ਗਸ਼ੇ ਰਾਸ਼੍ਯਂਤਰੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਯਾਵਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਭਾਨੁਮਾਨ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਧਤੇ ਤਿਥਯੋ ਯਾਵਤ੍ਤੁਲਾਂ ਯਾਤਿ ਦਿਵਾ ਕਰਃ
ਤਿਥੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਤੂਲਾ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।
ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਸਮਗਤ੍ਯਾ ਤੁ ਯਤਃ ਸਂਕ੍ਰਮਤੇ ਰਵਿਃ ਨਿਸ਼ਾਸ੍ਵਪਿ ਤੁ ਸੌਰੇ ਤਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਿਸ੍ਰ ਇਤ੍ਯਪਿ
ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਚਲਣ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਸੰਕਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸੌਰੀ ਤਿਥੀਆਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਂਪੂਰ੍ਣਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਿਥਿਭਿਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਪੂਰੀ ਤਿਥੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੁਕ੍ਤੋਚ੍ਛਿष੍ਟਾ ਤੁ ਤਨ੍ਮਾਸਾਦਸਂਸ੍ਪृष੍ਟਦਿਵਾਕਰਃ 2.2.6.
ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਲੋਂ ਅਸਪ੍ਰਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰ੍ਧਵਰ੍षਦ੍ਵਯੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਪਤਤ੍ਯੇਵਂ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ ਤਿਥਯਸ੍ਤੇ ਨਿਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਰੋ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ ਪੂਰਣਃ
ਜਦੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਤੇ ਅੱਧਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤਿਥੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂਤਂ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਜਲਕੇਤੁਰ੍ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਭਲੇ ਲਈ, ਜਲਧਾਰੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪ੍ਰੇਤਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਮਲਿਮ੍ਲੁਚੇऽਪਿ ਚ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਮਲੀਨ ਲਈ ਵੀ, ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਥਿਤਂ ਚ ਪ੍ਰਸਂਗਤਃ ਮਲਮਾਸੇऽਪਿ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਿ ਨष੍ਟਿ ਸਪਿਂਡਨਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿ ਮਲਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਪੀੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਸਮ।
ਯਦਾ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋ ਮਾਸੋ ਦੈਵਾਨ੍ਮਲਿਮ੍ਲੁਚੋ ਭਵੇਤ੍। ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਮਲਿਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਸਮ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਾਸਾਂਤਰੇ ਤੁ ਪਤਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਮਲਿਮ੍ਲੁਚੇ
ਜੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਲਿਨ ਮਹੀਨਾ ਆ ਜਾਵੇ,
ਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਮਾਸਿਕਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੇਕਂ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੇ
ਤਾਂ ਤੀਰਵੇਂ (ਮਲਿਨ) ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਤ੍ਯਾਬ੍ਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਮਲਿਮ੍ਲੁਚੇ
ਮਲਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਸਮ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਮਲਭ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤਦਾਦ੍ਯਂ ਦੇਵਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਰ੍ਤਵਰ੍ਜਂ ਪੁਂਸਵਨਂ ਪੁਤ੍ਰਾਦਿਮੁਖਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ 2.2.6.
ਸਿਵਾਏ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ, ਪੁੰਸਵਨ ਸੰਸਕਾਰ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਕਾ ਪਹਿਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
ਮਲਮਾਸੇਪਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਨृਪਾਣਾਮਭਿषੇਚਨਮ੍
ਮਲਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰੋਪਾਸਾਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਚ ਮਹਾਦਾਨਂ ਸੁਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਗੁਪਤ ਰਸਮਾਂ, ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਪਗ੍ਰਹਂ ਗਵਾਦੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਂਤਰਸਂਕ੍ਰਮਮ੍
ਪਸ਼ੂਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣ, ਆਸ਼ਰਮ ਬਦਲਣ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਵृਦ੍ਧਿਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਕਨ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਰ੍ਨਯਨਾਦਿ ਚ
ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ, ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ, ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਵਿਅਾਹਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮਸ੍ਤਂ ਗਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਵृਦ੍ਧਬਾਲ੍ਯੇ ਚ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਰ ਤਾਰੇ ਦਾ ਅਸਤ ਹੋਣਾ, ਬੁਢਾਪਾ ਜਾਂ ਬਚਪਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਸਮਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਰ੍ਦਿਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਸ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਵਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਲਈ ਵੱਡੇ ਅਸਤ ਤੋਂ ਬਹੱਤਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਰਸਮਾਂ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਧਿਕਂ ਦਿਵਸਾਨਾਂ ਸ਼ਤਦ੍ਵਯਮ੍
ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਜਾਂ ਦੋ ਸੌ ਦਿਨ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਕਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਗੁਰੁਣਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਇਕੋ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਗਣਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ऋਕ੍ਸ਼ਭੇਦੇ ਤ੍ਵੇਕਰਾਸ਼ੌ ਸਂਪਰ੍ਕੇ ਯਦਿ ਵਾਨਯੋਃ
ਪਰ ਜੇ ਰਾਸ਼ੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਗਣਨਾ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿਂਹੇ ਰਾਸ਼ੌ ਸ੍ਥਿਤੇ ਸੂਰ੍ਯੇ ਜੀਵੇ ਚਾਸ੍ਤਮੁਪਾਗਤੇ 2.2.6.
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਅਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇ,
ਮਿਥੁਨਸ੍ਥੇ ਯਦਾ ਭਾਨੌ ਮਲਮਾਸਃ ਪਤਤ੍ਯਸੌ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਿਥੁਨ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਲਿਨ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਂ ਚਾਤ੍ਰ ਮृਤਸ੍ਯੌਰ੍ਧ੍ਵਦੇਹਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਤਾ
ਇੱਥੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਪਰੰਤ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਆषਾਢਦ੍ਵਯਸਂਯੁਕ੍ਤਪੂਰ੍ਣਮਾਸੀਦ੍ਵਯਂ ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੋ ਆਢ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੋ ਪੂਰਨਮਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—
ਭਵੇਦ੍ਗੌਣੋ ਦ੍ਵਿਰਾषਾਢੋ ਰਾਸ਼ਿਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਯੁਤੇ
ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ੀ ਉਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਆਢ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਗੌਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਕਟੇ ਸ਼ਯਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਗਮਿष੍ਯਂ ਪਰਤ੍ਰਕੇ
ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਰਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਛੋਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।