ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਬਹੂਨ੍ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਕृਤਵਂਤੌ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯੌ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੇ।
ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੇ ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜਾ ਭਯਾਤੁਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਕਨਯਕੁਭਜ ਦੇ ਲੋਕ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ।
ਰਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨृਪਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾਃ
ਜੰਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਨਿਵੇਸ਼ਨਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹੀਰਾਜਭਯਾਤੁਰਾਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਮਹੀਰਾਜਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਨ੍ਸਪ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ 3.3.6.
ਪਰ ਮਹੀਰਾਜ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਸੱਤ ਲੱਖ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਤਥਾ ਭੀष੍ਮਃ ਪਰਿਮਲੋ ਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੀਸ਼ਮ, ਪਰਿਮਲ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਣਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
ਭੂਮਿਰਾਜਸ੍ਯ ਵਿਜਯੋ ਜਯਚਂਦਯਸ਼ੋ ਰਣੇ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਜਯਚੰਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਹਰਤ।
ਜਯਚਂਦ੍ਰਃ ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜੇ ਦੇਹਲ੍ਯਾਂ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਜਯਚੰਦ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਭੀष੍ਮਃ ਸਿਂਹਸ੍ਥਿਤੇ ਗਂਗਾਕੂਲੇ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਪੂਜਕਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਮਾਸਾਂਤੇ ਭਗਵਾਨਿਂਦ੍ਰੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਮ ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਵਡਵਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋ ਭਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
“ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਘੋੜੀ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।”
ਦਦੌ ਸ ਭਗਵਾਨਿਂਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋਭਵਤ੍
ਉਥੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਘੋੜੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਪਰਿਮਲਃ ਪਿਤृਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਿਵਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਪਰੋਗੇਣ ਤਂ ਗ੍ਰਸਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਿਮਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਸੱਪ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਪਂਚਮੇ ਮਾਸੇ ਨृਪਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਮਰਣਾਯ ਯਯੌ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸ੍ਵਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸਹਿਤੋ ਨृਪਃ
ਮੌਤ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਕਾਸੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਨ੍ਨਗੋ ਮੂਲਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਸੱਪ ਜੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਰੁਦ੍ਰਾਹਿਂ ਪਨ੍ਨਗਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭਵਾਨ੍ਨਿਰ੍ਦਯ ਮਨ੍ਦਧੀਃ
ਰੁਦ੍ਰਾਹੀ ਸੱਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਮੰਦੇ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ।”
ਮੂਰ੍ਖੋऽਯਂ ਭੂਪਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਾਰਨਾਲਂ ਪਿਬੇਨ੍ਨਹਿ 3.3.7.
“ਇਹ ਰਾਜਾ ਮੂਰਖ ਹੈ; ਇਹ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਪਿਘਲਿਆ ਤਾਮਾ ਵੀ ਪੀ ਲਵੇ।”
ਰਾਜ੍ਞੋ ਦੇਹੇ ਪਰਂ ਹਰ੍षਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਹਮ੍
ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
ਮੂਰ੍ਖੋਤ੍ਰ ਭੂਪਤਿਰ੍ਯੋ ਵੈ ਤੈਲੋष੍ਣਂ ਯਨ੍ਨ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਮੂਰਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਰਮ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਚਕਾਰ ਪਨ੍ਨਗੋਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਗਤਰੋਗੋ ਨृਪੋऽਭਵਤ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੱਪ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤੋ ਜਾਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਲਿਂਗਮਂਗੁष੍ਠਾਭਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਲਿੰਗ, ਅੰਗੂਠੇ ਵਰਗਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ।
ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਤਮ ਉਦ੍ਭੂਤੇ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸੂਰ੍ਯਤ੍ਵਮਾਗਤਮ੍
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਹਨੇਰਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ।
ਮਹਿਮ੍ਨਸ੍ਤਵਪਾਠੈਸ਼੍ਚ ਤੁष੍ਟਾਵ ਗਿਰਿਜਾਪਤਿਮ੍
ਮਹਿਮਨ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਹ ਨृਪਤਿਰ੍ਦੇਵਂ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ,'
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵੋ ਲਿਂਗਰੂਪਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ' ਆਖ ਕੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਤਦਾ ਮਲਸ੍ਤੁ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗੇਹਂ ਮਹਾਵਤੀਮ੍
ਫਿਰ ਮਲਾਸ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਵਰ੍षਾਂਤੇ ਜਯਚਂਦ੍ਰਪੁਰੀਂ ਯਯੌ 3.3.7.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਜਯਚੰਦਰਪੁਰੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਰੋਗੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮੁਖਮ੍
ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਾ ਮੇ ਵਿਘ੍ਨ ਆਭੂਯਾਤ੍ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਸਮਾਚਰ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਆਵੇ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ।