ਯੂਪੇ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषੋਯਮੁਤ੍ਤਰਾਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਯੂਪ ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਲਾ ਸਿਰਾ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਚੈਵ ਆਪੋ ਹਿष੍ਠੇਤਿ ਵੈ ਜਪਨ੍ 2.2.16.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪੋ, ਫਿਰ 'ਆਪੋ ਹਿਠ' ਪਾਠ ਕਰੋ।
ਅਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਮੀਰਯਨ੍
ਅਭਿਮੰਤਰਣ ਕਰਕੇ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ' ਮੰਤਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਜਪੋ।
ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਥਾ ਸੁਭਾਭ ਇਤ੍ਯਪਿ
'ਤੂੰ ਗੰਧਰਵ ਹੈਂ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ 'ਚੰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ' ਵੀ ਜਪੋ।
ਧੂਰਸੀਤਿ ਚ ਤਥਾ ਧੂਪਮਾਸ੍ਰਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਭਿਰ੍ਦੀਪਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਤੇ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਬੱਤੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮੀਤਿ ਚ ਨਿਮ੍ਨ੍ਯਂਤਕਾਂਡਾਦਿਤਿ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਤਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ, ਲੱਕੜੀ ਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦੋऽਸ੍ਯੇਤ੍ਯਥ ਭੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਫਲਿਨੀਤਿ ਪੁਨਃ ਫਲਮ੍
‘ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਪੈਰ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ‘ਫਲ ਲੈਵੇ’ ਕਹਿ ਕੇ ਫਲ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੁਵਾ ਸੁਵਾਸੇਤਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਗਗਨ੍ਧੇਤਿ ਚਨ੍ਦਨਮ੍
‘ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਚੰਗਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਪੜਾ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ‘ਨਾਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਨਾਤੀਤਿ ਵਚੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਵਾਹਯੇਤ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍
‘ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਚਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਯਜਮਾਨਸ਼੍ਚ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭੋਜਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਅਚਾਰਿਆ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਧਾਰਣਂ ਚਾਧਿਵਾਸਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਵਾਇਤ ਮੁਤਾਬਕ ਰੱਖਣ ਤੇ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਇਤਿ ਵਿਸ੍ਮਰਨ੍ 2.2.16.
ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਾਃ ਫਲਿਨੀਤਿ ਚ ਫਲਂ ਪੂਗਤਾਨਾਮਵਰ੍ਜਨਮ੍
‘ਫਲ ਲੈਵੇ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਫਲ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੂਪੇਨ ਵੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮੁਦ੍ਗਰਂ ਚ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
‘ਰੂਪ ਨਾਲ’ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੂੰਹਲ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਥਨਂ ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਸਾਧਾਰਣੋ ਵਿਧਿਃ
ਫਿਰ ਰਗੜਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਆਮ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਵਿਨਾਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਅਰਪਣ ਦੀ ਰਸਮ ਬਿਨਾ ਵਿਧੀ ਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਨੇ ਰਾਤ੍ਰਿਯੋਗਤਃ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ, ਇਹ ਰਸਮ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਹਸ੍ਤ ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਾਲੁਕਾਨਿਰ੍ਮਿਤੇऽਪਿ ਚ
ਹੱਥ ਦੀ ਮਾਪ ਦੇ ਰੇਤ ਦੇ ਚੌਕ ਤੇ, ਜਾਂ ਐਸਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਕੈਕਾਂਗੁਲਕੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪੀਠੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੇ ਪੀਠ ਸਿਰਫ ਇਕ ਉਂਗਲ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਾਂਗੁਲੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦਸ਼ਾਂਗਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੁਣ ਦਸ ਉਂਗਲ ਦੀ ਮਾਪ ਵਾਲੀ ਪੀਠ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੋ।
ਅਨ੍ਨਂ ਚ ਪਰਮਾਨ੍ਨਂ ਚ ਹ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਤਿਲਮੇਵ ਚ
ਚਾਵਲ, ਵਧੀਆ ਚਾਵਲ ਤੇ ਤਿਲ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੈਵੇ ਯਵਾਦਿਤਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇ ਪੁष੍ਪਾਦਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ 2.2.16.
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜੌ ਆਦਿ ਵਰਤੋ; ਸ਼ਾਕਤ ਪੂਜਾ ਲਈ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਕृष੍ਣੇ ਚ ਕਰਵੀਰਾਦਿ ਸ਼੍ਰੀਫਲਾਨਿ ਚ ਤ੍ਰੈਪੁਰੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਲਈ ਕਰਵੀਰ ਆਦਿਕ ਫੁੱਲ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਆਦਿ ਫਲ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਦੇਵਧ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਯੈਰੇਕਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਜਾਪਕੋਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਸਭ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁੱਖ ਜਾਪੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਗਂਧੈਰ੍ਗਂਧਮਾਲ੍ਯੈਃ ਸੁਵਰ੍ਣੈਸ੍ਤੈਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਾਃ
ਇਲਾਹੀ ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ, ਪੱਚੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ।
ਨਾਰ੍ਹਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਤ੍ਰਂ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਤਰ ਨਾ ਰੱਖੇ।
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਦਿषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨਥਾਰ੍ਹਯੇਤ੍
ਸਭ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦਰ੍ਹਣਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਾਤਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਜ੍ਞੇ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਪਾਰਗਾਃ
ਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਨਾਮਭਾਵੇऽਪਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਸ਼ਮਯਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਜੇਕਰ ਐਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।