ਅਯਾਜ੍ਯਯਾਜਨੋਦ੍ਭੂਤਂ ਪਲ੍ਲਵਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਕੇ
ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਯਾਗਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਸ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਵਂ ਚ ਲੋਹਵਿਕ੍ਰਯਣਂ ਧਨਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚ ਕੇ ਜਾਂ ਲੋਹਾ ਵੇਚ ਕੇ ਜੋ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਨਿਂਦਿਤਾਨਿ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਫਲਮ੍ ਨ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦਾਨਂ ਚ ਯਾਵਨ੍ਨੈਵ ਸਮਾਪਯੇਤ੍
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਕੰਮ ਨਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਉਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਧਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਚਾਰ੍ਯਮੁਖ੍ਯੋਸਿ ਸਂਸਾਰਾਤ੍ਤ੍ਰਾਹਿ ਮਾਂ ਵਿਭੋ 2.2.20.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਚਾਰਯ ਹੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
ਚਿਰਂ ਮੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਯਾਵਲ੍ਲੋਕਾਸ਼੍ਚਰਾਚਰਾਃ
ਮੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ ਹਨ।
ਤ੍ਵਮਾਦਿਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਤਾਰਕ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਹੋ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸਨਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਦਿਗਂਤਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਕਮਲੋਦ੍ਭਾਸਿ ਭਾਸ੍ਵਰਾਂਬਰਭੂषਿਤ
ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਜ੍ਵਲਦ੍ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਪ੍ਰਖ੍ਯ ਧੂਮਸ਼੍ਯਾਮਾਲਿਤਾਨਨ
ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਸਿਆਹ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਯਾਦਿਘੋषੇਣ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਫਿਰ ਵਾਜਿਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਮਖੇ ਧਰ੍ਮੈਰ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਯਜਨ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞੇ ਸੁਵਿਤਤੇ ਯੋਸੌ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषਃ ਸਦਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਯਜਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਮਖਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯੇਨ ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਸੁਵਿਸ੍ਤृਤਾਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਾਇਆ—
ਯਜ੍ਞੇषੁ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵੇਦਵੇਦਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ 2.2.20.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਿਣਮ੍
ਹਰ ਕਰਮ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ੁਭਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਪਾਲਯਂਤਿ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਇਮਾਃ ਪਾਤਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਜਾਨੁ ਵਿਕਿਰਾਨ੍ਵਿਕਿਰੇਤ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੱਜਾ ਘੁੱਟ ਥੱਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਯਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਜੀਵ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਅਡੋਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਲਦੇ—
ਵੇਦ੍ਯਾਵੇਦੀਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪਠੇਦ੍ਵੇਦਿਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
'ਵੇਦਿਆਵੇਦੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਵੇਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਜਨਂ ਯਜਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾ ਤਤ੍ਰ ਯਾਜਕਃ
ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਿਚੋਂ, ਪੁਜਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੂਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਕਲਸ਼ੇ ਦੇਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਣ ਨਾਯਕਮ੍
ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗੂ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਮਂਡਲਂ ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵੈ ਦ੍ਵਾਰਕਾਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕਲਸ਼ਾਨ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚ ਤ੍ਰਯਂਤ੍ਰਯਮ੍
ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਘੜੇ ਰੱਖੋ।
ਗਂਗਾਮृਤ੍ਤਿਕਯਾ ਯੁਕ੍ਤੇ ਪਲ੍ਲਵੇ ਸਂਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਕਲਸ਼ੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਂਦਰਂ ਸਂਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ 2.2.20.
ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਮੰਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
( ਸ੍ਯੋਨਾ ਪृਥਿਵੀਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਮਂਤ ऋषਿਰ੍ਜਗਤੀ ਛਨ੍ਦੋ ਹਰੋ ਦੇਵਤਾ ਮਂਦਰਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ) ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਲੋਹਂ ਤੁ ਰੌਪ੍ਯੇਣ ਗਂਧਮਾਦਨਮ੍
‘ਸਿਓਨਾ ਪૃਥਵੀ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਸੁਮੰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਹਰਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਥੇਲੀ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਧਾਤੂ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਰੱਖੋ।
ਕਦਾਚਨੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯ ऋषਿਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾ ਗਂਧਮਾਦਨਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਤੋਲਕਦ੍ਵਯਮਾਨੇਨ ਯਵਾਨਾਂ ਪਿष੍ਟਕੋਪਰਿ
‘ਕਦਾਚਨ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਸੂਰਜ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਤੋਲ ਜੌਂ ਦਾ ਆਟਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।
( ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਰ੍ਦਮ ऋषਿਰ੍ਜਗਤੀ ਛਨ੍ਦਃ ਸ਼ਚੀ ਦੇਵਤਾ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯਜੇਦ੍ਵਿਜਯਸਪ੍ਤਕਮ੍
‘ਆਪਿਆਯਸ੍ਵ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਕਰਦਮ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਸ਼ਚੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਸੂਕਤ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਅਂਬਾਅਂਬਿਕੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨਲਿਨ ऋषਿਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਃ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਦੇਵਤਾ ਜਯ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ
‘ਅੰਬਾ ਅੰਬਿਕੇ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਨਲਿਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
( ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ऋषਿਃ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ ਵਿਜਯਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ
ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਸਵੀਤਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਉਤ੍ਤਰੇ ਯੁਗ੍ਮਕਲਸ਼ੇ ਮਨੋਨ੍ਨਾ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਅਂਤਕ ऋषਿਰ੍ਬृਹਤੀ ਛਂਦੋ ਨਿਰ੍ऋਤਿਰ੍ਦੇਵਤਾ ਭੂਤਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਵਿਧਾਯਾਰ੍ਘ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਾਦਿਮਂਡਲੇ ਯਜੇਤ੍
ਉੱਤਰੀ ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ‘ਮਨੋੰਨਾ’ ਮੰਤਰ ਲਈ ਅੰਤਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਘ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕਰੋ।