ਸ ਸਪ੍ਤਾਬ੍ਦਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਗੋਦੁਗ੍ਧਪਾਨਤਤ੍ਪਰਃ 3.4.17.
ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਭੋਜਨਂ ਹਰਯੇऽਪਰ੍ਯਤ੍
ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।
ਪਿਤृਮਾਤृਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ ਬਾਲਃ ਪਂਚਹਾਯਨਃ
ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸੀ।
ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਗਿਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ਤਃ
ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ,
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮਾਯਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਧੁਵੋऽਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਧ੍ਰੁਵ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਭਗਵਾਨ ਬਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਭਃਪਤਿਃ ਕਾਲਕਰਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਪਤਿਸ੍ਸ ਵੈ
ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰਾਯਾਂ ਸਂਭੂਤੋ ਭੌਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ
ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਭੌਮ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹ ਬਣਿਆ।
ਵਹ੍ਨਿਦੇਵ੍ਯਾ ਤਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ
ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਗ੍ਰਹਭੂਤਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਭੋਦੇਵ੍ਯਾਂ ਤਦੁਦ੍ਭਵਃ 3.4.17.
ਗ੍ਰਹ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
thumb|400px|ਦਿਗ੍ਗਜ1 ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਸ਼੍ਚੈਰਾਵਤੋ ਗਜਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਜਨਮਿਆ।
ਵਾਮਨਃ ਕੁਮੁਦਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪਦਂਤਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਗਜਾਃ ।। ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਃ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋ ਨਭੋਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤੁ ਤਤ੍ਸੁਤਾਃ
ਵਾਮਨ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ ਹਾਥੀ ਹਨ; ਸਰਵਭੌਮ ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਅਭ੍ਰਮੁਃ ਕਪਿਲਾ ਚੈਵ ਪਿਂਗਲਾਖ੍ਯਾ ਇਮਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਅਭ੍ਰਮੁ, ਕਪਿਲਾ ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਮਕ ਹਾਥਣੀਆਂ ਹਨ।
ਭੂਮਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕਰਿਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਾਥਣੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ।
ਪਸ਼ੁਯੋਨ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਂ ਤਾ ਯੋषਿਤਸ੍ਸਦਾ
ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਦਾ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਨੁਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਂ ਚਾਨ੍ਯੋਦ੍ਭਵਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਮਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਧਾ ਧੁਵਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭੂਮੇਰੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਥਾ
ਧਰੂਵ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ।
ਅਧੋਧ੍ਰੁਵੇ ਸਦਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਨਾਰਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੇਠਲੇ ਧਰੂਵ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਹੋ ਜਨਸ੍ਤਪਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮृਤਾ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਕਲ੍ਪਮਾਨਂ ਚ ਕੋਵਿਦੈਃ
ਮਹਾ, ਜਨ, ਤਪ ਤੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਲਪ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਸ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਭਵੇ ਚਾਸੀਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ 3.4.17.
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਧਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਤੀਰ੍ਥ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਾਧਵੋ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਬ੍ਦਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਰੁਵੋऽਭਵਤ੍
ਤੀਰਥ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਧਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਛੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਕੇ ਧਰੂਵ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ ਧ੍ਰੁਵਃ ਪਂਚਮੋ ਵਸੁਃ ਨਰਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਗੁਣਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਸੁਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰੂਵ ਪੰਜਵਾਂ ਵਸੁ, ਨਰਸ਼੍ਰੀ ਨਾਮਕ, ਗੁਣਵੈਸ਼ਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਕੁਸੀਦਗੁਣਗੁਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਰਸ਼੍ਰੀਃ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਃ
ਨਰਸ਼੍ਰੀ, ਖਜਾਨੇਦਾਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸ ਹਰੇਃ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਮਹੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਵਿਵਾਹੇ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ।
ਪੁਰੀਂ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਨਰਸ਼੍ਰੀਭਰ੍ਕ੍ਤਰਾਟ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਪੋ ਮਹਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਕਰਦਿਆਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਲਾਈ।
ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਿਸ਼੍ਸ਼ਂਭੁਃ ਸ੍ਵਸ੍ਵਵਾਹਨਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚ ਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ੍ਵਯਂਭੂਤਨਯੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਦ ਸਵਯੰਭੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਮੁਨੀ—