ਵੇਦਾਗਮੇਨ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧਨੇ
ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਆਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੁੰਨਿਆ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੇਤੂ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੂਪਂ ਦਦ੍ਯਾਦਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਅਨ੍ਤੇ ਚਾਪਿ ਤਥਾ ਧ੍ਵਜਾਨ੍
ਜਦੋਂ 'ਯੂਪ ਦਿਓ' ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਝੰਡੇ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਵਿਤ੍ਰੇऽਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ 2.3.16.
ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਅਰਘ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਦਧਿਵਾਸਂ ਚ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਪ੍ਰਭੋਜਨਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਦਹੀਂ ਤੇ ਚੌਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਸਵੇਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਵਂ ਹੁਤਾਸ਼ਂ ਚ ਏਕਕੁਣ੍ਡੇ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਕੈਕਸ਼ੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਅष੍ਟਾ ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਂਖ੍ਯਯਾ ਜ੍ਞਾਤਿਭਿਃ ਸਹ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋऽਭਿਧੀਯਤੇ
ਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ, ਜੋ ਅਠਾਈ ਹਨ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਪ੍ਰਚਾਰਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ षष੍ਟਿਹਸ੍ਤਮਿਤਾਂ ਭੂਮਿਂ ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਲਈ, ਸੱਠ ਹੱਥ ਲੰਮੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਚਾਰਾਰ੍ਥਂ ਗਵਾਂ ਚੈਵ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤਦਰ੍ਧਂ ਚ ਤਦਰ੍ਧਂ ਚ ਤਦਰ੍ਧਂ ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਅੱਧੇ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਅੱਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਅਲਂਕਾਰਂ ਵਿਨਾ ਧੇਨੁਂ ਫਲਸ੍ਯਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਬਿਨਾ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਅੱਧਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਹਸ੍ਤਵੇਦਿਕਾਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੇਤੁਮਂਡਪਮ੍
ਦੋ ਹੱਥ ਚੌੜੀ ਚੌਕੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੇਤੂ ਲਈ ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਂ ਚ ਸ਼ੇषਂ ਚੈਵ ਦਿਗੀਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਗਣੇਸ਼, ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਲੀਪਾਕੇਨ ਜੁਹੁਯਾਦਨ੍ਤੇ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰਭੋਜਨਮ੍
ਪੱਕੇ ਚੌਲ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕੇਨੈਵ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਭੂਮਿਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦਸੁਨੀਤੇਤਿ ਪੁਨਸ੍ਤੁ ਨੈਵ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍
'ਅਸੁਨੀਤੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਏਵਂ ਯੂਪਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾ ਅਧਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮਂਤ੍ਰਕਮ੍ 2.3.17.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੂਪ ਲਈ ਵੀ, ਢੁਕਵਾਂ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਾਸੁਰੇਤਿ ਕੁਸੁਮਂ ਦੂਰ੍ਵਾਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍
'ਸੁਰਾਸੁਰ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ, ਤੇ ਦੂਰਵਾ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਲੀਪਾਕੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚਰੇਤ੍
ਪੱਕੇ ਚੌਲ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਂਤ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਕਲਂ ਚ ਤ੍ਰਿਹਸ੍ਤਕਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਤਿੰਨ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯੇਨ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਘਟਤੋਯੈਰਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ 'ਤਦ ਵਿਸ਼੍ਣੋ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਘੜੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸ੍ਤੋष੍ਪਤਿਂ ਚ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਯੂਪੇ ਸਂਪੂਜਯੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਯੂਪ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਸਤੁਪਤੀ ਨੂੰ ਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼੍ਣੂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਦੁष੍ਟੇ ਚ ਹਸ੍ਤੇਨੋਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ) ਸ਼ਿਵਲੋਕਸ੍ਥਿਤਾ ਗਾਵਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤਾਃ ਸ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਅਰਘ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਗੰਦਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਟਾ ਦੇਣ। ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਂਤਿ ਤृਣਗੁਲ੍ਮਾਨਿ ਸਂਤਿ ਭੂਮੌ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ
ਜਿੰਨੇ ਚੰਗੇ ਘਾਹ ਤੇ ਬੂਟੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ—
ਦਿਨੈਕਸਾਧ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਵਿਧਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਦ੍ਯੋਧਿਵਾਸਮਾਜ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਾਂਤ੍ਰਿਕੋਤ੍ਤਮਃ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ — ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੰਤ੍ਰੀਕ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਘੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਂ ਤੁ ਗਤੇ ਹਂਸੇ ਅਤੀਤੇ ਚੋਤ੍ਤਰਾਯਣੇ
ਜਦੋਂ ਹੰਸ (ਸੂਰਜ) ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਯਣ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਨਾਰਾਯਣਾਦਿਮੂਰ੍ਤੀਨਾਂ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਭੇਦ ਏਵ ਤੁ
ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਬਤੀ ਤੀਹ ਰੂਪ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਮਤਿਮਾਨ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦਭ੍ਯੁਦਯਂ ਤਤਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚੰਗੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰੇ।
ਗਣੇਸ਼ ਗ੍ਰਹਦਿਕ੍ਪਾਲਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਕੁਂਭੇषੁ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਹਰ ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਗਣੇਸ਼, ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਪੂਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੇਵਂ ਤੋਯੈਃ ਪਞ੍ਚਵਿਧੈਰਪਿ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।