ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਪਾਰ੍ਵਣੇ ਚ ਸਾ ਤਿਥਿਃ ਪਿਤृਪੂਜਨੇ
ਅਮਾਵੱਸ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਉਹ ਤਿਥੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਗਾਮਿਤਿਥਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਤਿਥਿਃ ਪਿਤृਮਂਦਿਰਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਤਿਥੀ ਅਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਿਥੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਕृष੍ਣੇ ਚ ਯੋ ਯੋਗਃ ਪਰਪੂਰ੍ਵਯੋਃ ਸਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਵਕृਤ੍ਯੇषੁ ਪਕ੍ਸ਼ਯੋਰੁਭਯੋਰਪਿ
ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਿੱਛਲੀ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਤਿਥੀਆਂ ਦਾ ਜੋਗ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਾ ਹਿ ਵ੍ਯਸ੍ਤਂ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚੈਕਾਦਸ਼ੀਯੁਗਮ੍
ਪੂਜਨਯੋਗ ਤਿਥੀ ਹੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਖਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਜੋੜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
ਏਤਾ ਉਪੋष੍ਯਾਸ੍ਤਿਥਯਃ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਧਰ੍ਮਵੇਦਿਭਿਃ
ਇਹ ਤਿਥੀਆਂ ਉਪਵਾਸ ਲਈ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।
ਬਾਣੇਨ ਵਿਦ੍ਧਾ ਯਾ षष੍ਠੀ ਮੁਨਿਵਿਦ੍ਧਾ ਤਥਾष੍ਟਮੀ
ਜੋ ਛੱਠੀ ਤਿਥੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੱਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਧੀ ਹੋਈ।
ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾ ਭੂਤਵਿਦ੍ਧਾ ਨੋਪੋष੍ਯਾ ਮੁਨਿਨਾਪਿ ਚ
ਅਮਾਵੱਸ ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਵਿਦ੍ਧਾ ਯੇ ਨਾਭਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਨਾਭਿਨਨ੍ਦਿਤਾਃ
ਜੋ ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਧੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ।
ਤਾਮਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਤਿਥਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੁਗ੍ਮਾਨ੍ਯਪੂਜ੍ਯਤਾਮਿਯੁਃ 2.2.7.
ਜਦੋਂ ਐਸੀ ਤਿਥੀ ਮਿਲੇ, ਜੋੜੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਪੂਜਾ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।
ਨਕ੍ਤਾਦਿਵ੍ਰਤਯੋਗੇ ਤੁ ਦਿਵਾਸਂਵਰ੍ਦ੍ਧਮਰ੍ਕਰਾਨ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੇ ਜੋਗ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਸੂਰਜ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰਿਯੋਗਂ ਵਿਨਾਪਿ ਸ੍ਯਾਦੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਦਿਕਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਜੋਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯੁਪਵਾਸਂ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਯੋਗਤਸ਼੍ਚਰੇਤ੍
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਜੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰਿਯੋਗੇ ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਸੋਪਾਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੀ ਸਦਾ
ਜਦੋਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇ।
ਨਿਸ਼ਿ ਤੁ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਦਾ षष੍ਠੀ ਸਪ੍ਤਮੀ ਨਵਮੀ ਦਿਵਾ
ਪਰ ਜੇ ਛੱਠੀ, ਸੱਤਵੀਂ ਜਾਂ ਨੌਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਰਾਤ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ—
ਏਵਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀਂ ਕृष੍ਣਾਂ ਵਿਧਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਵਿਨਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤ੍ਰਿਓਦਸ਼ੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦੁਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਦਿਵਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀਯੁਕ੍ਤਾ ਕृष੍ਣੋਪੋष੍ਯਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ
ਜੇ ਤ੍ਰਿਓਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਚਉਦ੍ਹਵੀਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਦਿ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਪੌषਣਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਤਿੱਥੀ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਫੈਲਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਿਨੀਵਾਲ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਾਰਣਾਤ੍
ਚਉਦ੍ਹਵੀਂ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਵੇਲੇ ਉਪਵਾਸ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੀ ਲਲਿਤਾ ਭਾਦ੍ਰੇ ਸ਼ਕ੍ਤੋਤ੍ਥਾਨਂ ਚ ਵਾਰੁਣੀ 2.2.7.
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਲਲਿਤਾ ਸੱਤਵੀਂ, ਸ਼ਕਤਉਥਾਨ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣੀ ਵੀ ਮਨਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਾਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਪੂਰ੍ਵੇ ਪਰਤੋ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਯਦਿ
ਜੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਤਿੱਥੀ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੇ—
ऋਕ੍ਸ਼ਾਭਾਵੇ ਪਰਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਵ੍ਯਾਪਿਨੀष੍ਵਪਿ
ਜੇ ਠੀਕ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਗਲੀ ਤਿੱਥੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਭਾਵੇ ਚੋਤ੍ਤਰਾषਾਢਾ ਧਨਿष੍ਠਾ ਚ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਅਤੇ ਜੇ ਉੱਤਰਾਅਸ਼ਾਢਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਦਯੇ ਸਂਯੁਤਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਸਾ ਤਿਥਿਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਤਿੱਥੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿਲੇ, ਉਹੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤਿੱਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਵਿਚਕ੍ਰਵਤਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਰਥੇ ਤਿਥ੍ਯਾਦੇਰਪਿ ਚ
ਤਿੱਥੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਵੇ।
ਅਪਰੇऽਪਿ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਲਾਨਾਂ ਵਾਹਨਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਹੋਰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ, ਹਲ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚੋ।
ਨਰਾਸ਼੍ਵਗੋਗਜਾਦੀਨਾਂ ਵਾਹਨਾਤ੍ਪਾਤਕੀ ਭਵੇਤ੍
ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜਾ, ਗਾਂ, ਹਾਥੀ ਆਦਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤੁਰ੍ਗੋਮਹਿषਾਦੀਨਾਂ ਗਰ੍ਦਭੋष੍ਟ੍ਰਖਰਸ੍ਯ ਚ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਂ, ਭੈਂਸ, ਗਧਾ, ਊਠ, ਖਚਰ ਆਦਿ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬਹੁਕਾਲਿਕਯਜ੍ਞੇ ਚ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਜੋ ਯਜਨ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਚੱਲਣ, ਜਾਂ ਯਜਨ-ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ—
ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇऽਪ੍ਯਮ੍ਬੁਘਟੇ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਮਾਸਿਕਂ ਭਵੇਤ੍ 2.2.7.
ਨਿੱਤ ਸ਼ਰਾਧ, ਜਲ-ਘੜਾ ਸ਼ਰਾਧ ਜਾਂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਵੀ—
ਕੁਰ੍ਯਾਦਂਬੁਘਟਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨ ਕਾਲਨਿਯਮਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਲ-ਘੜਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ।