ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਚੋਤ੍ਪਵਨੇ ਵੀਕ੍ਸ਼ਣੇ ਚ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਥਾ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਵਾ ਚੁਕਾਉਣ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੇਖਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸੱਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿਧਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਵਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।
ਯਜੇਤ੍ਸੁਪਸ਼ੁਬਦ੍ਧੇषੁ ਸਂਸ੍ਕਾਰੇ ਚੈਵ ਪਰ੍ਵਣਿ 2.2.14.
ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਰਸਮ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਦੈਵੇਨ ਜਾਨੀਯਾਤ੍ਕਰਵਲ੍ਯਾਂ ਪਂਚਫਲਂ ਯਤਃ
ਕਰਵਲਾ ਰਸਮ 'ਚ ਪੰਜ ਫਲ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਧ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਇਸ ਯਜਨ ਦੇ ਗਿਆਨ ਕਾਰਨ, ਜੀਭ ਸਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮਾਂ ਵਹ੍ਨਿਜਿਹ੍ਵਾਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਮ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੀਭ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਕਨਕਾਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਦਰ੍ਭਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਿੱਟੀ ਰੰਗ ਦੀ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਫੜੀ ਹੋਈ।
ਉਦ੍ਯਦਿਨ੍ਦੁਨਿਭਾਂ ਰਕ੍ਤਾਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਭੁਜਪ ਲ੍ਲਵੈਃ
ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ, ਚਾਰ ਨਰਮ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ।
ਭਿਨ੍ਨਾਂਜਨਚਯਪ੍ਰਖ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕੁਂਭਂ ਤੁ ਵਾਮਤਃ
ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਕਾਜਲ ਵਰਗੀ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸੁਪ੍ਰਭਾਮਣ੍ਡਲਾਭਾ ਚ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਚਮਕਦਾਰ ਚੱਕਰ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਪਾਕੁਸੁਮਸਂਕਾਸ਼ਾ ਬਹੁਰੂਪਾ ਸਖੇ ਮਮ
ਜਪਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀ ਲਾਲ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਨਿਭੇ ਦੇਵਿ ਵਹ੍ਨਿਵਰ੍ਣਪਰਾਭਵੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ, ਅੱਗ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਦੇਵਧ੍ਯਾਨਵਿਧਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਤਸ੍ਯੈਵ ਯੂਪਂ ਚਾਪਿ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਯੂਪ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਮੂਲਾਗ੍ਰੇ ਚ ਘਟੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਗਣਨਾਯਕਮ੍
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮੂਲ ਦੇ ਕੋਲ ਤੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਤਡਾਗੇषੁ ਵਰੁਣਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਯਾਗਕੇ
ਤਲਾਵਾਂ 'ਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਯੱਗ 'ਚ ਵਰੁਣ ਨੂੰ।
ਸ਼ੈਵੇ ਸ਼ੈਵਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ।
ਦ੍ਰੁਪਦਾਦੀਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਬੁਧਃ
'ਦ੍ਰੁਪਦਾਦਿਤੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਨਾਭੇਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮੇਵ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
'ਸੁਨਾਭ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਂਡਾਦਿਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦੂਰ੍ਵਾਸ਼ਤਂ ਤਤਃ
'ਕਾਂਡਾਦਿਤੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਸੌ ਦੂਬ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਮਿਚ੍ਛੇਤ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦੁਃਸ੍ਥਂ ਸੁਰਾਸੁਰਾ ਜਪਨ੍
'ਸਮਿਚੇਤਿਆੰਜਨ' ਜਪ ਕੇ, ਕਾਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਜਪਦੇ ਹਨ।
ਯੂਪੇ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषੋਯਮੁਤ੍ਤਰਾਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਯੂਪ ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਲਾ ਸਿਰਾ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਚੈਵ ਆਪੋ ਹਿष੍ਠੇਤਿ ਵੈ ਜਪਨ੍ 2.2.16.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪੋ, ਫਿਰ 'ਆਪੋ ਹਿਠ' ਪਾਠ ਕਰੋ।
ਅਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਮੀਰਯਨ੍
ਅਭਿਮੰਤਰਣ ਕਰਕੇ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ' ਮੰਤਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਜਪੋ।
ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਥਾ ਸੁਭਾਭ ਇਤ੍ਯਪਿ
'ਤੂੰ ਗੰਧਰਵ ਹੈਂ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ 'ਚੰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ' ਵੀ ਜਪੋ।
ਧੂਰਸੀਤਿ ਚ ਤਥਾ ਧੂਪਮਾਸ੍ਰਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਭਿਰ੍ਦੀਪਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਤੇ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਬੱਤੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮੀਤਿ ਚ ਨਿਮ੍ਨ੍ਯਂਤਕਾਂਡਾਦਿਤਿ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਤਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ, ਲੱਕੜੀ ਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦੋऽਸ੍ਯੇਤ੍ਯਥ ਭੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਫਲਿਨੀਤਿ ਪੁਨਃ ਫਲਮ੍
‘ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਪੈਰ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ‘ਫਲ ਲੈਵੇ’ ਕਹਿ ਕੇ ਫਲ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੁਵਾ ਸੁਵਾਸੇਤਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਗਗਨ੍ਧੇਤਿ ਚਨ੍ਦਨਮ੍
‘ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਚੰਗਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਪੜਾ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ‘ਨਾਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਨਾਤੀਤਿ ਵਚੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਵਾਹਯੇਤ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍
‘ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਚਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਯਜਮਾਨਸ਼੍ਚ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭੋਜਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਅਚਾਰਿਆ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।