ਅਵਸ਼ਿष੍ਟੈਃ ਪਦੈਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਂਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਜੋ ਥਾਂ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੰਤਰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਚੰਗੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮਣ੍ਡਲੇ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਧਰਣੀਸਦਨਂ ਬਹਿਃ
ਜੋ ਮੰਡਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗਿਆਨੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੌਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗੁਲਾਲੀਤੂਰ੍ਯਵਰ੍ਣੇਨ ਮਹਾਮਤ੍ਤ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ ਦੇ ਰੰਗ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਸਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰਂ ਰਾਸ਼ਿਯੁਕ੍ਤਮਤਃ ਪਰਮ੍ 2.2.2.
ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਜਾਹ੍ਵਂ ਚ ਗਜਾਕਾਰਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍
ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਤੇ ਹਾਥੀ-ਆਕਾਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।
ਬਹਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਃ ਸੂਰ੍ਯੈਃ ਸੂਰ੍ਯਾਕ੍ਰਾਂਤਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਬਾਹਰ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਸੂਰਜ ਵਲੋਂ ਲੰਘਿਆ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਮੇਵ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਪਦ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਮ੍
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸਵਸਤਿਕ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਂ ਕੁਂਕੁਮਾਂਸ਼ਂ ਖਾਤਂ ਚ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਮ੍
ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ, ਕੁੰਗੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਖੋਹ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦ੍ਵृषਾਸਨਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਸ਼ਿਖਿਰੂਪਂ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਛ ਦਾ ਆਸਨ ਮੋਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਾਰੁਡਂ ਮੇਰੁਗਰ੍ਭਂ ਚ ਨੀਲਕਣ੍ਠਂ ਨਰਾਕृਤਿਮ੍
ਗਰੁੜ, ਮੇਰੂ ਦਾ ਗਰਭ, ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵੀ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਸ੍ਰਮष੍ਟਕੋਣਾਦ੍ਯਂ ਬਹਿਃ ਪਦ੍ਮਵਨਂ ਕृਤਮ੍
ਬਾਹਰ, ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਅੱਠ ਕੋਣਾਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਦਾ ਬਾਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਰਗਰ੍ਭਂ ਪਙ੍ਕਜਂ ਚ ਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਰਂ ਤਤ੍ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਤਿਕੋਣੀ ਗਰਭ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਕੋਣ ਹੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਮਹਾਮੇਰੁਪृष੍ਠਂ ਸ਼ਤਤ੍ਰਯਚ੍ਛਦੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਵੱਡਾ ਵੱਡਾ ਮੇਰੂ ਪਿੱਠ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਂਡਿਸ਼੍ਰਵਣਸਂਪਨ੍ਨ ੬੦ ਮਾਕਾਸ਼ਂ ਵਸੁਸਂਮਿਤਮ੍ ।। 2.2.2.
ਲਾਠੀ ਤੇ ਕੰਨ-ਬਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਸ਼ਤਵਿਂਸ਼ਾਧਿਕਂ ਚੈਵ ੧੨੦ ਦਲਾਨਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਇਕ ਸੌ ਵੀਹ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਨ ਪਙ੍ਕਜਂ ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਵੇष੍ਟਨਮ੍
ਉਥੇ ਚਿੱਟੇ ਨਾਲ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਹੋਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਕੁਸ਼ਹਸ੍ਤੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਵੇष੍ਟਯੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।। ਵਸੁ ੮ ਪਞ੍ਚਕਲਾ ੧੬ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਕਂ ੨੫ ਤਨ੍ਨਪਤ੍ਰਕਾਤ੍
ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਕੁਸ਼ ਦੀ ਮੋਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਲਗਾਓ: ਵਾਸੂ ਲਈ ਅੱਠ, ਪੰਜਕਲਾ ਲਈ ਸੋਲਾਂ, ਪਚਵੀਸ਼ਕਾ ਲਈ ਪੱਚੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾ ੪੦ ਦष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ੧੦੮ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਲੀ, ਫਿਰ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ ਪੱਤੇ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਿਲੋਮੇ ਦਲਸਨ੍ਧੀਨਿ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇ ਸ਼ੈਵੇ ਤੁ षਟ੍ਪੁਰਮ੍
ਉਲਟੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਮਿਲਾਓ; ਸ਼ਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਘੇਰੇ ਬਣਾਓ।
ਰਕ੍ਤਪੀਤੈਃ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਕੋਣਾਞ੍ਛੁਕ੍ਲੇਨ ਪੂਰਯੇਤ੍
ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੇ ਪੱਤੇ ਵਿਛਾਓ, ਤੇ ਕੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਪੱਤੇ ਪਾਓ।
ਮਂਡਲਂ ਬਿਂਬਰਾਜਸ੍ਯ ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਦਲੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤ੍ਰ੍ਯृਤੁਪਤ੍ਰਂ ਸੁਵृਤ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਯੁਕ੍ਤਂ ਸਬਿਲ੍ਵਕਮ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵੀ ਲਗੇ ਹੋਣ।
ਸ਼ਤਂ ਵਿਂਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਂ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਂ ਵਿਂਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੱਕ ਸੌ, ਇੱਕ ਸੌ ਵੀਹ, ਦੋ ਸੌ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦੋ ਸੌ ਵੀਹ ਪੱਤੇ।
ਲਵਲ੍ਯਾਭਮਥੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਹਸ੍ਤਪ੍ਰਮਾਣਤਃ 2.2.2.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਲਵਲੀ ਵਰਗਾ, ਡੇਢ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਵਿਜਾਨੀਹਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਜਾਣੋ।
ਗ੍ਰਹਪਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਨਪੀਤੇਨ ਮਧ੍ਯੇ ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਲੀ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਲ ਪੱਤਾ ਰੱਖੋ।
ਸਸ਼ਾਂਤਿਕੇ ਨ ਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਮੇ ਰਕ੍ਤਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ; ਕਾਮ ਕਰਮ ਲਈ ਲਾਲ ਪੱਤਾ ਚੁਣੋ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣੇਨ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੀਤਵਰ੍ਣਮੁਦਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਓ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਕੇ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਪਙ੍ਕਜਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਵਰ੍ਣਕਮ੍
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸ਼ੁਕਰ ਲਈ, ਸੁੱਚਾ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਬਣਾਓ।
ਰਾਹੋਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਤਚ੍ਚ ਕੇਤੋਰਪਿ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਇਹ ਰਾਹੂ ਲਈ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਕੇਤੂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੋ।