ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਚ ਪਿष੍ਟਕਂ ਚੈਵ ਸ਼ष੍ਕੁਲੀਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਕਮ੍
ਦੁੱਧ, ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਆਟਾ, ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਯਜਮਾਨੇਨ ਸੁਸਨ੍ਨਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਭृਤ੍ਯਕੈਃ
ਅਚਾਰਯ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸੇਵਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਾਪ੍ਯ ਚ ਤਤੋ ਯष੍ਟਿਂ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵਤਿ ਵੈਰਿਵਾ
ਜਦੋਂ ਲੱਕੜੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਯਜ੍ਞਪ੍ਰਿਯਾਸਿ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ 2.2.20.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਘਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਯਜੇਚ੍ਚੈਵ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ਪਠੇਤ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਦ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਤਾਂ ਵੇਦਿਂ ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਵਰੁਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਵੈਦੀ ਉੱਤੇ ਮਥ ਕੇ ਵਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਿष੍ਟਂ ਮਾਰ੍ਜਯੇਨ੍ਨਾਗਾਨੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕਲਸ਼ਂ ਤਥਾ
ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨੀ, ਨਾਗ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਤੇ ਘੜਾ ਵੀ ਉਥੋਂ ਹਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰੁਣਂ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਚ ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਵਰਨ ਨੂੰ ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਥੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਨਾਗਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤੁ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਉਥੇ ਜੋ ਨਾਗ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਮੀ ਭਵਾਨ੍ਨਾਗ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਜਨਃ
ਇਥੇ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਾਗ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਃ ਪੁਰਤੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਦਿਸ਼ਿ
ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਬਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਧਾਨਤਃ
ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭੂਰਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰੈ ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਰੇਵ ਤੁ ਪृਥਗ੍ਵਿਧੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ 'ਭੂ' ਆਖ ਕੇ ਹਰੇਕ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਹਰਿਤਾਭਂ ਸਵਜ੍ਰਕਮ੍ 2.2.20.
ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਹਰਾ ਤੇ ਵਜਰ ਵਾਲਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਾਤਾਰਮਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਅਗ੍ਨੌ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮੌਕ੍ਤਿਕਮ੍
'ਤ੍ਰਾਤਾਰਮ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੋਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਠਲ੍ਲਾਁਜਾਹੁਤਿਂ ਪੁਨਃ
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਲਾਜ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਿਬੀਜੇਨ ਸਹਿਤਂ ਕਯਾ ਨ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਕਮ੍
ਚੌਲ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ, 'ਕਯਾ ਨ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਰੋਚਨਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਗੌਰਸਰ੍षਪਮ੍
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੋਚਨਾ, ਕੁੜੀ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਸਰੋਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੇਨ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦਾਹੁਤਿਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਵਸਤੂ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਮੀਸ਼ਾਨ ऋਚਾ ਪੁਨਃ
ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਈਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਰਿਕ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਰੁਣਾਤ੍ਮਕਂ ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨੀਰਾਜਨਂ ਪਠੇਤ੍
ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਨੀਰਾਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੋ ਵਂਸ਼ਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਤ੍ਸਰ੍ਗਾਂਤੇ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮ ਅੰਤ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵੋਪਕਾਰਾਯ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍ਤੁ ਵੈ ਜਨਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰੁਣਂ ਚ ਤਤੋ ਦੇਵਂ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਚ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ ।। 2.2.20.
ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਮਲ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲੇ ਵਰੁਣਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦੀਨ੍ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮੱਛੀਆਂ ਆਦਿਕ ਪਾ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੈਵਾਲਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪੇਚ੍ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤਦਨਂਤਰਮ੍
ਸ਼ੈਵਾਲਾ (ਜਲ ਪੌਦੇ) ਵੀ ਪਾ ਦੇਣੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪृਥਗ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਵਿਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰਤਃ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਾਪ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪੂਰ੍ਣਾਹੁਤਿਂ ਪੁਨਃ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤਂ ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਰਧਾਰਯਾ
ਫਿਰ, ਗੋਖੀਰ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਦਹੀਂ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਲੀਰ ਲਪੇਟਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਤਾਧਿਧਾਰਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਵਾਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ
ਸੌ ਵਾਰੀ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਸਮੇਤ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।