ਆਸਨਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮੇਣਾਪਿ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ।
ਆਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪਙ੍ਕਜਮ੍
ਉਥੇ, ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਜੋਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ਼੍ਵੇਤਪੁष੍ਪਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚ
ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਲਾ ਕੇ, ਚਿੱਟਾ ਫੁੱਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਹ੍ਯ ਚਾਸਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਤ੍ਰਯਮ੍
ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਆਸਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਫਿਰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ऋषਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰਮੀਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਂਦਰਂ ਵਿਜਯਂ ਸੋਮਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਚ ਮਾਧਵਮ੍
ਮੰਦਰ, ਵਿਜਯ, ਸੋਮ, ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਮਾਧਵ।
ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਚੈਵ ਸਤ੍ਯਾ ਮਾਯਾ ਸ਼ਿਵਾਂਬਿਕਾ
ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਸਤਿਆ, ਮਾਇਆ, ਸ਼ਿਵਾ ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ।
ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਤ੍ਰਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਸ੍ਤੋष੍ਪਤਯ ਇਤ੍ਯਪਿ
ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੁੱਠੀਆਂ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸ੍ਤੋष੍ਪਤੇ ਭਵ ਮਤੇ ਇਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ऋਤਂ ਚੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍
‘ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤੇ ਭਵ ਮਤੇ’ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ‘ਰਤੰ ਚੇਤੀ’ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪ੍ਰੀਣਿਤਃ ਕੁਲਿਸ਼ਾਯੁਧਃ 2.2.11.
ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਕਲੀਸ਼ਾਯੁਧ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਪਦ੍ਮਦ੍ਵਯਧਰਂ ਕੁਂਡਲਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਲਾਲ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਂਸਸ੍ਯ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ऋषਿਰੌਤਥ੍ਯ ਈਰਿਤਃ
‘ਹੰਸਸਿਆ’ ਮੰਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਉਤਥਿਆ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦ੍ਵਯਧਰਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੂਪਰਿਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੱਚੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਸ੍ਵਂ ਮਦਾਤ੍ਵਮਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਵੇਤਚਨ੍ਦਨਪੁष੍ਪਕੈਃ
‘ਸਵੰ ਮਦਾਤਵਮਿਤਿ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਤ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਦ੍ਧਰ੍षਣ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਕृष੍ਣਪੁष੍ਪੈਰਥਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਸਵਿਤਾ ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਚ ਵृषਸ੍ਯ ਚ
‘ਉੱਧਰਸ਼ਣ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਛੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਲ੍ਕਵਰ੍ਣਂ ਤਥਾਕਾਸ਼ਮृष੍ਟਿਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਤੁਤਮ੍
ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਨ੍ਨੋ ਦੇਵੀਤਿ ਪਠਨਾਦ੍ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜੇਤ੍ ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਰਾਕਾਸ਼ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
‘ਸ਼ੰਨੋ ਦੇਵੀ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਵਜਹਸ੍ਤਮਹਾਬਾਹੁਂ ਮਰੁਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚੋਪਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਰੁਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾਨ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸਿਤਤਂਡੁਲੈਃ
‘ਰਾਜਾਨਾ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਦ੍ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ 2.2.11.
ਦੇਵਤਾ ਵਾਯੂ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾਨ ਇਤਿ ਚ ऋਚਾ ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਚਨ੍ਦਨੈਃ ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਦ੍ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
‘ਰਾਜਾਨਾ’ ਰਿਕ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧੀ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਵਾਯੂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਤਥਂ ਸ਼੍ਯਾਮਵਰ੍ਣਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਬਾਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍ ਮੇषਾਰੂਢਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਂ ਰਾਜਾਨੋ ਮਹ੍ਯਮੀਰਯਨ੍
ਵਿਤਥਾ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗृਹਕ੍ਸ਼ਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਗਰ੍ਦਭੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਗ੍ਰਹਕਸ਼ਤਾ, ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦਾ, ਚਾਰ ਗਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਜਟਾਮੁਕੁਟਸਂਯੁਤਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਮੁਕਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪੁष੍ਪਦਂਤ ऋषਿਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਮਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਂ ਮਹਿषਸ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਬਾਹੁਕਮ੍
ਯਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਮਹਿਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨੇਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮਾਦਿਨਾ
‘ਈਸ਼ਾਨ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
षਡਾਨਨਂ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਪੀਤਂ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍
ਛੇ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ ਗੰਧਰਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਦੇਵ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮਾਦਿਨਾ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਦੇਵਤਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
‘ਯੱਦੇਵ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਭृਙ੍ਗਰਾਜਂ ਜਟਾਰੂਢਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਪੀਤਾਂਬਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ 2.2.11.
ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਟਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।