ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤੌ ਸ੍ਥਿਤੌ ਵੀਰੌ ਹਾ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਪ੍ਰਭਾषਿਣੌ ਤਸ੍ਯੋਦਯੋ ਵृਥਾ ਜ੍ਞੇਯੋ ਵृਥਾਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਿਯਂਕਰੀ
ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਦੋ ਵੀਰ, 'ਹਾਏ ਪੁੱਤ!' ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਹੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਠਾਣ ਵਿਅਰਥ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵੀ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਭੂਪਤੀਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਨਮ੍ਰਧੀਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼, ਨਿਮਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੈਰ੍ਨਰਾਸ਼ਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਨ੍ਨृਪੇਣ ਰਣੋऽਭਵਤ੍ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਹਤੌ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੁਤੇਯਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ਕਥਾ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਲੇਛਾਂ ਤੇ ਨਰਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਉਥੇ, ਉਹ ਮਲੇਛ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਤੁਲੇਨਾਦ੍ਯ ਕਥਿਤਂ ਨਵੀਨਂ ਮਰਣਂ ਤਯੋਃ
ਅੱਜ ਮਾਮਾ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮੌਤ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਸ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਮਾਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰਸਮਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰੁਰੋਦ ਜਨਨੀ ਤਦਾ
ਉਹ ਗਰਜ ਵਰਗੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਂ ਰੋ ਪਈ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤृਵਧਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਕਂ ਸ਼ਿਵਕਿਂਕਰਮ੍
ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇ ਜੰਬੁਕਾ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੇਵਕ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ—
ਜਯ ਜਯ ਜਯ ਜਗਦਮ੍ਬ ਭਵਾਨਿ ਹ੍ਯਖਿਲਲੋਕਸੁਰਪਿਤृਮੁਨਿਖਾਨਿ
ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਭਵਾਨੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ! ਜਿੱਤ! ਜਿੱਤ!
ਇਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਸੁष੍ਵਾਪ ਨਿਜਸ ਦ੍ਮਨਿ ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਗਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੋ ਗਿਆ। ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਬਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਾਲਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਤਃ 3.3.12.
ਚਾਰ ਲੱਖ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਤਾਲਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਬਲਖਾਨਿਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚੈਕਲਕ੍ਸ਼ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬਲਖਾਨੀ ਵੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਫੌਜ ਨਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸਜ੍ਜੀਭੂਤਾਨ੍ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਾਨੁਦ੍ਯਾਨੇ ਸਸੈਨ੍ਯਕਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਬਾਗ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਵਿਹ੍ਵਲਂ ਨृਪਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋऽऽਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਮੁਦਾ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਲਕ੍ਸ਼ਸੈਨ੍ਯਂ ਤਦੀਯਂ ਚ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਾਧਿਪੋऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਇੱਕ ਲੱਖ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ, ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਤਾਕਾਃ ਪਞ੍ਚਸਾਹਸ੍ਰਾਃ ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਕਾष੍ਠਕਾਰਿਣਃ
ਉਥੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਝੰਡੇ ਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਹਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਉष੍ਟ੍ਰਾ ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਾਃ
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਉਠ।
ਤਾਲਨਸ਼੍ਚ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਸੇਨਾਧਿਪੋऽਭਵਤ੍
ਤਾਲਨਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਬਲਖਾਨਿਰ੍ਹਯਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਧਿਪੋऽਭਵਤ੍ ਪਤ੍ਤੀਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚਾਧਿਪੋऽਭਵਤ੍
ਬਲਖਾਨੀ ਸਾਰੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ ਸਾਰੀ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ।
ਨਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਲਨਾਂ ਭੂਪੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਮਲਨਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ।
ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਗਤਃ ਕਾਲੋ ਮਾਰ੍ਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਰਣੈषਿਣਾਮ੍ ਸੇਨਾਂ ਨਿਵਾਸਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨਿਰ੍ਭਯਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। 3.3.12.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਹੀ ਲੰਘਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਯੋਧੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਥੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਸਿਂਹਮਤੇਨੈਵ ਯੋਗਿਨਸ੍ਤੇ ਤਦਾਭਵਨ੍
ਦੇਵਸਿੰਘ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੋਗੀ ਬਣ ਗਏ।
ਮਡ੍ਡੁਧਾਰੀ ਤਦਾ ਦੇਵੋ ਵੀਣਾਧਾਰੀ ਚ ਤਾਲਨਃ
ਮੱਡੁਧਾਰੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਾਲਨਾ ਨੇ ਵੀਣਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਾਤੁਰਗ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਨਨृਤੁਃ ਪ੍ਰੇਮਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਨੱਚੇ।
ਮੋਹਿਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਂ ਹਰ੍षਮੁਪਾਯਯੁਃ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਨਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰੀਂ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦੂਤ੍ਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਰਿਪੋਰ੍ਗੇਹਂ ਯਯੁਸ੍ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਦੂਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਘਰ ਗਏ।
ਵਿਸਂਜ੍ਞਾਂ ਮਹਿषੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਮੋਹਨਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਸੁਂਦਰਂ ਰੂਪਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਂਗਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ, ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖਾ ਦੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾ ਗਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਈ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
ਸਾਹ ਭੋ ਦੇਵਕੀਪੁਤ੍ਰ ਯਦਿ ਪਾਣਿਂ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਸਿ 3.3.12.
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜੇਗਾ..."