ਗੋਪ੍ਰਚਾਰਂ ਖਨੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਾਹਯੇਦ੍ਵਾ ਕਥਂਚਨ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਚਰਾਗਾਹ ਖੋਦਦਾ ਜਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਯਤਿ ਗੋਚਰ੍ਮ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਤ੍ਤਂ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ 2.3.2.
ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਲ, ਜੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਵਸੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਾਨ੍ਨ ਤਚ੍ਚ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਯਾਗਾਵਸਾਨੇ ਚ ਯੋ ਨ ਤਰ੍ਪਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਜੋ ਮਹਾਂ ਯੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,
ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾ ਵਸਾਨੇ ਤੁ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਮਹੀਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਪਰ ਜੇ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕੋਈ ਜਮੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਮਾਨਂ ਪृਥਕ੍ਚੈਵ ਸ਼ृਣੁਤਾਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਹੁਣ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਮਾਪ ਸੁਣੋ।
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਂ ਵृषਸ਼੍ਚੈਕੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਯਂਤ੍ਰਿਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਛਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖਲੋਤਿਆਂ ਹੋਣ,
ਗੋਪ੍ਰਚਾਰਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇਓ, ਇਹ ਚਰਾਗਾਹ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਹੈ।
ਮਣ੍ਡਪਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਹਿ ਮੇਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮਂਡਪੋਪਰਿ
‘ਮੈਨੂੰ ਦੇ’ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਮੰਡਪ ਉੱਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਜ੍ਜਪੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸੌਰਂ ਸੂਕ੍ਤਂ ਚ ਵੈष੍ਣਵਮ੍
ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੌਰ ਸੁਕਤ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਨ੍ਸਂਨ੍ਯਸੇਤ੍ਸ੍ਵਾਸੁ ਸ੍ਵਾਸੁ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ 2.3.2.
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ।
ਧਰ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਪਨਾਰ੍ਥਾਯ ਆਤ੍ਮਨੋ ਵਿਭਵਾਯ ਚ
ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋ ਵਹ੍ਨੇ ਮੇषਵਾਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਤੁਃਸ਼ृਂਗਵਿਰਾਜਿਤ
ਹੇ ਅੱਗ, ਤੂੰ ਮੇਛ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗ ਹਨ।
ਯਮ ਤ੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਾਮਹਿषਵਾਹਨ
ਹੇ ਯਮ, ਤੂੰ ਦੱਖਣ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮਹਿਸ਼ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈਂ।
ਮਞ੍ਚਸ੍ਥੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਖਡ੍ਗਪਾਣਿਰ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਤੂੰ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਵਾਰਿਰਾਟ੍ ਧ੍ਵਜਹਸ੍ਤੋऽਸਿ ਪਵਨੋ ਮृਗਵਾਹਨਃ
ਹੇ ਜਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਝੰਡਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਹੇ ਹਵਾ, ਤੂੰ ਹਿਰਣ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈਂ।
ਧਨਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਗਦਾਹਸ੍ਤਃ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੋ ਨਰਵਾਹਨਃ
ਹੇ ਧਨ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਅੱਖ ਪੀਲੇ ਹਨ ਤੇ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈਂ।
ਆਦਿਦੇਵੋਸਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਰ੍ਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ, ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ।
ਅਨਂਤੋ ਨਾਗਰਾਜੋ ਯੋ ਧਰਾਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਅਨੰਤ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮੇਵ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।
ਭਗ੍ਨੇ ਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਤृਣੇ ਜੀਰ੍ਣੇ ਪੁਨਸ੍ਤृਣਪ੍ਰਦਾਪਨੇ 2.3.2.
ਜੇ ਸਥੰਭ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਘਾਹ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਘਾਹ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਘਾਤਾਪਾਯਾਦਿਦੋषੇਣ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇ ਯਦਿ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਜੇ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਲਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਮਰ ਜਾਣ, ਤਾਂ।
ਮਾਨੁषਾਃ ਪਸ਼ਵੋ ਯੇ ਚ ਨਿਵਸਨ੍ਤੀਹ ਮਣ੍ਡਪੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਇੱਥੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸੁਤ੍ਰਾਮਾਣੇਤਿ ਵੈ ऋਚਾ
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲੀ ਲੱਤ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਧਾਗਾ ਮਾਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਨਹੌ ਤਥਾ ਛਤ੍ਰਮਾਚਾਰ੍ਯਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਛਤਰੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੀਨੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪृਥਗ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗृਹਂ ਵਿਪ੍ਰਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਉਹ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਰ ਦੇਵੇ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਪਾਯਾਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਵਰੁਣਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਮਝੋ; ਫਿਰ ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਥਾਲੀਪਾਕਵਿਧਾਨੇਨ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੇਸ਼ਿਕੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਧਿਆਪਕ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ऋਤ੍ਵਿਜੇ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਂ ਚ ਜਲਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਧਾਨ੍ਯਕਮ੍
ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਤਾਮੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਨਾਜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।