ऋषਿਰ੍ਹਾਰੀਤ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਜਗਤੀਚ੍ਛਨ੍ਦ ਈਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹਾਰੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੰਦ ਜਗਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਿਤ੍ਰਂ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਛੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਂ ਵਰਾਭਯਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ, ਵਧੀਆ ਦਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ।
ऋषਿਰੌਤਥ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਜਗਤੀ ਛਨ੍ਦ ਈਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਔਤਥਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਛੰਦ ਜਗਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੀਤਾਸ੍ਯਂ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਂ ਕਰਾਲਂ ਚ ਵਿਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਸੀ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਧ੍ਯਙ੍ਙਾਥਰ੍ਵਣ ऋषਿਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦ ਈਰਿਤਮ੍ 2.2.11.੧ ੧
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਧਿਆੰਗ ਆਥਰਵਣ ਹੈ ਅਤੇ ਛੰਦ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਧਰਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਸ਼ਿਖਿਵਾਹਨਮ੍
ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੋਰ ਤੇ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ऋषਿਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋਨੁष੍ਟੁਪ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਵਿਵਸ੍ਵਂਤਂ ਮਹਾਕਾਯਂ ਮਹੋਦਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਵਸਵੰਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਯਪੋਸ੍ਯ ऋषਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਬ੍ਦੇਵਃ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਸ਼ਿਆਪ ਹਨ, ਛੰਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਹਨ।
ਬਹਿਰੀਸ਼ਾਨਕੋਣੇषੁ ਦੇਵਾਦੀਨ੍ਪਰਿਪੂਜਯੇਤ੍
ਬਾਹਰੀ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੀਤਾਂ ਕਰਾਲਿਕਾਂ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਚਰਕੀਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀਮ੍
ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਚਰਕੀ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੀਤਿਨ੍ਯਰੂਪਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛੁਕਃ
ਪੀਲੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਭੂਤਿ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਵਿਦਾਰਿਕਾਂ ਰਕ੍ਤਾਂ ਨਵਯੌਵਨਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਵਿਦਾਰਿਕਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਯੁਵਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ऋषਿਰ੍ਗਰ੍ਗਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦੋਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਗਰਗਾ ਹੈ, ਛੰਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਦਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਸੌਰਭੇਯੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ 2.2.11.
ਸੌਰਭੇਯਾ ਦੇ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ऋषਿਃ ਸੁਵਰ੍ਣ ਆਖ੍ਯਾਤਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਵਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਛੰਦ ਪੰਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਵੇਦ੍ਯਾ ਅਂਤਰੇ ਚ ਸ੍ਥਾਪਵੇਦ੍ਵਿਧਿਵਦ੍ਬੁਧਃ
ਸਿਆਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਗ ਦੇ ਖੱਡ ਅਤੇ ਯਜਨ ਪੰਡਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦੀਆਂ ਬਣਾਏ।
ਵਲ੍ਮੀਕੇ ਸਂਗਮੇ ਚੈਵ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰਚਤੁष੍ਪਥਾਤ੍
ਚੀਟੀ ਦੇ ਟਿੱਬਿਆਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ, ਸੰਗਮ ਤੇ ਰਾਜ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਲ੍ਲੀ ਤਥਾਕ੍ਰਾਂਤ ਅਮृਤੀ ਤ੍ਰਪੁषਸ੍ਯ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰਵੱਲੀ ਬੇਲ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਟਿਨ ਹੋਵੇ।
ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਨਮ੍
ਪਾਰੀਭਦਰ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਗਾਏ।
ਸ਼੍ਰੀਫਲਂ ਬੀਜਪੂਰਂ ਚ ਨਾਲਿਕੇਰਂ ਚ ਦਾਡਿਮਮ੍
ਉਹ ਨਾਰੀਅਲ, ਬੀਜਪੂਰ, ਸੁਪਾਰੀ ਅਤੇ ਦਾਦੀਮ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪਞ੍ਚਰਕ੍ਤਂ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਵਰੁਣਂ ਯਜੇਤ੍
ਪੰਜ ਲਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਉਦ੍ਵਰ੍ਤਨ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰੁਣਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਯਜੇਤ੍
‘ਉਦਵਰਤਨ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਅਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ऋषਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਛਨ੍ਦ ਉਦਾਹृਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਨ; ਛੰਦ ਉਦਾਹ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਗਂਧਾਨ੍ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਹਸ੍ਤਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਠੇਤ੍ਤਤਃ ।। 2.2.11.
ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਠ ਕਰੇ।
ਸਰ੍ਵੇ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸਰਿਤਃ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਮਹਾਹ੍ਰਦਾਃ
ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹ੍ਰਦ—
ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰਿਤਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਜਲਦਾਃ ਨਦਾਃ
ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦਰਿਆ, ਤੀਰਥ, ਬਦਲ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ—
ਅਘੋਰਾਜ੍ਯष੍ਟਕਕृਤਾ ਵਾਸ੍ਤੋष੍ਪਤਯ ਇਤ੍ਯਪਿ
ਅਘੋਰ ਘੀ ਦੀਆਂ ਅਠ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ—
ਸ਼ਤਾਰ੍ਧਂ ਵਾ ਹੁਨੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਵਾ ਤਂਡੁਲੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਸੌ ਪੰਜ ਜਾਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹਵਨ ਕਰੇ, ਤਿਲ ਤੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ।
ਪਯੋਦਧ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਦੂਧ, ਦਹੀਂ ਆਦਿ ਜਾਂ ਮਧ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ।