ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਪਰੀਤੇਨ ਸ੍ਵਾਹਾਂਤੇਨ ਹੁਨੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਲਟ ਢੰਗ ਨਾਲ 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਸ਼ਤਾਰ੍ਧੇਨ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਦਾ ਅੱਧਾ ਵਰਤਣਾ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ।
ਏਕਾਹੇ ਵਾਘਾਰਾਰਜ੍ਯੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੀਂ ਕृਤੀਃ 2.2.14.
ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਆਘਾਰਾ ਤੇ ਆਜਿਆ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਮੌਕੇ ਵਾਲੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇषਤਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਦੌ ਤੁ ਅਘਾਰਾਵਾਜ੍ਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਆਘਾਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਜਿਆ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਘਾਰਾਰਾਜ੍ਯਪੂਰ੍ਵੇਣ ਤਤੋ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਚਰੇਤ੍
ਆਘਾਰਾ ਤੇ ਆਜਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਮੌਕੇ ਵਾਲੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਃ ਪਤਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਕਂ ਚ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤੁਃ
ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉੱਥੇ ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਰਸਮਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਵਿਵਾਹੇ ਤੁ ਨੈਤ੍ਯਿਕਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਭਵੇਤ੍
ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਰਸਮ 'ਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਤ ਰਸਮ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦੇਕਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਪृਥਙ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਚਾਚਰੇਤ੍
ਇੱਕ ਆਹੁਤੀ ਤੇ ਨਿਤ ਆਹੁਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਤ ਆਹੁਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਵਸੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨੈਤ੍ਤਿਕਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਇੱਕ ਦਿਨ 'ਚ ਰਸਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਮੌਕੇ ਵਾਲੀ ਰਸਮ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਜਸ੍ਯਾਨਿਯਮੇ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਧਿਸ਼੍ਰਯਣਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ
ਬਕਰੇ ਦੀ ਅਣਬੱਧ ਰਸਮ 'ਚ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਚੋਤ੍ਪਵਨੇ ਵੀਕ੍ਸ਼ਣੇ ਚ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਥਾ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਵਾ ਚੁਕਾਉਣ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੇਖਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸੱਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿਧਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਵਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।
ਯਜੇਤ੍ਸੁਪਸ਼ੁਬਦ੍ਧੇषੁ ਸਂਸ੍ਕਾਰੇ ਚੈਵ ਪਰ੍ਵਣਿ 2.2.14.
ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਰਸਮ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਦੈਵੇਨ ਜਾਨੀਯਾਤ੍ਕਰਵਲ੍ਯਾਂ ਪਂਚਫਲਂ ਯਤਃ
ਕਰਵਲਾ ਰਸਮ 'ਚ ਪੰਜ ਫਲ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਧ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਇਸ ਯਜਨ ਦੇ ਗਿਆਨ ਕਾਰਨ, ਜੀਭ ਸਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮਾਂ ਵਹ੍ਨਿਜਿਹ੍ਵਾਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਮ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੀਭ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਕਨਕਾਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਦਰ੍ਭਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਿੱਟੀ ਰੰਗ ਦੀ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਫੜੀ ਹੋਈ।
ਉਦ੍ਯਦਿਨ੍ਦੁਨਿਭਾਂ ਰਕ੍ਤਾਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਭੁਜਪ ਲ੍ਲਵੈਃ
ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ, ਚਾਰ ਨਰਮ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ।
ਭਿਨ੍ਨਾਂਜਨਚਯਪ੍ਰਖ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕੁਂਭਂ ਤੁ ਵਾਮਤਃ
ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਕਾਜਲ ਵਰਗੀ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸੁਪ੍ਰਭਾਮਣ੍ਡਲਾਭਾ ਚ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਚਮਕਦਾਰ ਚੱਕਰ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਪਾਕੁਸੁਮਸਂਕਾਸ਼ਾ ਬਹੁਰੂਪਾ ਸਖੇ ਮਮ
ਜਪਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀ ਲਾਲ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਨਿਭੇ ਦੇਵਿ ਵਹ੍ਨਿਵਰ੍ਣਪਰਾਭਵੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ, ਅੱਗ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਦੇਵਧ੍ਯਾਨਵਿਧਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਤਸ੍ਯੈਵ ਯੂਪਂ ਚਾਪਿ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਯੂਪ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਮੂਲਾਗ੍ਰੇ ਚ ਘਟੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਗਣਨਾਯਕਮ੍
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮੂਲ ਦੇ ਕੋਲ ਤੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਤਡਾਗੇषੁ ਵਰੁਣਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਯਾਗਕੇ
ਤਲਾਵਾਂ 'ਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਯੱਗ 'ਚ ਵਰੁਣ ਨੂੰ।
ਸ਼ੈਵੇ ਸ਼ੈਵਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ।
ਦ੍ਰੁਪਦਾਦੀਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਬੁਧਃ
'ਦ੍ਰੁਪਦਾਦਿਤੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਨਾਭੇਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮੇਵ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
'ਸੁਨਾਭ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਂਡਾਦਿਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦੂਰ੍ਵਾਸ਼ਤਂ ਤਤਃ
'ਕਾਂਡਾਦਿਤੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਸੌ ਦੂਬ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਮਿਚ੍ਛੇਤ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦੁਃਸ੍ਥਂ ਸੁਰਾਸੁਰਾ ਜਪਨ੍
'ਸਮਿਚੇਤਿਆੰਜਨ' ਜਪ ਕੇ, ਕਾਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਜਪਦੇ ਹਨ।