ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਮਖੇ ਧਰ੍ਮੈਰ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਯਜਨ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞੇ ਸੁਵਿਤਤੇ ਯੋਸੌ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषਃ ਸਦਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਯਜਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਮਖਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯੇਨ ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਸੁਵਿਸ੍ਤृਤਾਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਾਇਆ—
ਯਜ੍ਞੇषੁ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵੇਦਵੇਦਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ 2.2.20.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਿਣਮ੍
ਹਰ ਕਰਮ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ੁਭਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਪਾਲਯਂਤਿ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਇਮਾਃ ਪਾਤਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਜਾਨੁ ਵਿਕਿਰਾਨ੍ਵਿਕਿਰੇਤ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੱਜਾ ਘੁੱਟ ਥੱਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਯਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਜੀਵ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਅਡੋਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਲਦੇ—
ਵੇਦ੍ਯਾਵੇਦੀਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪਠੇਦ੍ਵੇਦਿਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
'ਵੇਦਿਆਵੇਦੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਵੇਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਜਨਂ ਯਜਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾ ਤਤ੍ਰ ਯਾਜਕਃ
ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਿਚੋਂ, ਪੁਜਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੂਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਕਲਸ਼ੇ ਦੇਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਣ ਨਾਯਕਮ੍
ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗੂ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਮਂਡਲਂ ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵੈ ਦ੍ਵਾਰਕਾਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕਲਸ਼ਾਨ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚ ਤ੍ਰਯਂਤ੍ਰਯਮ੍
ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਘੜੇ ਰੱਖੋ।
ਗਂਗਾਮृਤ੍ਤਿਕਯਾ ਯੁਕ੍ਤੇ ਪਲ੍ਲਵੇ ਸਂਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਕਲਸ਼ੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਂਦਰਂ ਸਂਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ 2.2.20.
ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਮੰਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
( ਸ੍ਯੋਨਾ ਪृਥਿਵੀਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਮਂਤ ऋषਿਰ੍ਜਗਤੀ ਛਨ੍ਦੋ ਹਰੋ ਦੇਵਤਾ ਮਂਦਰਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ) ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਲੋਹਂ ਤੁ ਰੌਪ੍ਯੇਣ ਗਂਧਮਾਦਨਮ੍
‘ਸਿਓਨਾ ਪૃਥਵੀ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਸੁਮੰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਹਰਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਥੇਲੀ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਧਾਤੂ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਰੱਖੋ।
ਕਦਾਚਨੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯ ऋषਿਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾ ਗਂਧਮਾਦਨਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਤੋਲਕਦ੍ਵਯਮਾਨੇਨ ਯਵਾਨਾਂ ਪਿष੍ਟਕੋਪਰਿ
‘ਕਦਾਚਨ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਸੂਰਜ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਤੋਲ ਜੌਂ ਦਾ ਆਟਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।
( ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਰ੍ਦਮ ऋषਿਰ੍ਜਗਤੀ ਛਨ੍ਦਃ ਸ਼ਚੀ ਦੇਵਤਾ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯਜੇਦ੍ਵਿਜਯਸਪ੍ਤਕਮ੍
‘ਆਪਿਆਯਸ੍ਵ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਕਰਦਮ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਸ਼ਚੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਸੂਕਤ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਅਂਬਾਅਂਬਿਕੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨਲਿਨ ऋषਿਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਃ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਦੇਵਤਾ ਜਯ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ
‘ਅੰਬਾ ਅੰਬਿਕੇ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਨਲਿਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
( ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ऋषਿਃ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ ਵਿਜਯਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ
ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਸਵੀਤਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਉਤ੍ਤਰੇ ਯੁਗ੍ਮਕਲਸ਼ੇ ਮਨੋਨ੍ਨਾ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਅਂਤਕ ऋषਿਰ੍ਬृਹਤੀ ਛਂਦੋ ਨਿਰ੍ऋਤਿਰ੍ਦੇਵਤਾ ਭੂਤਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਵਿਧਾਯਾਰ੍ਘ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਾਦਿਮਂਡਲੇ ਯਜੇਤ੍
ਉੱਤਰੀ ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ‘ਮਨੋੰਨਾ’ ਮੰਤਰ ਲਈ ਅੰਤਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਘ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕਰੋ।
ਮਧ੍ਯੇ ਆਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਦੀਨ੍ਵਰੁਣਂ ਮਧ੍ਯਤੋ ਯਜੇਤ੍
ਵਿਚਕਾਰ, ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਮੱਧ ਤੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਦ੍ਵਯੇ ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚਾਪ੍ਯਨਨ੍ਤਕਮ੍
ਕਮਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਅਨੰਤਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਭਿषੇਕਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਦ੍ਯਂ ਗਾਂਧਾਰਰਾਗਕਮ੍
ਇੰਦਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਵਾਜਾ ਗਾਂਧਾਰ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਘਨਕਂਟਕਮਸ੍ਯਾਪਿ ਵਾਚ੍ਯਂ ਰਾਗਂ ਤੁ ਗੁਰ੍ਜਰਮ੍ 2.2.20.
ਘਣਕੰਠਕ ਲਈ, ਵਾਜਾ ਗੁਰਜਰ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਨਾਟਕਾਖ੍ਯਂ ਤਥਾ ਰਾਗਂ ਵਰੁਣਸ੍ਯਾਪਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਵਰੁਣ ਲਈ, ਨਾਟਕ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਗ ਵੀ ਸੁਣੋ।
ਈਸ਼ਸ੍ਯ ਨਂਦਿਘੋषਾਖ੍ਯਂ ਵਾਦ੍ਯਂ ਰਾਗੋਥ ਕਾਮਦਃ
ਈਸ਼ ਲਈ, ਨੰਦਿਘੋਸ਼ਾ ਵਾਜਾ ਅਤੇ ਕਾਮਦਾ ਰਾਗ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ।
ਰਾਗੋ ਦੇਵੀ ਵਸਂਤਸ਼੍ਚ ਅਨਂਤਸ੍ਯ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਰਾਗ ਤੇ ਵਸੰਤ ਦੋਵੇਂ ਅਨੰਤ ਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ।
ਸੋਮੇ ਘੋषੇ ਭਵੇਦ੍ਵਾਦ੍ਯਂ ਜਲੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੋਮ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵਿਚ, ਜਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਵਾਜਾ ਵੱਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਰ੍ਧਰ੍ਮੈਸ਼੍ਚ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਯਜੇਤ੍
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਮਣ੍ਡਪਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਭਾਗੇ ਮਹਾਦੇਵਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਮੰਡਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।