ਮਂਡਲਂ ਬਿਂਬਰਾਜਸ੍ਯ ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਦਲੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤ੍ਰ੍ਯृਤੁਪਤ੍ਰਂ ਸੁਵृਤ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਯੁਕ੍ਤਂ ਸਬਿਲ੍ਵਕਮ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵੀ ਲਗੇ ਹੋਣ।
ਸ਼ਤਂ ਵਿਂਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਂ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਂ ਵਿਂਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੱਕ ਸੌ, ਇੱਕ ਸੌ ਵੀਹ, ਦੋ ਸੌ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦੋ ਸੌ ਵੀਹ ਪੱਤੇ।
ਲਵਲ੍ਯਾਭਮਥੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਹਸ੍ਤਪ੍ਰਮਾਣਤਃ 2.2.2.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਲਵਲੀ ਵਰਗਾ, ਡੇਢ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਵਿਜਾਨੀਹਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਜਾਣੋ।
ਗ੍ਰਹਪਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਨਪੀਤੇਨ ਮਧ੍ਯੇ ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਲੀ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਲ ਪੱਤਾ ਰੱਖੋ।
ਸਸ਼ਾਂਤਿਕੇ ਨ ਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਮੇ ਰਕ੍ਤਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ; ਕਾਮ ਕਰਮ ਲਈ ਲਾਲ ਪੱਤਾ ਚੁਣੋ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣੇਨ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੀਤਵਰ੍ਣਮੁਦਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਓ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਕੇ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਪਙ੍ਕਜਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਵਰ੍ਣਕਮ੍
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸ਼ੁਕਰ ਲਈ, ਸੁੱਚਾ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਬਣਾਓ।
ਰਾਹੋਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਤਚ੍ਚ ਕੇਤੋਰਪਿ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਇਹ ਰਾਹੂ ਲਈ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਕੇਤੂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੋ।
ਵਿਲੋਮੇ ਦਲਸਨ੍ਧੀਨਿ ਪੂਰਯਤ੍ਸੁਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਲਟੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰੇ ਕਰੇ।
ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਿਮਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਤਃ
ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਰੱਖੋ।
ਤ੍ਰਿਸ੍ਥਾਨੇ ਸਮਮਧ੍ਯੇ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗੁਲਪ੍ਰਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਾਰਾਂ ਅੰਗੁਲ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪਞ੍ਚਾਬ੍ਜਮਣ੍ਡਲਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਚਤੁਃਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਭੂषਿਤਮ੍ ।। 2.2.2.
ਪੰਜ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਚਾਰ ਸੁਆਸਤਿਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਮੂਲ੍ਯਕਥਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਮਾਨੇਨ ਹਤੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਯਜਨਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਮਾਪ ਦੀ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਯਨ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਤੁ ਤੇਨੈਵ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਯਜਨਾ ਲਈ ਜੋ ਮਾਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਮਾਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਹੋਤृਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੋ ਵਿਧਿਜ੍ਞਃ ਸਹਕਰ੍ਤृਕਃ
ਅਚਾਰਯ, ਹੋਤ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ—
ਅਸ਼ੀਤਿਭਿਰ੍ਵਰਾਟੈਸ਼੍ਚ ਪਣ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਅੱਸੀ ਵਰਾਟਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਤੈਸ਼੍ਚਾष੍ਟਭਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਯਜ੍ਞਾਦੌ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੀ ਯੋਗ ਦੱਖਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸ੍ਯਾਮਲਕੀਯਾਗੇ ਸੁਵਰ੍ਣੈਕਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਤੁਲਸੀ ਜਾਂ ਆਂਵਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੋਹਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।
ਨਵਮੇ ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਚ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸ੍ਥਾਪਨੇ
ਨੌਵੇਂ ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ—
ਤਡਾਗੇ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਚ ਅਰ੍ਧਾਰ੍ਧਂ ਪਰਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਮਾਪ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੀਵਤਸ਼੍ਚ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ—
ਦਂਪਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਮਾਨਮੇਕਮੁਦਾਹृਤਮ੍ 2.2.3.
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਮਾਪ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਰਗ੍ਰਹੇ ਚੈਵ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਦਾਨ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਾਇਦਾਦ ਜਬਤ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਦীক্ষਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਹੋਣ—
ਗ੍ਰਹਯਾਗੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼ਤਰਤ੍ਤਿਕਃ
ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੌ ਗੁਣਾ ਮਾਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਦਾਨਂ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਜੋ ਦਾਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—
ਨਾਨਾਸ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਂਗਭਂਗੋ ਭਵੇਦ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕ੍ਰਮ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞੇषੁ ਹੋਮੇ ਯਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਕਾष੍ਠਮਾਜ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍
ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਮਾਨ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ, ਘਿਉ ਆਦਿ—
ਅਨਾਦਿਦੇਵਤਾਰ੍ਚਾਯਾਂ ਪੂਜਾਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਰ੍ਮਣਿ
ਅਦਿ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ—