ਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਨਿਰੂਪਿਤਾ ਵਾ ਰਂਭਾ ਸੁਪੁष੍ਪਾ ਸੁਖਸ਼ਾਡ੍ਵਲਾਸ਼੍ਚ
ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਰੰਭਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਾਏ ਜਾਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਫੁੱਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਹਣੀ ਹਰੀ ਘਾਸ ਹੋਵੇ।
ਮੁਂਜੋਦ੍ਭਵੈਰ੍ਬਰ੍ਹਿਸਮੁਦ੍ਭਵੈਰ੍ਵਾ ਸੁਰਂਜਿਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ਤ੍ਰਿਤਪਦ੍ਮਪਲ੍ਲਵੈਃ
ਇਲਾਕਾ ਮੁੰਜ ਅਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੱਦੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਤਾਰਾਂ 'ਚ ਪਦਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਵੇਦਿਸ੍ਤਥਾ ਮਂਡਪ ਮਧ੍ਯਭਾਗੇ ਕਾਰ੍ਯਾ ਚ ਕੋਣੇਸ੍ਥਿਤੁषਾਦਿਹੀਨਾ
ਵੇਦੀ ਮੰਡਪ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਕੋਣਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦਸ਼ਾਂਗੁਲਾਨਿ ਐਸ਼ਾਨ੍ਯਤ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਤਥਾ ਪਰਾਣਿ
ਵੇਦੀ ਤੋਂ ਦਸ ਅੰਗੁਠੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਅੰਗੁਠੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗੁਠੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਸੇ ਹੋਣ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੇ ਚ ਤਡਾਗੇ ਚ ਮਹਾਰਾਮੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਪ੍ਰਾਸਾਦ, ਤਲਾਬ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬਾਗ 'ਚ ਵੀ, ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ।
ਕੁਂਡਂ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯਥਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਮੇਖਲਮ੍
ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਘੇਰਬੰਦੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਅੱਗ ਦਾ ਕੁੰਡ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਕੁਂਡਾਨਿ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਵ ਕੁਂਡਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵੇਦ੍ਯਾਸ੍ਤਥੋਚ੍ਚੈਰਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚੈਵ। ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਚ ਮੇਖਲਾਨਿ षਡਸ੍ਰਪਂਚਾਸ੍ਰਸਮੇਖਲਾਨਿ
ਵੇਦੀ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੌ ਕੁੰਡ ਉਚੇ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਬਣਾਏ ਜਾਣ; ਹਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਘੇਰਬੰਦੀਆਂ ਛੇ ਜਾਂ ਪੰਜ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ।
ਅष੍ਟਾਸ੍ਰਜਾਨ੍ਯਬ੍ਜਤ੍ਰਿਕੋਣਕਾਨਿ ਤਥਾਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਕਂ ਚ
ਅੱਠ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਮਲ-ਆਕਾਰ, ਤਿਕੋਣ, ਅਰਧ-ਚੰਦ ਅਤੇ ਚੌਕੋਣੀ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਣਾਵਟਾਂ ਹੋਣ।
ਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਾਚ੍ਛਾਦਿਤਪੂਰ੍ਣਪਾਥਾਃ ਸਵृਤ੍ਤਪਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੁਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭਃ
ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਣ, ਭਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਗੋਲ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਸੋਨਾ ਹੋਵੇ।
ਦੇਵਗ੍ਰਹਪੂਜਾਵਿਧਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਜਮਾਨਸ੍ਤਥਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਇੱਥੇ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ,
ਪਂਚ ਦੇਵਾਨ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਥਾ ਯਜ੍ਞੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਪੰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਯੱਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਣ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਫਲਂ ਗੋਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵੈ ਯਮਃ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਫਲ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਯਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਯਥਾ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਾ ਰਣ੍ਯਾਭਿਧਾਯਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਯਥਾ ਚ ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤਂ ਯਥਾਕੁਣ੍ਡਂ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਕਲਪ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚ ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਕੁੰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਾਸ਼ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਚ ਕਰਿष੍ਯੇ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਨੋ, ਮੈਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
ਮਾਤृਯਾਗਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍
ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਧਾਈ ਲਈ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੇਰ੍ਯਾਦਿਘੋषੇਣ ਸੁਮਂਗਲੇਨ ਪਦ੍ਯਂ ਲਿਖੇਦਤ੍ਰ ਸषੋਡਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਭੇਰੀ ਆਦਿ ਵਾਧਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਸੋਲਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਦ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਾਨ੍ਵਰਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨਾਚਾਰ੍ਯਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਚਾਰਯ ਨੂੰ, ਸੱਦਾ ਦੇਵੇ।
ਨਾਨਾਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਆਚਾਰ੍ਯਂ ਵਰਯੇਦ੍ਬੁਧਃ 2.2.19.
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਅਚਾਰਯ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕਰੇ।
ਯਥਾਮਾਨਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਯਥਾਭਿਵृਣੁਯਾਦ੍ਬੁਧਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ, ਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੋਣ ਕਰੇ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੌषਧੀਭਿਸ਼੍ਚ ਯਜਮਾਨਃ ਸਪਤ੍ਨਿਕਃ
ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਰਤੇ।
ਯਵਗੋਧੂਮਨੀਵਾਰਤਿਲਸ਼੍ਯਾਮਾਕਸ਼ਾਲਯਃ
ਜੌ, ਗੰਦਮ, ਦਾਲਾਂ, ਤਿਲ, ਕਾਲਾ ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਵਰਤੇ ਜਾਣ।
ਤਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਲੇਪ ਲਾ ਕੇ ਸਜਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਪੁਰੋਹਿਤਪੁਰਃਸਰਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਯਜਮਾਨਃ ਸਪਤ੍ਨੀਕਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਸਮ ਕਰੇ।
ਚਰਕੇ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਗਂਗਾਂ ਚ ਯਮੁਨਾਂ ਤਥਾ
ਚਰਕ ਤੇ, ਉਹ ਵਿਘਨ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਵੇਦਿਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਨਮਸ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਵਿਧਿ
ਵੇਦੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵਾਚ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਂਚ ਦੇਵਾਨ੍ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸ਼ੁਭ ਵਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਪੰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਅਪਕ੍ਰਾਮਂਤੁ ਯੇ ਭੂਤਾ ਯੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਪ੍ਰਕਾਰਕਾਃ 2.2.19.
ਜੋ ਭੂਤ ਜਾਂ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।
ਪੂਜਯੇਦਾਸਨਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਪੁष੍ਪਚਂਦਨੈਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਪੂਜੇ।