ਯੋਜਯੇਲ੍ਲੇਪਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਘਟਮਾਬਦ੍ਧ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਘੜਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮੋ।
ਚਤੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਕृਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹਸ੍ਤਮਾਨਂ ਤਥਾਨਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਖੇਤਰ ਚੌਕੋਣ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਵੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ੇ ਸਾਰ੍ਧਾਂਗੁਲਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਨ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਅੱਧੀ ਉਂਗਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧਨ੍ਵਤਰਿ ऋषਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
‘ਆਪਿਆਯਸਵਾ’ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਲ੍ਲਗ੍ਨਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੈਕਂ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਮ੍
ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਜੋ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ; ਪੂਰਬੀ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਉਂਗਲ ਲੰਬਾ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਮੂਲੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਣੇਨ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਚ ਰਾਜਤੇ
ਨੀਵ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ।
ਸਂਸ੍ਮਰੇਨ੍ਮਿਤ੍ਰਾ ਵਰੁਣੌ ऋषਿਰੌਤਥ੍ਯਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਆਉਤਥਿਆ ਨਾਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ.
ਤੇਨੈਵੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਕਰੌ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਵਾਮੇ ਸਕृਤ੍ਸਕृਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਉਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰੇ.
ਸਦਸਂਪਦृषਿਃ ਕਰ੍ਣੋ ਵਿਰਾਡਿਤਿ ਉਦਾਹृਤਃ 2.2.13.
ਸਦਸੰਪਦ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਛੰਦ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਾਤ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ.
ਕੁਸ਼ਪੁष੍ਪੋਦਕੇਨਾਪਿ ਦੇਵਤੀਰ੍ਥੇਨ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ਪਞ੍ਚਪਲ੍ਲਵਤੋਯੇਨ ਮਹਾਯੋਗੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਕੁਸ਼, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ.
ਅਥੋਨਸ੍ਯ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰਿष੍ਠਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਹੁਣ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਕੀਸ਼ਾਦਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਦਾਯ ਮੇ ਗृਹ੍ਣਾਮੀਤਿ ਸਂਪਠਨ੍ ਛਨ੍ਦੋਨੁष੍ਟੁਪ੍ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵਾਮਦੇਵੋऽਥ ਦੇਵਤਾ
‘ਮੈਂ ਯਜਨਾ ਲਈ ਅੱਗ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ’ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ; ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਮਦੇਵ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਵਾਮਦੇਵ ਹੈ.
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਮਗ੍ਨਿਮੀਰਯਨ੍
ਮਾਸ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਕਰੇ.
ਅਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਹਾਰੀਤ ऋषਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਨ੍ਦ ਇष੍ਯਤੇ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਹਾਰੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੰਦ ਮਨਪਸੰਦ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਆਵਾਹਨਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸਰਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਸਂਜਪਨ੍ ਵਿਰਾਟ੍ ਛਨ੍ਦੋऽਥ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਦੇਵਤਾ ਚ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਆਵਾਹਨ ਕਰੇ, ‘ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ’ ਕਹਿ ਕੇ ਜਪੇ; ਛੰਦ ਵਿਦਾਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਹੈ.
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰ ਇਤਿ ऋਚਾ ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਪਨਮੀਰਿਤਮ੍ ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਚ ਭਵੇਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਦੇਵਤਾ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ
‘ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਹਵਿਆਵਾਹਨ ਹੈ.
ਬਧ੍ਨਾਸੀਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਅਗ੍ਨਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ਦੇਵਤਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਨਮਸ੍ਕਾਰੇਣ ਯੋਜਯੇਤ੍
‘ਬਧਨਾਸੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੇ; ਦੇਵਤਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜੇ.
ਤਤੋਗ੍ਨਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਗੇ ਪ੍ਰਾਗਗ੍ਰਕੁਸ਼ਕੁਬ੍ਜਕੇ
ਫਿਰ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਕੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਝੁਕਾ ਕੇ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਿਹੋਪਵੇਸ਼੍ਯਤਾਮਿਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ 2.2.13.
ਉਹ ‘ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੈਠੇ’ ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬਿਠਾਏ.
ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍
‘ਦਵਾਭਿਆਮ’ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ऋषਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਬ੍ਦੇਵੋऽਥ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ, ਛੰਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ੰਕਰ ਹੈ.
ਅਗ੍ਨੇਰੁਤ੍ਤਰਭਾਗੇ ਚ ਹਸ੍ਤਮਾਨਾਂਤਰੇਪਿ ਚ
ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ—
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ऋषਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋ ਵਾਮਦੇਵਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਛੰਦ ਵਾਮਦੇਵ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ.
ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਸਹਕਾਰੋਤ੍ਥਂ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਵਰੁਣ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀਪਰਨੀ ਅਤੇ ਸਹਕਾਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.
ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇਣ ਚ ਚਤੁਃਖ੍ਯਾਤਕਾਂਗੁਲਂ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਉਂਗਲ ਦੇ ਮਾਪ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿਚਾਰੇ ਭਵੇਤ੍ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਾਂਤਿਕਰ੍ਮਣਿ
ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਕਾਂਸਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਤਾਮਬਾ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗੁਲਪ੍ਰਸ੍ਤਾਰਂ ਤੈਜਸਂ ਮਾਨਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਬਾਰਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਾਗਰਾ ਅਥ ਪ੍ਰੀਯਂਤਾਮਿਤ੍ਥਮਾਧ੍ਯਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਲੈਣ ਲਈ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੈਰ੍ऋਤੇ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸੀਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੇ ਤਥੈਵ ਚ 2.2.13.
ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਮ ਲਈ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ।
ਅਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ऋषਿਰ੍ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਉਦਾਹृਤਃ
ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।