ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਜ੍ਞਦਾਨਵ੍ਰਤਾਦਿਕੇ
ਯਜਨਾ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣਾ ਸਿੱਧੀ ਹੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਤੋ ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਚੈਵ ਸਂਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੁਂਸਾਂ ਦੇਵਦਾਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਹਿ
ਜੋ ਦਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਦਾਤਵ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਕਾਰਯੇਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍ 2.2.3.
ਉਹੋ ਦਾਨ ਮੁੜ ਵੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਦਲ-ਬਦਲ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰਣਂ ਚ ਕਦਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਚੋਣ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਖਣਾ ਵੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਾਂਚਨਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਰੌਪ੍ਯਂ ਰੌਪ੍ਯੇ ਕਾਂਚਨਮੁਦ੍ਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਸੋਨੇ ਵਾਸਤੇ ਚਾਂਦੀ, ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਾਸਤੇ ਸੋਨਾ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਨੀਯਸ੍ਯ ਤੁ ਪਾਨੀਯਂ ਵ੍ਰੀਹੀਣਾਂ ਵ੍ਰੀਹਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਪਾਣੀ ਵਾਸਤੇ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਵਾਸਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਚ ਚਤੁष੍ਪਾਦਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਚੌਪਾਇਆ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਸਤੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਭਾਗੈਕਂ ਯਜਮਾਨਃ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ
ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੱਖਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਤ੍ਰਾਣਾਮृਤ੍ਵਿਗਾਦੀਨਾਂ ਭਾਗਤ੍ਰਯਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਜੋ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਆਦਿ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਃ ਆਚਾਰ੍ਯਾਦ੍ਯਂਸ਼ਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਣਵਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਰੇਤ੍
ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਧਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਚਾਰਯ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਾਸ਼ਕ੍ਤੌ ਤੁ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਯਦ੍ਦੇਯਂ ਯਜ੍ਞਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਵਾਸਤੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਮੇਰੁਫਲਪੁष੍ਪਾਣਿ ਦੇਯਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਨਾਮ, ਰੂਪ ਤੇ ਫੁੱਲ—ਇਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਤਾਪ੍ਰਤਿਮਾਦ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਿਰੋਨਾਭਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ 2.2.3.
ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਸਿਰ ਤੇ ਨਾਭੀ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਚਿਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤਸ਼ਂਖਂ ਚ ਹਰਿਵਂਸ਼ਸ੍ਤਥਾ ਖਿਲਃ
ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਸ਼ੰਖ, ਹਰਿਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਖਿਲਾ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ,
ਅਮੂਲ੍ਯਾਨ੍ਯਾਹੁਰੇਤਾਨਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਫਲਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਸਭ ਅਮੁੱਲ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਲਿਂਗੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮੂਲ੍ਯਂ ਪਾਦਾਰ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰੀਧਰੇਪਿ ਚ
ਛੋਟੇ ਲਿੰਗ ਵਾਸਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮੁੱਲ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਲਿੰਗ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਮੁੱਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਪੁਸ੍ਤਕਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਰ੍ਣ ਪਾਦਾਰ੍ਧਮਿष੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਪੁਸਤਕ ਵਾਸਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮੁੱਲ ਯੋਗ ਹੈ,
ਹਰਿਵਂਸ਼ੇ ਸ਼੍ਲੋਕਸ਼ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮੇਕਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਹਰਿਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਪਿਲਾਯਾਂ ਸੁਵਰ੍ਣਾਰ੍ਧਂ ਧੇਨੁਮਾਤ੍ਰੇ ਪੁਰਾਣਕਮ੍
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਵਾਸਤੇ ਅੱਧੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੁਦਰਾ, ਤੇ ਇਕ ਗਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪੁਰਾਣ ਗ੍ਰੰਥ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਤ੍ਰਿਤਯਂ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵੀਰ੍ਯਹੀਨੇ ਦ੍ਵਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਤਿੰਨ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਦੋ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿਨਾ ਤਾਕਤ ਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਪੁਰਾਣਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵृषੇ ਨੀਲੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਬੱਤੀ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਵਛ ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਹਨ।
ਮੂਲ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਫਲਮਾਤ੍ਰੇऽਪਿ ਪੁਰਾਣਤ੍ਰਿਤਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਮੁੱਲ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਭਵੇਦ੍ਰਜਤਮਾ षਕਮ੍ 2.2.3.
ਹਰ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਜੋਂ ਅੱਧਾ ਤੋਲ ਚਾਂਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੂਲ੍ਯਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਾਮਹੋਮੇ ਭਵੇਨ੍ਮੁष੍ਟਿਰ੍ਮੁष੍ਟਯੋष੍ਟੌ ਤੁ ਕੁਞ੍ਚਿਕਾ
ਕਾਮ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਠੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅੱਠ ਮੋਠੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਕੁੰਜਿਕਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਏਕੈਕ ਕੁਞ੍ਚਿਮਾਨੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵੈ ਸਦਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਕੁੰਜਿਕਾ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਪਾਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਖਡ੍ਗਧਾਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਸ੍ਯ ਦਿਨਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਸਿਧ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਹਰ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਨ-ਪਰ-ਦਿਨ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਾਨਾਂ ਕੁਡ੍ਮਲਾਨਾਂ ਚ ਵੇਦਨਂ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਸੁਣ, ਕੁੰਡ ਅਤੇ ਕੁਡਮਲਾਂ ਦਾ ਮਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹੈ।
ਦ੍ਵੇ ਰੌਪ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰੇ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਘ੍ਰਾਣੇ ਚਤੁਰ੍ਥਕਮ੍
ਸਰਵਤੋਭਦ੍ਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚਘ੍ਰਾਣ ਲਈ, ਦੋ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਚਾਂਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਾਰੇ ਮੇਰੁਪृष੍ਠੇ ਤੁਰ੍ਯਰੌਪ੍ਯਵृषਾਧਿਕਮ੍
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ (ਕਮਲ) ਲਈ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਛ ਤੋਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਧ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।