ਵਸਂਤਕਂ ਧਾਤ੍ਰਿਮਾਨੇ ਮੋਦਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਮਿਠੀ ਗੋਲੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਸੰਤਕਾ ਅਤੇ ਧਾਤਰੀ ਫਲ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਧਾ ਨਾਲਿਕੇਰਸ੍ਯ ਪਨਸਂ ਦਸ਼ਧਾ ਭਵੇਤ੍
ਨਾਰੀਅਲ ਨੂੰ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਣਸ ਨੂੰ ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ।
ਉਰ੍ਵਾਰੁਕਂ ਚਾष੍ਟਧਾ ਚ ਗੁਡੂਚੀ ਚਤੁਰਂਗੁਲਮ੍
ਖੀਰਾ ਵੀ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗੁਡੂਚੀ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਬੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਬਦਰੀਮਾਨਂ ਤਿਂਦੁਕਂ ਚ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕृਤਮ੍ 2.1.18.
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਬੇਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਟਿੰਡੂਕਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਰ੍ਜਪਤ੍ਰਂ ਚ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਚ੍ਛਮੀਂ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਮ੍
ਭੂਰਜ ਪੱਤ ਅਤੇ ਸ਼ਮੀ ਪੱਤ, ਦੋਵੇਂ ਉਂਗਲ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਰਿਚਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵਿਮਾ ਨੇਨ ਮृਣਾਲਂ ਚਾਥ ਮੂਲਕਮ੍
ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਮਾਪ ਕੇ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡ ਅਤੇ ਮੂਲੀ ਵੀ।
ਚਂਦਨਾਗੁਰੁਕਰ੍ਪੂਰਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਂਕੁਮਾਨਿ ਚ
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਵੀ।
ਸਮਿਦਾਪ੍ਲਵਨੇ ਤ੍ਰ੍ਯਂਗਤਿਲਾਨਾਮਪਿ ਮਧ੍ਯਤਃ
ਸਮਿਦ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਤਿਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚਲੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵ੍ਰੀਹਿਪ੍ਲਾਵਨੇ ਚ ਕਾष੍ਠਵਦਿ ਕ੍ਸ਼ੁਦਂਡਕਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਵਲ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ, ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ, ਮਾਪ ਛੋਟਾ ਡੰਡਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਯਸਾਨ੍ਨੇ ਤਥਾਨ੍ਨੇ ਚ ਮੋਦਕੇ ਪਿष੍ਟਕੇऽਪਿ ਚ
ਪਾਯਸ, ਪਕਾਇਆ ਚਾਵਲ, ਮਿਠੀ ਗੋਲੀ ਅਤੇ ਪਿਠ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਮਾਪ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਲਵਨਂ ਦਂਡਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਲਾਵਯੇਤ੍
ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਤਰਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਪੱਤਾ ਤਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਯੋਜ ਯੇਤ੍
ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਅੱਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਛੂਹੇ।
ਨ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਪ੍ਲਵਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਤਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੇ ਐਸਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਪੱਤਾ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਾਸ਼ਾਭਿਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਾਵਯੇਚ੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਤ੍ 2.1.18.
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਯਸਾਨ੍ਯਨ੍ਯਦੇਵੇषੁ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪਰਿਵ ਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਬਚੀ ਹੋਈ ਖੀਰ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਢਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਨਿष੍ਠਾਂਗੁਲਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਰ੍ਵਭੂषਣਮ੍
ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਜੋੜ 'ਤੇ ਗਹਿਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਂਗੁਲੈਰ੍ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਚਤੁਰੈਃ ਪਤ੍ਰਹੋਮਾਕृਤਿਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਪੱਤੇ ਦੀ ਹੋਮ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੁਵਦਰ੍ਵੀਨਿਰ੍ਣਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ੍ਰੁਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਸ੍ਤਰਵਃ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾ ਯਾਗਕਰ੍ਮਣਿ
ਚਮਚਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਚਮਚੀ ਯਜਨ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਧਾਤ੍ਰੀਖਦਿਰਕੇਸ਼ਰਾਃ
ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਮ ਲਈ, ਧਾਤਰੀ, ਖਦੀਰ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਪ੍ਰਾਸ਼ੇ ਯਃ ਸ੍ਰੁਵਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰੇ ਯਜ੍ਞਸਾਧਨੇ
ਜੋ ਚਮਚੀ ਚੱਖਣ ਲਈ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਰੁਵਂ ਸ੍ਰੁਚਮਥੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਯਦਧੀਨਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਮਚੀ ਅਤੇ ਕਟੋਰੀ, ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤਸ੍ਯਾਦੌ ਚ ਸ੍ਰੁਵਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਯਚ੍ਚ ਮਾਨਂ ਯਦਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਚਮਚੀ, ਉਸਦੀ ਮਾਪ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਮੁਪੋष੍ਯ ਚ ਰਚਯੇਦਾਮਿषਾਣਿ ਨ ਚ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣੀਆਂ।
ਕਾष੍ਠਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਿਭਜੇਦ੍ਭਾਗਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਲੱਕੜ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਹ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ।
ਕਟਾਹਾਕਾਰਨਿਮ੍ਨਂ ਚ ਸ੍ਰੁਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਚੀ ਨੂੰ ਕਟੋਰੇ ਵਾਂਗ ਥੱਲੇ ਵਾਲੀ ਬਣਾਏ।
ਵੇਦੀਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਾਕृਤਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਂਡਾਨਿ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਵੇਦੀ ਨੂੰ ਸੁਪ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਕੁੰਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਰੁਵਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਰ੍ਭਾਗੈਸ਼੍ਚ ਰਚਯੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 2.1.19.
ਚਮਚੀ ਨੂੰ ਚੌਵੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰਂਗੈਰਾਨਾਹਂ ਕਰ੍षਾਦ੍ਯਗ੍ਰਂ ਤਤਃ ਸ੍ਰੁਵਮ੍
ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਚਮਚੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਂਡਮੂਲਾਸ਼੍ਰਯੇ ਦਂਡੀ ਭਵੇਤ੍ਕਂਕਣਭੂषਿਤਃ
ਲਾਠੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਲਾਠੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੰਗਣ ਪਹਿਨ ਕੇ ਰਹੇ।
ਸ਼੍ਰੈਵਰ੍ਣਿਕੋਦ੍ਭਵਂ ਯਚ੍ਚ ਇਂਦੁਵृਕ੍ਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਜੋ ਸ਼੍ਰੈਵਣ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਚੰਦਨ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੋਵੇ—