ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਕੁਣ੍ਡਲਾਦ੍ਯੈਰਲਂਕृਤਮ੍
ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿਤृਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋਪੇਤਂ ਕੁਟਿਲਭ੍ਰੂਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਨਾਲ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵਕਰੀ ਭੌਂਹ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
thumb|500px|ਵਾਸ੍ਤੁਪੁਰੁष thumb|500px|ਵਾਸ੍ਤੁਪੁਰੁषਃ. ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਮੁਖੇ ਵਾਯੁਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਜੀਵਨ ਵਾਯੂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਲੇ ऽਪਰਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਯਜੇਚ੍ਚੈਵ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਾਸਨਸ੍ਥੌ ਚ ਵਾਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍
ਸਰਪ ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਦੱਖ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਚ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਯਕਸ਼ਮਾ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਭੌ ਜ੍ਞੇਯੌ ਤਥਾ ਜਾਨ੍ਵੋਰੁਭੌ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪੁष੍ਪਕੌ
ਦੋਵੇਂ ਗੁਟਨਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਨਾਂ 'ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਪੁਸ਼ਪਕ ਹਨ।
ਜਯਸ਼ਕ੍ਰੌ ਤਥਾ ਮੇਢ੍ਰੇ ਪਦਯੋਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ
ਜਯਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਜਨਾਨੀ 'ਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਦਰਂ ਦੀਰ੍ਘਯੁਕ੍ਤੇਨ षਡਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਲੰਮੇ ਮੰਦਰ ਨਾਲ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਕਰਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸ੍ਤ੍ਵੀਸ਼ਾਯ ਵਿਦ੍ਮਹੇਤਿ ਤਨ੍ਨੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ 2.2.11.
ਆਓ ਅਸੀਂ ਵਾਸਤੁ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾਣੀਏ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ।
ਆਸਨਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮੇਣਾਪਿ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ।
ਆਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪਙ੍ਕਜਮ੍
ਉਥੇ, ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਜੋਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ਼੍ਵੇਤਪੁष੍ਪਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚ
ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਲਾ ਕੇ, ਚਿੱਟਾ ਫੁੱਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਹ੍ਯ ਚਾਸਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਤ੍ਰਯਮ੍
ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਆਸਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਫਿਰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ऋषਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰਮੀਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਂਦਰਂ ਵਿਜਯਂ ਸੋਮਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਚ ਮਾਧਵਮ੍
ਮੰਦਰ, ਵਿਜਯ, ਸੋਮ, ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਮਾਧਵ।
ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਚੈਵ ਸਤ੍ਯਾ ਮਾਯਾ ਸ਼ਿਵਾਂਬਿਕਾ
ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਸਤਿਆ, ਮਾਇਆ, ਸ਼ਿਵਾ ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ।
ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਤ੍ਰਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਸ੍ਤੋष੍ਪਤਯ ਇਤ੍ਯਪਿ
ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੁੱਠੀਆਂ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸ੍ਤੋष੍ਪਤੇ ਭਵ ਮਤੇ ਇਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ऋਤਂ ਚੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍
‘ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤੇ ਭਵ ਮਤੇ’ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ‘ਰਤੰ ਚੇਤੀ’ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪ੍ਰੀਣਿਤਃ ਕੁਲਿਸ਼ਾਯੁਧਃ 2.2.11.
ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਕਲੀਸ਼ਾਯੁਧ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਪਦ੍ਮਦ੍ਵਯਧਰਂ ਕੁਂਡਲਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਲਾਲ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਂਸਸ੍ਯ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ऋषਿਰੌਤਥ੍ਯ ਈਰਿਤਃ
‘ਹੰਸਸਿਆ’ ਮੰਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਉਤਥਿਆ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦ੍ਵਯਧਰਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੂਪਰਿਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੱਚੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਸ੍ਵਂ ਮਦਾਤ੍ਵਮਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਵੇਤਚਨ੍ਦਨਪੁष੍ਪਕੈਃ
‘ਸਵੰ ਮਦਾਤਵਮਿਤਿ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਤ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਦ੍ਧਰ੍षਣ ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਕृष੍ਣਪੁष੍ਪੈਰਥਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਸਵਿਤਾ ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਚ ਵृषਸ੍ਯ ਚ
‘ਉੱਧਰਸ਼ਣ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਛੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਲ੍ਕਵਰ੍ਣਂ ਤਥਾਕਾਸ਼ਮृष੍ਟਿਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਤੁਤਮ੍
ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਨ੍ਨੋ ਦੇਵੀਤਿ ਪਠਨਾਦ੍ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜੇਤ੍ ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਰਾਕਾਸ਼ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
‘ਸ਼ੰਨੋ ਦੇਵੀ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਵਜਹਸ੍ਤਮਹਾਬਾਹੁਂ ਮਰੁਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚੋਪਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਰੁਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾਨ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸਿਤਤਂਡੁਲੈਃ
‘ਰਾਜਾਨਾ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾ ਚ ਭਵੇਦ੍ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ 2.2.11.
ਦੇਵਤਾ ਵਾਯੂ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।