ਵਰੁਣਸ੍ਯੋਤ੍ਤਂਭਨਮਸੀਤਿ ਚ ਆਭ੍ਯਾਂ ਦੇਵਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਇਹ ਵਰੁਣ ਲਈ ਆਸਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ।
ਰਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯੂਪਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਪਰਂ ਚ ਦਸ਼ਮਸ੍ਤਕਮ੍ 2.3.13.
ਇਹ ਰਾਤ ਦਾ ਯੂਪ ਹੈ, ਆਦਿਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਦਸਵਾਂ ਸਿਰ।
ਇਹ ਵੇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਪਂਚ ਤਤਃ ਪਂਚਾਹੁਤਿਂ ਹੁਨੇਤ੍
ਇੱਥੇ 'ਇਹ ਵੇਤ' ਆਦਿ ਪੰਜ ਹਨ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਰੁਪਾਕੇਤਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਬਲਿਂ ਚੈਵਾਗੁਰੂਦਨਮ੍ ਉਗ੍ਰਾਯ ਅਸਨਾਯੇਤਿ ਭਵਾਯ ਤਦ ਨਂਤਰਮ੍
'ਚਾਰੁ ਪਾਕ' ਕਹਿ ਕੇ ਨੈਵੇਦਿਆ, ਬਲੀ ਤੇ ਅਗੁਰੂ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਉਗ੍ਰ ਲਈ 'ਅਸਨਾਯ', ਭਵ ਲਈ ਫਿਰ ਅਗਲਾ।
ਮਹਾਦੇਵਾਯ ਚ ਪੁਨਰੀਸ਼ਾਨਾਯੇਤਿ ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਲਈ ਤੇ ਫਿਰ ਈਸ਼ਾਨ ਲਈ ਵੀ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ।
ਵਾਕ੍ਯਪੂਰ੍ਵਂ ਸृਜੇਤ੍ਤੋਯਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਕ੍ਕਰਣਂ ਸ਼ृਣੁ
ਪਹਿਲਾਂ ਬਚਨ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਛੱਡੋ, ਉਸ ਲਈ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।
( ੴ ਅਦ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਅਮੁਕਗੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਤ੍ਪਿਤੁਰਮੁਕਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਣਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤ੍ਯਾਯੁਕ੍ਤਂ ਕੂਪਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਜਨ੍ਯਫਲਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੇ ਇਮਂ ਸੁ ਪੂਜਿਤਂ ਸਚ੍ਛਾਦਿਤਂ ਵਰੁਣਦੈਵਤਮਮੁਕਸਗੋਤ੍ਰਃ ਅਮੁਕਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾਹਮੁਤ੍ਸृਜੇ)
( ਓਮ, ਅੱਜ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ ਹਨ, ਅਮੁਕ ਗੋਤ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਮੁਕ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਲਈ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੂਏ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਲਈ, ਮੈਂ, ਅਮੁਕ ਗੋਤ ਵਾਲਾ ਅਮੁਕ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ, ਇਹ ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜ ਕੇ ਤੇ ਢੱਕ ਕੇ, ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। )
ਮਂਡਪੇ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕੂਪੇ ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਮੰਡਪ ਤੇ ਛੋਟੇ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ।
ਵੇष੍ਟਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਸੂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਦਦ੍ਯਾਯੂਪਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍
ਲਾਲ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਯੂਪ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਵਾਟਿਕਾਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਵਿਧਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮਧ੍ਯੇ ਵੇਦਿਂ ਤ੍ਰਿਹਸ੍ਤਾਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਘਟਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਬਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ: ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਵੇਦੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਉੱਤੇ ਘੜਾ ਰੱਖੋ।
ਅਧਿਵਾਸਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇਦ੍ਯੁਰ੍ਯਥਾਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਭੋਜਨਮ੍
ਅਧਿਵਾਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਂ ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਚ ਜੁਹੁਯਾਨ੍ਮਧੁਪਾਯਸਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਖੀਰ ਦਾ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇष੍ਟਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਸੂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚੇਤਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਲਾਲ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਯੂਪਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਆਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵਿੱਚ ਯੂਪ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧਾਨ੍ਯਂ ਯਵਂ ਚ ਗੋਧੂਮਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਨਾਜ, ਜੌ ਅਤੇ ਗੰਹੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਵਿਧਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਜਮਾਨਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦਿਨੇ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੱਚੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਘਟਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੜਾ ਰੱਖ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸ੍ਨਪਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਥੋਕ੍ਤੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰਕੈਰਪਿ
ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੇ ਹੋਰ ਉਚਾਰੇ ਹੋਏ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਾਂ ਗਂਧਰ੍ਵੇਤਿ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁष੍ਪਂ ਮਂਡਂਸ਼ਨੇਤਿ ਚ
ਫਿਰ 'ਤੂੰ ਗੰਧਰਵ ਹੈਂ' ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੀਤਿ ਚ ਪੁਨਰ੍ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਚਂਦਨਮ੍
'ਵੈਸ਼ਵਦੇਵੀ' ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੰਦਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਲਮਂਤ੍ਰੇਣ ਚ ਫਲਂ ਸਮੇਧੇਤਿ ਚ ਅਂਜਨਮ੍
ਫਲ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ 'ਸਮੇਧੇਤੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅੰਜਨ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਧਾਰਾਜਲੇਨੈਵ ਵੇष੍ਟਯੇਤ੍ਸ੍ਵਗृਹਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਓਹਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਪਂਚਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਾਥ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਿਤਿ ਵੈ ऋਚਾ
ਸੱਤ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ 'ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੋਹ' ਰਿਕਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਮਾਪ੍ਯੈਵ ਮਾਤृਪੂਜਾਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਫਿਰ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯ ਏਵ ਹੋਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਸਦਸ੍ਯਕਮ੍ 2.3.15.
ਆਚਾਰਿਆ ਆਪ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਮਂਡਲਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਾਯਣਂ ਯਜੇਤ੍
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਡਲ ਬਣਾਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ਵਸੂਂਸ਼੍ਚ ਕਲਸ਼ੇ ਪਰਿਤਸ਼੍ਚ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਕਲਸ਼ ਵਿਚ ਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਤੇ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਨ੍ਯੇषਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਹੁਨੇਤ੍
ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਠ-ਸੌ ਅੱਠ ਹਵਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯੇ ਯੂਪਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚਰੁਪਾਕਂ ਬਲਿਂ ਦਦੇਤ੍
ਵਿਚਕਾਰ ਯੂਪ ਲਾ ਕੇ, ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਕਾਂਚਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਿਲਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਸਪੁष੍ਪਕਮ੍
ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਸੋਨਾ, ਤਿਲ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਫੁੱਲ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।