ਤ੍ਰਿਸੂਤ੍ਰੀਕਰਣਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਸੂਤ੍ਰਂ ਨਿਪਾਤਯੇਤ੍
ਤਿੰਨ ਧਾਗੇ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਲ ਧਾਗਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਹਰੇਤ੍
ਫਿਰ ਜੀਭ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਦੀਪਰ੍ਵਤਸ਼ਾਲਾਭ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਹਸ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਨਦੀ, ਪਹਾੜ, ਝੋਪੜੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਮਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀਯਾਦਾਤ੍ਮਨੋऽਭਿਮੁਖਂ ਯਥਾ
ਉਹ ਅੱਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਹੋਵੇ।
ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਮृਤੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰਸਮਾਗਤਾਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ,
ਕਾਲਬੀਜੇਨ ਚੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਯੋਨਾਵਗ੍ਨਿਂ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਰੱਖੇ।
ਪਿਤृਪਿਙ੍ਗਲ ਦਹਦਹ ਪਂਚਯੁਗ੍ਮਮੁਦੀਰ੍ਯ ਚ
‘ਪਿਤ੍ਰਪਿੰਗਲਾ, ਸੜ, ਸੜ’ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪੰਜ ਜੋੜੇ ਪੜ੍ਹੇ।
ਵਹ੍ਨਿਬਰ੍ਹਿषਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਾਦਿਯਾਂਤਾਃ ਸਬਿਂਦਵਃ 2.1.15.
ਜੋ ਅੱਗ ਤੇ ਦਰਬਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਤੇ ਬੂੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਹਨ।
ਜਿਹ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਯਜ੍ਞਦਤ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਯਜਨਦੱਤਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮੋ।
ਤ੍ਰਿਮਧ੍ਵਕ੍ਤੈਰ੍ਯਤ੍ਰ ਹੋਮਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਚ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਧ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਰੂਪਾਤਿਰੂਪਾ ਚ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਯੋਗਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਬਹੁ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਤਵਿਕ ਹੈ,
ਲੋਹਿਤਾਸ੍ਯਾਤ੍ਕਰਾਲਾਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਲੀਭਾਸਸ੍ਯ ਇਤ੍ਯਪਿ
ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਕਰਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ — ਇੰਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮਿਦ੍ਭੇਦੇषੁ ਯਾ ਜਿਹ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇਨੈਵ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਜੀਭਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਮਧ੍ਵਕ੍ਤੈਰ੍ਯਥਾ ਹੋਮਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਚ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਧ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਰੂਪਾ ਪੁष੍ਪਹੋਮੇ ਕृष੍ਣਾ ਚਾਨ੍ਨੇਨ ਪਾਯਸੈਃ ।। ਇਕ੍ਸ਼ੁਹੋਮੇ ਪਦ੍ਮਰਾਗਾ ਸੁਵਰ੍ਣਾ ਪਦ੍ਮਹੋਮਕੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਖਾਣੇ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਕਾਲੀ; ਕਾਂਦ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਪਦਮਰਾਗ ਰੰਗੀ; ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ।
ਲੋਹਿਤਾ ਪਦ੍ਮਹੋਮੇ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵੈ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਕੇ
ਕਮਲ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗੀ, ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟੀ।
ਲੋਹਿਤਾਸ੍ਯਾ ਪਿਤृਹੋਮੇ ਤਤੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨੋਜਵਾ
ਪਿਤ੍ਰ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਮਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ।
ਸਮਾਨਮਾਜ੍ਯਹੋਮੇ ਚ ਨਿषਣ੍ਣਂ ਸ਼ੇषਵਸ੍ਤੁषੁ 2.1.15.
ਘੀ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਹੋਮੇ ਤੁ ਵੈ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਨੇਤ੍ਰੇ ਤਦ੍ਦ੍ਵਯਮੀਰਿਤਮ੍
ਜੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਪਤ੍ਕਰਂ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਥੇ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਯਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ ਫਿਰ ਸੁਣੋ।
ਵਕ੍ਰਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਮਹਾਹੋਮੇ ਕृष੍ਣਾਭਾ ਸਾ ਕ੍ਰਤੌ ਮਤਾ
ਵਕਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਕਰਮ ਵਿਚ ਠੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਰਵਿਧੌ ਹੋਮੇ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਜਿਹ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਫੁੱਲ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਕੋष੍ਠਂ ਮਸ੍ਤਕਂ ਸ੍ਯਾਦੀਸ਼ਾਗ੍ਨੇਯੇ ਚ ਮਸ੍ਤਕੇ
ਇੰਦਰ ਦਾ ਘਰ ਮਸਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਵੀ ਮਸਤਕ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਭਵੇਤ੍ਪੁਚ੍ਛਂ ਮਧ੍ਯੇ ਚੋਦਰਸਮ੍ਭਵਮ੍
ਜੋ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਛ ਹੈ; ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੇਟ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹੁਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰੀਹਿਗਣਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਣੇ ਪੁष੍ਪਾਹੁਤਿਂ ਹੁਨੇਤ੍
ਉਥੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਹਵਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਫੁੱਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਚੈਵ ਨੇਤ੍ਰੇ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੇਕ੍ਸ਼ੁਖਂਡਕਮ੍
ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੇ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਗੰਨੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਣੇ ਪੁष੍ਪਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਨ ਚਾਨ੍ਯਂ ਹੋਮਯੇਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 2.1.15.
ਮੌਤ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਫੁੱਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗਰੁਕਰ੍ਪੂਰਪਾਟਲਾਯੂਥਿਕਾਨਿਭਃ
ਉਹ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਪਾਟਲਾ ਤੇ ਯੂਥਿਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਕਲ੍ਪਾ ਛਤ੍ਰਾਕਾ ਸ਼ਿਥਿਲਾ ਸ਼ਿਖਾ
ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਵਿਧੀ ਛੱਡ ਕੇ; ਚੋਟੀ ਢਿੱਲੀ ਤੇ ਛਤਰੀ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇ।