ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂ ਪੂਰ੍ਵਸਂਕਲ੍ਪਿਤਾਮਪਿ
ਚਾਹੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ, ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਨਕ੍ਤੇਨ ਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ਕृष੍ਣਾਮਿਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪਰਾ ਤਿਥਿਰ੍ਨ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ 'ਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ; ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ 'ਚ ਪਿੱਛਲੀ ਤਿਥੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਚਾਂਦ੍ਰਭਦ੍ਰੇ ਯਦਾ ਹਰੌ
ਜਦੋਂ ਸਾਵਣ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਚੈਵ ਲਭ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਦਿਨੇ
ਸਾਵਣ ਅਤੇ ਆਸੂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਯੇਣ ਦ੍ਰਾਦਸ਼ੀਯੁਕ੍ਤਾ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਵਿਜਯਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜਦੋਂ ਪੁਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 'ਵਿਜਯਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਭਾਦ੍ਰੇ ਵਿਜਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਸਮਾਯੁਤਾ
ਭਾਦੋਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਵਿਜਯਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਦਿਵਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—
ਸਫਲਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਉਪੋष੍ਯੈषਾ ਮਹਾਫਲਾ
ਉਹ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਵਿਦ੍ਧਾਯਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ 2.2.8.
ਜਦੋਂ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਛਾਂਹ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਕਾਮਵਿਦ੍ਧਾ ਚੇਨ੍ਮਨ੍ਯਤੇ ਨਾਪ੍ਯੁਪੋषਣਮ੍
ਜੇ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ 'ਕਾਮ' ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਪ੍ਰਹਰੇਪ੍ਰਹਰੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਹਰ ਰਾਤ ਦੇ ਪਹਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਯਦਿ
ਜੇ ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਜਾਣ—
ਪਾਰਣਂ ਤੁ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚੇਨ੍ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜਨਾ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਤੁ ਪਾਰਣਾਯੋਗ੍ਯਾ ਲਭ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਦਾ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ—
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਸ਼੍ਰਵਣਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸਂਯੁਤਾ
ਜਦੋਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਣ—
ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਸਂਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਰੇਕਾਦਸ਼ੀਦਿਨੇ
ਦਸਵੀਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ—
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਜਯਾਯਾਂ ਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ 'ਵਿਜਯਾ' ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਕਰਕੇ—
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਨਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਧृਕ
ਜਿੰਨੇ ਚੌਰ ਜੁਗਾਂ ਤਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇषੁ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਧਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼ਦੋ ਨृਪਸਨ੍ਨਿਭਃ ।। 2.2.8.
ਤ੍ਰੇਤਾ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਮੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਾਜੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਯਤੇ ਦਸ਼ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਦ੍ਰੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਮ੍
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲ੍ਯਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਕਸ੍ਯਾਪਿ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣੀਯਕਸ੍ਯ ਚ
ਸ਼ਲਯ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲਿਕਾ ਤੇ ਸਤਪਰਨੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਵੀ,
ਬृਹਤ੍ਕਦਂਬਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਂਗੁਲੈਃ ਤ੍ਰਿਵ੍ਯਾਯਾਮਂ ਚ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਹਸ੍ਤਮੇਵ ਵਾ
ਵੱਡੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਜੋ ਬਿਆਲੀ ਉਂਗਲਾਂ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਿਅਾਮ ਜਾਂ ਬਾਈ ਹੱਥ ਲੰਬੀ ਹੋਵੇ, ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਸ੍ਤਃ षੋਡਸ਼ਵਾਰਸ੍ਯ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੋਲਾਂ ਹੱਥ ਲੰਬੀ ਲੱਕੜ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਹਸ੍ਤਂ ਤੁ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਹਸ੍ਤਕਮ੍
ਵੈਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਅੱਠ ਹੱਥ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਪੰਜ ਹੱਥ ਲੰਬੀ ਲੱਕੜ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਘਨਸਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਕਰ੍ਪੂਰਮਂਡਨਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਲੱਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਘਣੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਮਞ੍ਚਸ੍ਥਾਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ਪੂਜਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਸੁਦृਢੋ ਨਰਃ
ਇਹ ਪੂਜਾ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਨਿਭੇੜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਾਕਾਦੀਨ੍ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਜ੍ਜਾਤੁ ਵੈਰਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾ ਦਿਓ।
ਪਤਾਕੇ ਨਿਸ੍ਸृਤੇ ਭਗ੍ਨੇ ਮਹਿषਾਣਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ 2.2.8.
ਜੇ ਝੰਡਾ ਖੁਲ ਜਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਿਸਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਕਰਸ਼੍ਚ ਕੁਲੇ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚੋਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।