ਕੇਸ਼ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮੂਲਮਧ੍ਯਾਗ੍ਰਦੇਸ਼ਤਃ
ਕੇਸਰ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਜੜ੍ਹ, ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ।
ਪਾਤ੍ਰਸਂਧਿਰ੍ਭਵੇਚ੍ਛ੍ਯਾਮਃ ਕੋਣੇ ਰਕ੍ਤੇਨ ਰਂਜਯੇਤ੍
ਪਾਤਰ ਦਾ ਜੋੜ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੋਣ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਜਾਣ।
ਅष੍ਟਾਂਗੁਲਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯਦ੍ਯਥਾਵਰ੍ਣਂ ਵਿਨਾਦਿਤਃ 2.2.1.
ਇਸ ਦਾ ਮਾਪ ਅੱਠ ਉਂਗਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜਿਹੜਾ ਰੰਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹੀ ਰੰਗ ਹੋਵੇ।
ਸੀਮਰੇਖਾਂਗੁਲੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਂ ਤਤ੍ਤਦਰ੍ਧੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਸੀਮਾ ਦੀ ਲਕੀਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਹਰ ਮਾਪ ਦੇ ਅੱਧ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਵੇ।
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਚ ਰਾਮਾਂਤਂ ਕृष੍ਣਾਂਤਂ ਚ ਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਅੰਤ ਰਾਮ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅੰਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਗ੍ਰਹਯਾਗੇ ਚ ਪੀਤਾਦੀਨ੍ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਨ ਤਦਨ੍ਯਥਾ
ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗ ਵਰਤਣੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਂਕਜਂ ਸੁਲਿਖੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਪੰਕਜ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਰੁਣੈਸ੍ਤਥਾ ਪੀਤੈਃ ਪੀਤਾਰੁਣਸਿਤੈਰਪਿ
ਸਫੈਦ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੀਲੇ, ਲਾਲ, ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਨਾਲ ਵੀ।
ਕਲਾਯਂਤ੍ਰਂ ਤਦਂਤੇ ਚ ਗੁਹ੍ਯਪਤ੍ਰਾ ਗ੍ਰਕੇਣ ਤੁ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਲਾ-ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਪੱਤਾ ਲਕੀਰ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣਾ।
ਏਵਂ ਮਂਡਲਮਂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉੱਚੀ ਅਰਥ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਦਂਡਸਮਾਕਾਰਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਤਿਰਂਜਿਤਮ੍
ਇਹ ਦਸ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੀਤੇਨਾਰਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ੋਣਤੁਂਡਕਮ੍
ਹਰ ਥਾਂ ਪਾਸਾ ਪੀਲਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਲ ਚੋਚ ਹੋਵੇ।
ਨ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਮਂਡਲਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬ੍ਰੁਵਃ 2.2.1.
ਸ਼ੂਦਰ ਮੰਡਲ ਨਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਨਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ਯ ਸ੍ਤੁ ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਵਿਹੀਨਕਃ
ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਅੱਗ ਦੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕਰੀਏ।
ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਮਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਮਾਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਵੇਦਾਰ੍ਥਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਕ੍ਰੌਂਚ ਮਾਪ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਮੈਂ ਕ੍ਰੌਂਚ ਮਾਪ ਵੈਦਕ ਅਰਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਆਤ੍ਮਨੋऽਰਤ੍ਨਿਮਾਨੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਦੇ ਮਾਪ ਨਾਲ, ਦੋ ਗੁਣਾ ਮਾਪ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਮਧ੍ਯਮਾਧਮਭਾਵਤਃ
ਚਾਰ ਗੋਲ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਵਜੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਰਕੇ।
ਤृਤੀਯੇ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਥੇ षੋਡਸ਼ਚ੍ਛਦਾਃ
ਤੀਜੇ ਗੋਲ 'ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖੋ; ਚੌਥੇ 'ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ।
ਤਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਰਂ ਸੁਲਿਖੇਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਃ ਪਕ੍ਸ਼ਕਦ੍ਵਯਮ੍
ਦੱਖਣੀ ਕੋਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਦੋ ਪੱਖ ਬਣਾਓ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਪੀਤਂ ਤਥਾ ਰਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣਂ ਲੋਹਿਤਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ — ਜੋ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਤਂਡੁਲਚੂਰ੍ਣੋਤ੍ਥਂ ਪੀਤਂ ਤੁ ਨਿਸ਼ਯਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਚਿੱਟਾ ਚੌਲ ਦੇ ਪੀਠ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਪੀਲਾ ਹਲਦੀ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਂ ਪੁਲਕਾਦਿਦਗ੍ਧਂ ਰਕ੍ਤਂ ਪੀਤਾਸ੍ਯਯੋਗਤਃ
ਕਾਲਾ ਛਿਲਕਿਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਲਾਲ ਪੀਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਰਵਰ੍ਣਂ ਕੁਸੁਂਭੇਨ ਸ਼੍ਯਾਮਲਂ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਜਮ੍
ਤਾਮਬਾ ਰੰਗ ਕੁਸੁੰਭ ਤੋਂ, ਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰੰਗ ਬੈਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਰੇਖਾਸੁ ਵਿਭਜੇਚ੍ਛੁਕ੍ਲਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪੀਤਕਮ੍ 2.2.2.
ਸਾਰੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਵੰਡੋ, ਤੇ ਪੀਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੋ।
ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਦੀਨਿ ਪ੍ਰਯੋਜ ਯੇਤ੍
ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗ ਲਗਾਏ ਜਾਣ।
ਤਤਃ षੋਡਸ਼ਪਤ੍ਰੇषੁ ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਕ੍ਰਮਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਫਿਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਇਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਯਾਮਲਂ ਕੁਂਕੁਮਾਭਂ ਚ ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਚ ਕृष੍ਣਕਮ੍
ਗੂੜ੍ਹਾ, ਕੇਸਰ ਵਰਗਾ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ।
ਏਵਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਈਸ਼ਾਨਾਂਤਂ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਤੱਕ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਰੰਗ ਵੰਡੇ।
ਤੁਂਡਭਾਗੇ ਭਵੇਤ੍ਪੀਤਂ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮੇਵ ਚ
ਚੋਚ 'ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਗਲ 'ਤੇ ਚਿੱਟਾ।
षਡਂਗੁਲੇष੍ਵਂਡਭਾਗੇ ਪੀਤੇਨ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਅੰਡਾ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਭਾਗ, ਜੋ ਛੇ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਪੀਲੇ ਨਾਲ ਬਣਾਉ।