ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ੇषੋ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਃ ਪਾਤੁ ਤੇ ਸਦਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲਜ੍ਜਾ ਵਪੁਃ ਸ਼ਾਂਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਃ ਕਾਂਤਿਸ਼੍ਚ ਮਾਤਰਃ
ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਚਮਕ — ਇਹ ਮਾਤਾਵਾਂ — ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਭੌਮੋ ਬੁਧਜੀਵਸਿਤਾਰ੍ਕਜਾਃ
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਮੰਗਲ, ਬੁਧ, ਗੁਰੂ, ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ —
ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਸੱਪ —
ਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਦ੍ਰੁਮਾ ਨਾਗਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ
ਦੇਵੀਆਂ, ਰੁੱਖ, ਨਾਗ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ —
ਔषਧਾਨਿ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਕਾਲਸ੍ਯਾਵਯਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਦਵਾਈਆਂ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ —
ਏਤੇ ਤ੍ਵਾਮਭਿषਿਂਚਂਤੁ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ 2.2.19.
ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।
ਗਵਾਮष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਤਦਰ੍ਧਂ ਚਾਥ ਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਅਤੇ ਵੀਹ ਹੋਰ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਜਲੇ ਸਮृਵਤਾਰਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਮਗਾਯ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਸਾਮਗਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਚ੍ਛੇਵਤੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ ਅੱਛੇਵਤ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ—
ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਮृਦਾ ਤੋਯਨਾਗਵਲ੍ਮੀਕਜਾਤਯਾ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਚੀਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ—
ਪੁष੍ਪੋਦਕੇਨ ਸ਼ਂਖੇਨ ਤਥਾ ਰਤ੍ਨੋਦਕੇਨ ਚ
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ, ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਪਾਣੀ—
ਸੁਗਂਧੇਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਤੇਨ ਵਿਲਿਪ੍ਯ ਚ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ—
ਮਾਲ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰਲਂਕृਤ੍ਯ ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਚਨ੍ਦਨੈਃ
ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—
ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪੁਨਃ ਪੁष੍ਪਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍
ਫਿਰ 'ਪੁਨਸਤ੍ਵ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫੁੱਲ ਦੁਬਾਰਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—
ਕਾਂਸ੍ਯਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਨਂ ਤੁ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗੁਲਮ੍ 2.2.19.
ਕਾਂਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—
ਅਂਗੁष੍ਠਹੀਨੇ ਲੋਹਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੂਲਂ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਜੇ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਠਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਭਾਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ—
ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਚ੍ਚ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਤਡਾਗਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਰੀਯੇਤ੍
ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਅਤੇ ਤਲਾਬ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵਾਕ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਓਮਿਤ੍ਯਾਦਿਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਭਿਧਾਨ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਪ੍ਰਣੀਤ ਭਵਿष੍ਯਪੁਰਾਣੋਕ੍ਤ ਫਲਪ੍ਰਪ੍ਤਿਕਾਮਸ਼੍ਚਤੁष੍ਕੋਣਾਦ੍ਯਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਤ੍ਕਾਰਿਤਪੁष੍ਕਰਿਣੀਜਲਮੇਤਦੂਰ੍ਜਿਤਂ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯਰ੍ਚਿਤਂ ਵਰੁਣਦੈਵਤਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਾਵਗਾਹਨਾਰ੍ਥਮਹਮੁਤ੍ਸृਜੇ
ਓਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੁਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਵੇਦਵਿਆਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ, ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਚਤੁਰਕੋਣੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਤਲਾਬ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਬਣਾਇਆ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਡੁਬਕੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤੋ ਵਰੁਣਸੂਕ੍ਤੇਨ ਵਰੁਣਂ ਨਾਗਸਂਯੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਸੂਕਤ ਨਾਲ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ ਸਮੇਤ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਰੁਣਂ ਦੇਵਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਵਰੁਣ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਘ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਸੁਰਸਂਭੂਤਂ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਤੇਤਿ ਚ ਸਂਜਪਨ੍
‘ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ’ ਅਤੇ ‘ਸ਼੍ਰੀ’ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਜਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ—
ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਕੁਸ਼ਮੂਲੇਨ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍
‘ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੋ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਕੁਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—
ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਰਤ੍ਨਤੋਯੇਨ ਸਾਧਕਃ
ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਦਧਿਕ੍ਰਾਵ੍ਣੇਤਿ ਦਧ੍ਨਾ ਚ ਮਧੁਵਾਤੇਤਿ ਵੈ ਮਧੁ
‘ਦਧਿਕ੍ਰਾਵਣ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਦਹੀਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ‘ਮਧੁਵਾਤ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ—
ਸ਼ਿਰੀषਪੁष੍ਪਸਂਭੂਤਂ ਦਰ੍ਪਣਂ ਕਾਸ੍ਯਸਂਭਵਮ੍ ਕृष੍ਣਾਂ ਗਾਂ ਗੋਮਯਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਸ਼ਂਖਮੇਵ ਚ
ਸ਼ਿਰੀਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਦਰਪਣ, ਕਾਂਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਦਰਪਣ, ਕਾਲੀ ਗਾਂ, ਜਾਂ ਗੋਮਯ ਵੀ, ਸਵਸਤਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ—
ਕਾਰਯੇਤ੍ਪਦਕਂ ਵਾਪਿ ਯਵਗੋਧੂਮਕਸ੍ਯ ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਰਸਂ ਪੁष੍ਪਸਂਭੂਤਂ ਦਰ੍ਪਣਂ ਕਾਂਸ੍ਯਸਂਭਵਮ੍
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗਾ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰੇ ਜਾਂ ਜੌ ਜਾਂ ਗੈਂਹੂ ਦੇ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਆਸਨ ਰੱਖੇ। ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਪਿਆਲਾ, ਸੁਭਾਗ ਰਸ ਲਈ ਪਿਆਲਾ ਤੇ ਕਾਂਸ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਦਰਪਣ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੇ।
ਨਨ੍ਦ੍ਯਾਵਰ੍ਤੇ ਮਲਯਜੇ ਤਤੋ ਨਿਰ੍ਮਲਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਨੰਨ੍ਹੇ ਨੰਨ੍ਹੇ ਨੰਨ੍ਹਾਵਰਤ ਫੁੱਲ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਕਰੇ।
( ਵਰੁਣੋਤ੍ਤਮਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਰਾਯਣ ऋषਿਃ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਂਦੋ ਵਰੁਣੋ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤ ऋषਿਃ ਉष੍ਣਿਕ੍ਛਨ੍ਦਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣਪ੍ਰੀਤਯੇ ਚਤੁष੍ਪਥਮृਦਾ ਸ੍ਨਾਨੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਕਯਾ ਨ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠ ऋषਿਰਨੁष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਃ ਸੋਮੋ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣਪ੍ਰੀਤਯੇ ਨਾਗਗਂਧਸ੍ਨਾਨੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਭੈषਜ੍ਯੇਨੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਮਦੇਵ ऋषਿਃ ਪਂਕ੍ਤਿਸ਼੍ਛਂਦੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਅਗ੍ਨ ਆਯਾਹੀਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ऋषਿਃ ਜਗਤੀਛਨ੍ਦ ਐਨ੍ਦ੍ਰੀ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨੀਰਾਜਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਘੋषਪੁਰਃਸਰਮ੍ ।। 2.2.19.
‘ਵਰੁਣੋਤਤਮ’ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ, ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ; ‘ਆਪਿਆਯਸਵ’ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਪਰਵਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ਼ਣਿਕ ਛੰਦ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵਤਾ, ਚੌਰਾਹੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ; ‘ਕਯਾ ਨ’ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ, ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ, ਨਾਗ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ; ‘ਸਰਸਵਤਯੈ ਭੈਸ਼ਜ੍ਯਨੇਤੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਵਾਮਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੰਕਤੀ ਛੰਦ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇਵਤਾ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ; ‘ਅਗਨਾ ਆਯਾਹਿ’ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ, ਇੰਦ੍ਰੀ ਦੇਵਤਾ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ; ਫਿਰ ਪੰਜ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਥ ਨੀਰਾਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।