ਰਕ੍ਤਪਦ੍ਮਦ੍ਵਯਧਰਂ ਕੁਂਡਲਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਲਾਲ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਂਸਸ੍ਯ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ऋषਿਰੌਤਥ੍ਯ ਈਰਿਤਃ
‘ਹੰਸਸਿਆ’ ਮੰਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਉਤਥਿਆ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦ੍ਵਯਧਰਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੂਪਰਿਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੱਚੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਸ੍ਵਂ ਮਦਾਤ੍ਵਮਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਵੇਤਚਨ੍ਦਨਪੁष੍ਪਕੈਃ
‘ਸਵੰ ਮਦਾਤਵਮਿਤਿ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਤ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਦ੍ਧਰ੍षਣ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਕृष੍ਣਪੁष੍ਪੈਰਥਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਸਵਿਤਾ ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਚ ਵृषਸ੍ਯ ਚ
‘ਉੱਧਰਸ਼ਣ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਛੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਲ੍ਕਵਰ੍ਣਂ ਤਥਾਕਾਸ਼ਮृष੍ਟਿਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਤੁਤਮ੍
ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਨ੍ਨੋ ਦੇਵੀਤਿ ਪਠਨਾਦ੍ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜੇਤ੍ ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਰਾਕਾਸ਼ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
‘ਸ਼ੰਨੋ ਦੇਵੀ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਵਜਹਸ੍ਤਮਹਾਬਾਹੁਂ ਮਰੁਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚੋਪਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਰੁਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾਨ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸਿਤਤਂਡੁਲੈਃ
‘ਰਾਜਾਨਾ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਦ੍ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ 2.2.11.
ਦੇਵਤਾ ਵਾਯੂ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾਨ ਇਤਿ ਚ ऋਚਾ ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਚਨ੍ਦਨੈਃ ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਦ੍ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
‘ਰਾਜਾਨਾ’ ਰਿਕ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧੀ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਵਾਯੂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਤਥਂ ਸ਼੍ਯਾਮਵਰ੍ਣਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਬਾਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍ ਮੇषਾਰੂਢਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਂ ਰਾਜਾਨੋ ਮਹ੍ਯਮੀਰਯਨ੍
ਵਿਤਥਾ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗृਹਕ੍ਸ਼ਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਗਰ੍ਦਭੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਗ੍ਰਹਕਸ਼ਤਾ, ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦਾ, ਚਾਰ ਗਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਜਟਾਮੁਕੁਟਸਂਯੁਤਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਮੁਕਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪੁष੍ਪਦਂਤ ऋषਿਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਮਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਂ ਮਹਿषਸ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਬਾਹੁਕਮ੍
ਯਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਮਹਿਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨੇਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮਾਦਿਨਾ
‘ਈਸ਼ਾਨ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
षਡਾਨਨਂ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਪੀਤਂ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍
ਛੇ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ ਗੰਧਰਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਦੇਵ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮਾਦਿਨਾ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਦੇਵਤਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
‘ਯੱਦੇਵ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਭृਙ੍ਗਰਾਜਂ ਜਟਾਰੂਢਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਪੀਤਾਂਬਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ 2.2.11.
ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਟਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ऋषਿਸ਼੍ਚਾਗਸ੍ਤਿਰਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਗਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੀਤਂ ਮृਗਂ ਮृਗਾਰੂਢਂ ਜਟਾਮੁਕੁਟਮਂਡਿਤਮ੍
ਪੀਲੇ ਮਿਰਗ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਮਿਰਗ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਟਾ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਪਿਲਸ਼੍ਚ ऋषਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦ ਈਰਿਤਮ੍
ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਪਿਤृਗਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਬਾਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਸ਼ੁਕਰ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪ ऋषਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾ
ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੌਵਾਰਿਕਂ ਚਾष੍ਟਭੁਜਂ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਅਠ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨਃ ਪਿਤੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਃ
‘ਯੋ ਨਹ ਪਿਤਾ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰ ऋषਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦ ਈਰਿਤਮ੍
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖਾਭਂ ਚੈਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਚਕ੍ਰਧਾਰਿਣਮ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਕਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖਪਦ੍ਮਧਰਂ ਚੈਵ ਮਹਿषਸ੍ਥਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ 2.2.11.
ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਪਦਮ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ।