ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਯਸ੍ਯ ਯਾਗਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗਾਯਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਦਿਸ਼ਿ !
ਯਾਗ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੁਰਗਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦਿਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਅਗ੍ਰਕੁਂਡੇ ਵਿਧੀਯਤੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪੂਜਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਵਿਧਿ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕੂੰਡਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲਿਦਾਨਂ ਤृਤੀਯੇ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਥੀਕਂ ਚਤੁਰ੍ਥਕੇ ਤ੍ਰ੍ਯਹਸਾਧ੍ਯੇ ਤृਤੀਯੇ ਤੁ ਨਵਾਹੇ ਤ੍ਵਥ ਪਂਚਮੇ
ਤੀਜੇ ਕੂੰਡੇ ਵਿੱਚ ਬਲੀ ਦੀ ਭੇਟ, ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਥਿਕਾ ਕਰਮ; ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਤੀਜੇ, ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ।
ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਵਾਪ੍ਯੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਦਿ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਂ ਸਾਗ੍ਨਿਕਾਨਾਂ ਨਿਰਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁष੍ਟਿਕੇਨ ਤੁ
ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਈਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਅੱਗ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਭੇਟ ਨਾਲ।
ਤ੍ਰਿਕੁਸ਼ੇਨ ਮਹਾਯਾਗੇ ਵਿਵਾਹਾਦੌ ਦ੍ਵਿਪਤ੍ਰਕਮ੍
ਵੱਡੇ ਯਾਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ, ਵਿਆਹ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਤੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਿਗ੍ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪਰਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਮਹਾਯਾਗੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਵੱਡੇ ਯਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਵृਥਾ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਭਵੇਤ੍ 2.2.19.
ਜੇ ਨਿੱਤ ਕਰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੇ ਸਾਯਂਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਤੀषੁ ਚ
ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ, ਸ਼ਾਮ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਭੇਟ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
ਮਾਰਣੋਚ੍ਚਾਟਹੋਮੇषੁ ਤਥਾ ਸਂਕਲ੍ਪਿਤਾਕृਤੀ ੧ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਯਕੁਲੇ ਕ੍ਵਾਪਿ ਤਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਾਕृਤਿਂ ਵਿਨਾ
ਮਾਰਣ, ਉਚਾਟਨ ਹੋਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਨਿੱਤ ਕਰਮ ਬਿਨਾ।
ਸ਼ਤਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਸੌ ਤੇ ਅੱਧ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਨਿੱਤ ਕਰਮ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਪੇਦਿਨ੍ਦ੍ਰਮਗ੍ਨਿਂ ਚ ਸੋਮਾਯ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇੰਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਮੰਤਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਇਤ੍ਯਾਦਿਪਂਚਕਮ੍
ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵਾਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਤਤ੍ਰ' ਆਦਿ ਪੰਜ ਮੰਤਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਘृਤਾਹੁਤਿਂ ਸ੍ਵਿष੍ਟਕृਚ੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਂਸ੍ਕਾਰਕਰ੍ਮਸੁ
ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਅਤੇ ਸਵਿਸ਼ਟਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੌषਧ੍ਯੁਦਕਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿਦਂਤੋਤ੍ਥਮੁष੍ਣਯਾ
ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਏ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਗਨ੍ਧਂ ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਤਂ ਚ ਕੁਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਃ
ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦੇ ਮੂਲ ਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਤਿੰਨ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਠੰਡੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਜਮਾਨਃ ਪੁਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਂਤਕਾष੍ਠਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
' ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥੋਕ੍ਤਕਾਲੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤੈਲਧਾਰਯਾ 2.2.19.
ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਮਬ੍ਦੈਵਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪੁਰੁषੇਣ ਤੁ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੈਵੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਾਸ੍ਤ੍ਵਾਮਭਿषਿਂਚਂਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨ ਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ।
ਆਖਂਡਲੋਗ੍ਨਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਯਮੋ ਵੈ ਨਿਰ੍ऋਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਅਗਨਿ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ੇषੋ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਃ ਪਾਤੁ ਤੇ ਸਦਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲਜ੍ਜਾ ਵਪੁਃ ਸ਼ਾਂਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਃ ਕਾਂਤਿਸ਼੍ਚ ਮਾਤਰਃ
ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਚਮਕ — ਇਹ ਮਾਤਾਵਾਂ — ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਭੌਮੋ ਬੁਧਜੀਵਸਿਤਾਰ੍ਕਜਾਃ
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਮੰਗਲ, ਬੁਧ, ਗੁਰੂ, ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ —
ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਸੱਪ —
ਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਦ੍ਰੁਮਾ ਨਾਗਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ
ਦੇਵੀਆਂ, ਰੁੱਖ, ਨਾਗ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ —
ਔषਧਾਨਿ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਕਾਲਸ੍ਯਾਵਯਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਦਵਾਈਆਂ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ —
ਏਤੇ ਤ੍ਵਾਮਭਿषਿਂਚਂਤੁ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ 2.2.19.
ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।
ਗਵਾਮष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਤਦਰ੍ਧਂ ਚਾਥ ਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਅਤੇ ਵੀਹ ਹੋਰ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਜਲੇ ਸਮृਵਤਾਰਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਮਗਾਯ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਸਾਮਗਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।