ਗਾਯਤ੍ਰਸ੍ਵੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪਠੇਦ੍ਦ੍ਵਾਰਦ੍ਵਯਂ ਤਤਃ
‘ਗਾਯਤ੍ਰਸਵਾ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰੇ।
ਰਕ੍ਤਪੁष੍ਪਾਨ੍ਵਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਯੇਤ੍
ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।
ਤਤੋ ਭੋਜ੍ਯਂ ਸਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਸਹਿਰਣ੍ਯਂ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਫਿਰ, ਘੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਭੋਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਪੇਸ਼ ਕਰੇ।
ਮਂਥਰਾਂ ਵਸੁਤਾਂ ਕਾਂਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਚ ਪਿਸ਼ਾਚਿਕਾਮ੍
ਮੰਥਰਾ, ਵਸੁਤਾ, ਕਾਂਤਾ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਸਾਚਨੀ — ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣਾਂਤੇ ਚ ਪृਥਗ੍ਦਦ੍ਯਾਲ੍ਲਾਜਾਦ੍ਯੈਰ੍ਗੁਡਮਿਸ਼੍ਰਿਤੈਃ
ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਜ਼ਾ ਆਦਿ ਅਨਾਜ ਗੁੜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਬृਹਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਾਵਿਸ਼षੋऽਯਂ ਮਧ੍ਯਮੇ ਚ ਕਨੀਯਕੇ
ਇਹ ਵੱਡੇ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਣੀਤਾਂ ਚਾਲਯੇਤ੍ਤਤਃ 2.2.19.
ਫਿਰ 'ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਮਚਾ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦਰੇ ਤੋਰਣਸ੍ਯੈਵ ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਮੰਦਰ ਦੇ ਤੋੜੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਾਂਤਰੇਣ ਯਃ ਕਸ੍ਯ ਜਪੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵੇਭ੍ਯ ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਮਪਿ ਤਜ੍ਜਲਮੁਦ੍ਧृਤਮ੍
ਉਹ ਬਚੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਲੈ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਜਲਮਾਤृਭ੍ਯੋ ਨਮ ਇਤਿ ਜਲਮਾਤॄਃ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਫਿਰ 'ਜਲ ਦੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਜਲ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਮਾਪ੍ਯਾਯਨਾਯੈਤਜ੍ਜਲਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਤੇ ਮਯਾ
ਇਹ ਪਾਣੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿਵਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਦਾ ਪਾਹਿ ਜਲਾਸ਼ਯਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਮਈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜਲ-ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਜਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵੋਪਕਾਰਾਯ ਕृਤਮੇਤਨ੍ਮਯਾ ਸਦਾ
ਇਹ ਪਾਣੀ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਨਾਗਰਾਜ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤੇषਾਂ ਦੋषੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯੇऽਹਂ ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਗਮਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਪਾ ਲਵੇ।
ਆਪੇਯਾ ਮਾਤਰਃ ਸਂਤੁ ਜਗਤਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਯੋਨਯਃ 2.2.19.
ਜੋ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ।
ਵਰੁਣਾਸ੍ਯਾਸਨੇ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਸਨਾਤਨ ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਵੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸੁਵਰ੍ਣਂਰਜਤਂ ਦਦ੍ਯਾਦਨਡ੍ਵਾਹਂ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਨਾੜੀ ਲਈ ਨਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਗਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨਿਪੂਜਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਿਂਬਮੁਦ੍ਰਾਂ ਪਦ੍ਮਮੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਗਮੁਦ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਬਿੰਬਾ ਮুদ্রਾ, ਪਦਮ ਮুদ্রਾ ਅਤੇ ਨਾਗ ਮুদ্রਾ ਦਿਖਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਞ੍ਜਪਨ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਦਥ ਚਨ੍ਦਨਮ੍
ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਨ ਲਗਾਏ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਪੁਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੇਦਘੋषਂ ਸਮੁਚ੍ਚਰਨ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ।
ਤਤੋ ਗृਹਾਰ੍ਚਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਫਿਰ ਘਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ।
ਮਧ੍ਯਮਵਿਧਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮਧ੍ਯਮੇ ਮਧ੍ਯਮਫਲਂ ਕਨਿष੍ਠੇ ਤੁ ਕਨਿष੍ਠਕਮ੍
ਮੱਧਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਮੱਧਮ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇਠਲੇ 'ਤੇ ਹੇਠਲਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਮਧ੍ਯਮਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵਿਧਿਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੱਧਮ ਵਿਧੀ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਦ੍ਯੋਧਿਵਾਸਕਲ੍ਪੇਨ ਯੂਪਾਦੀਨਧਿਵਾਸ੍ਯ ਚ
ਤੁਰੰਤ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਯੂਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰੇ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਕਲਸ਼ਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਗਣਨਾਯਕਮ੍
ਮੁਹੂਰਤ 'ਤੇ ਕਲਸ਼ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਮੂਹ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਫੜੇ।
ਸ਼ਨ੍ਨੋ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗਨ੍ਧਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਗਂਧਕਮ੍
ਫਿਰ 'ਸ਼ੰਨੋ ਦੇਵਿਆ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਕਾਣ੍ਡਾਦਿਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਤੋ ਧੂਪਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
'ਕਾਂਡਾਦਿਤਿ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਏ।