ਧ੍ਵਜਂ ਚ ਧਨੁਨਾਗੇਤਿ ਗਂਧਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਗੋਮਯਮ੍
'ਧਵਜੰ ਚ ਧਨੁਨਾਗੇ', 'ਗੰਧਦਵਾਰੇ' ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਿਂਧੋਸੀਤਿ ਚ ਸਿਂਦੂਰਂ ਸ੍ਵਭਾਵੇ ਰਕ੍ਤਕਂ ਤਥਾ
'ਸਿੰਧੋਸੀਤੀ' ਮੰਤਰ, ਸਿੰਧੂਰ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਾਭਿਃ ਸ਼ਤਪੁष੍ਪਾਭਿਰ੍ਗਨ੍ਧਤੋਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰਾਂ, ਸੌ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੋਚਨਾ ਕੁਂਕੁਮੈਰ੍ਵਾਪਿ ਸਂਲਿਖ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਪੂਜਯੇਤ੍ 2.2.20.
ਹਲਦੀ ਜਾਂ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਿਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਂਡਪਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਸ਼ੋਭਨਾਮ੍
ਮੰਡਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੀ ਸੈਜ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਂਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਤਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਮਪਿ
ਉਥੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਵਸਤੂ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਮਲ ਵਾਲਾ ਤਲਾਬ ਵੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
' ਅਂਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਵਰੁਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਸ ਅੰਗੂਠੇ ਵਰਗੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਸਤੂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਰਾਜਤਂ ਚੈਵ ਧਾਨ੍ਯਂ ਵਾਸੋ ਵਰਾਟਕਮ੍
ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਅਨਾਜ, ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਇਕ ਸਿੱਕਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਗਯष੍ਟਿਂ ਸਮਾਦਾਯ ਕਿਂਚਿਦੁਤ੍ਤਰਗਾਂ ਤਥਾ
ਨਾਗ ਦੀ ਲੱਕੜ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋਕ੍ਸ਼ਤਾਯ ਭੌਮਾਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਤ੍ਰਯਮ੍
ਫਿਰ, ਚੁੰਨ ਕੇ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਚ ਪਿष੍ਟਕਂ ਚੈਵ ਸ਼ष੍ਕੁਲੀਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਕਮ੍
ਦੁੱਧ, ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਆਟਾ, ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਯਜਮਾਨੇਨ ਸੁਸਨ੍ਨਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਭृਤ੍ਯਕੈਃ
ਅਚਾਰਯ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸੇਵਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਾਪ੍ਯ ਚ ਤਤੋ ਯष੍ਟਿਂ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵਤਿ ਵੈਰਿਵਾ
ਜਦੋਂ ਲੱਕੜੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਯਜ੍ਞਪ੍ਰਿਯਾਸਿ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ 2.2.20.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਘਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਯਜੇਚ੍ਚੈਵ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ਪਠੇਤ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਦ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਤਾਂ ਵੇਦਿਂ ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਵਰੁਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਵੈਦੀ ਉੱਤੇ ਮਥ ਕੇ ਵਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਿष੍ਟਂ ਮਾਰ੍ਜਯੇਨ੍ਨਾਗਾਨੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕਲਸ਼ਂ ਤਥਾ
ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨੀ, ਨਾਗ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਤੇ ਘੜਾ ਵੀ ਉਥੋਂ ਹਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰੁਣਂ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਚ ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਵਰਨ ਨੂੰ ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਥੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਨਾਗਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤੁ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਉਥੇ ਜੋ ਨਾਗ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਮੀ ਭਵਾਨ੍ਨਾਗ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਜਨਃ
ਇਥੇ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਾਗ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਃ ਪੁਰਤੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਦਿਸ਼ਿ
ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਬਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਧਾਨਤਃ
ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭੂਰਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰੈ ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਰੇਵ ਤੁ ਪृਥਗ੍ਵਿਧੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ 'ਭੂ' ਆਖ ਕੇ ਹਰੇਕ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਹਰਿਤਾਭਂ ਸਵਜ੍ਰਕਮ੍ 2.2.20.
ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਹਰਾ ਤੇ ਵਜਰ ਵਾਲਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਾਤਾਰਮਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਅਗ੍ਨੌ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮੌਕ੍ਤਿਕਮ੍
'ਤ੍ਰਾਤਾਰਮ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੋਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਠਲ੍ਲਾਁਜਾਹੁਤਿਂ ਪੁਨਃ
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਲਾਜ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਿਬੀਜੇਨ ਸਹਿਤਂ ਕਯਾ ਨ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਕਮ੍
ਚੌਲ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ, 'ਕਯਾ ਨ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਰੋਚਨਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਗੌਰਸਰ੍षਪਮ੍
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੋਚਨਾ, ਕੁੜੀ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਸਰੋਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੇਨ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦਾਹੁਤਿਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਵਸਤੂ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਮੀਸ਼ਾਨ ऋਚਾ ਪੁਨਃ
ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਈਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਰਿਕ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।