ਅष੍ਟਾਸ੍ਰਮष੍ਟਕੋਣਾਦ੍ਯਂ ਬਹਿਃ ਪਦ੍ਮਵਨਂ ਕृਤਮ੍
ਬਾਹਰ, ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਅੱਠ ਕੋਣਾਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਦਾ ਬਾਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਰਗਰ੍ਭਂ ਪਙ੍ਕਜਂ ਚ ਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਰਂ ਤਤ੍ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਤਿਕੋਣੀ ਗਰਭ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਕੋਣ ਹੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਮਹਾਮੇਰੁਪृष੍ਠਂ ਸ਼ਤਤ੍ਰਯਚ੍ਛਦੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਵੱਡਾ ਵੱਡਾ ਮੇਰੂ ਪਿੱਠ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਂਡਿਸ਼੍ਰਵਣਸਂਪਨ੍ਨ ੬੦ ਮਾਕਾਸ਼ਂ ਵਸੁਸਂਮਿਤਮ੍ ।। 2.2.2.
ਲਾਠੀ ਤੇ ਕੰਨ-ਬਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਸ਼ਤਵਿਂਸ਼ਾਧਿਕਂ ਚੈਵ ੧੨੦ ਦਲਾਨਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਇਕ ਸੌ ਵੀਹ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਨ ਪਙ੍ਕਜਂ ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਵੇष੍ਟਨਮ੍
ਉਥੇ ਚਿੱਟੇ ਨਾਲ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਹੋਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਕੁਸ਼ਹਸ੍ਤੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਵੇष੍ਟਯੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।। ਵਸੁ ੮ ਪਞ੍ਚਕਲਾ ੧੬ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਕਂ ੨੫ ਤਨ੍ਨਪਤ੍ਰਕਾਤ੍
ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਕੁਸ਼ ਦੀ ਮੋਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਲਗਾਓ: ਵਾਸੂ ਲਈ ਅੱਠ, ਪੰਜਕਲਾ ਲਈ ਸੋਲਾਂ, ਪਚਵੀਸ਼ਕਾ ਲਈ ਪੱਚੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾ ੪੦ ਦष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ੧੦੮ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਲੀ, ਫਿਰ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ ਪੱਤੇ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਿਲੋਮੇ ਦਲਸਨ੍ਧੀਨਿ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇ ਸ਼ੈਵੇ ਤੁ षਟ੍ਪੁਰਮ੍
ਉਲਟੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਮਿਲਾਓ; ਸ਼ਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਘੇਰੇ ਬਣਾਓ।
ਰਕ੍ਤਪੀਤੈਃ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਕੋਣਾਞ੍ਛੁਕ੍ਲੇਨ ਪੂਰਯੇਤ੍
ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੇ ਪੱਤੇ ਵਿਛਾਓ, ਤੇ ਕੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਪੱਤੇ ਪਾਓ।
ਮਂਡਲਂ ਬਿਂਬਰਾਜਸ੍ਯ ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਦਲੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤ੍ਰ੍ਯृਤੁਪਤ੍ਰਂ ਸੁਵृਤ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਯੁਕ੍ਤਂ ਸਬਿਲ੍ਵਕਮ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵੀ ਲਗੇ ਹੋਣ।
ਸ਼ਤਂ ਵਿਂਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਂ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਂ ਵਿਂਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੱਕ ਸੌ, ਇੱਕ ਸੌ ਵੀਹ, ਦੋ ਸੌ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦੋ ਸੌ ਵੀਹ ਪੱਤੇ।
ਲਵਲ੍ਯਾਭਮਥੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਹਸ੍ਤਪ੍ਰਮਾਣਤਃ 2.2.2.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਲਵਲੀ ਵਰਗਾ, ਡੇਢ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਵਿਜਾਨੀਹਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਜਾਣੋ।
ਗ੍ਰਹਪਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਨਪੀਤੇਨ ਮਧ੍ਯੇ ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਲੀ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਲ ਪੱਤਾ ਰੱਖੋ।
ਸਸ਼ਾਂਤਿਕੇ ਨ ਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਮੇ ਰਕ੍ਤਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ; ਕਾਮ ਕਰਮ ਲਈ ਲਾਲ ਪੱਤਾ ਚੁਣੋ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣੇਨ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੀਤਵਰ੍ਣਮੁਦਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਓ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਕੇ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਪਙ੍ਕਜਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਵਰ੍ਣਕਮ੍
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸ਼ੁਕਰ ਲਈ, ਸੁੱਚਾ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਬਣਾਓ।
ਰਾਹੋਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਤਚ੍ਚ ਕੇਤੋਰਪਿ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਇਹ ਰਾਹੂ ਲਈ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਕੇਤੂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੋ।
ਵਿਲੋਮੇ ਦਲਸਨ੍ਧੀਨਿ ਪੂਰਯਤ੍ਸੁਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਲਟੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰੇ ਕਰੇ।
ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਿਮਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਤਃ
ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਰੱਖੋ।
ਤ੍ਰਿਸ੍ਥਾਨੇ ਸਮਮਧ੍ਯੇ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗੁਲਪ੍ਰਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਾਰਾਂ ਅੰਗੁਲ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪਞ੍ਚਾਬ੍ਜਮਣ੍ਡਲਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਚਤੁਃਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਭੂषਿਤਮ੍ ।। 2.2.2.
ਪੰਜ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਚਾਰ ਸੁਆਸਤਿਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਮੂਲ੍ਯਕਥਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਮਾਨੇਨ ਹਤੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਯਜਨਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਮਾਪ ਦੀ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਯਨ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਤੁ ਤੇਨੈਵ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਯਜਨਾ ਲਈ ਜੋ ਮਾਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਮਾਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਹੋਤृਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੋ ਵਿਧਿਜ੍ਞਃ ਸਹਕਰ੍ਤृਕਃ
ਅਚਾਰਯ, ਹੋਤ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ—
ਅਸ਼ੀਤਿਭਿਰ੍ਵਰਾਟੈਸ਼੍ਚ ਪਣ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਅੱਸੀ ਵਰਾਟਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਤੈਸ਼੍ਚਾष੍ਟਭਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਯਜ੍ਞਾਦੌ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੀ ਯੋਗ ਦੱਖਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸ੍ਯਾਮਲਕੀਯਾਗੇ ਸੁਵਰ੍ਣੈਕਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਤੁਲਸੀ ਜਾਂ ਆਂਵਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੋਹਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।