ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਦ੍ਵਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਤृਤੀਯੇ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ, ਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਹਜ਼ਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਵਾਹੇ ਕਲ੍ਪਯੇਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਮੇਕੈਕਾਂਗਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਨੌ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਅੰਗ ਲਈ ਰੋਜ਼ ਲੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਚ ਤਿਥ੍ਯਂਗੇ ਸ਼ਤਭਾਗੇਨ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਕ੍ਰੋੜ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਰਸਮ, ਜਦ ਤਿਥੀਆਂ ਅੰਗ ਹੋਣ, ਉਹ ਸੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਮੇਕਂ ਦਿਨੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਙ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਚਾਚਰੇਤ੍
ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਨਿਯਮਿਤ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਅਯੁਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮੇ ਚ ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਲੱਖ ਜਾਂ ਕ੍ਰੋੜ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਰਸਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ—
ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਤੁ ਬਲਿਦਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਹੇ ਤੁ ਤृਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਬਲਿਦਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ 2.1.14.
ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ, ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਹੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍षੋਡਸ਼ੇऽਹਨਿ
ਪੰਜ, ਬਾਰਾਂ, ਬਤੀ, ਜਾਂ ਸੋਲਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ—
ਕੁਣ੍ਡਸਂਸ੍ਕਾਰਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਸਂਸ੍ਕृਤੇ ਚਾਰ੍ਥਹਾਨਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਕੁੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਜੇ ਸ਼ੁਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਕਸਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਧ ਕਰਕੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਸ੍ਯੁਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਃ ਕੁਣ੍ਡਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਕੁੰਡਾਂ ਦੀ ਅਠਾਰਾਂ ਸ਼ੁਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਸੂਤ੍ਰੀਕਰਣਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਸੂਤ੍ਰਂ ਨਿਪਾਤਯੇਤ੍
ਤਿੰਨ ਧਾਗੇ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਲ ਧਾਗਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਹਰੇਤ੍
ਫਿਰ ਜੀਭ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਦੀਪਰ੍ਵਤਸ਼ਾਲਾਭ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਹਸ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਨਦੀ, ਪਹਾੜ, ਝੋਪੜੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਮਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀਯਾਦਾਤ੍ਮਨੋऽਭਿਮੁਖਂ ਯਥਾ
ਉਹ ਅੱਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਹੋਵੇ।
ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਮृਤੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰਸਮਾਗਤਾਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ,
ਕਾਲਬੀਜੇਨ ਚੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਯੋਨਾਵਗ੍ਨਿਂ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਰੱਖੇ।
ਪਿਤृਪਿਙ੍ਗਲ ਦਹਦਹ ਪਂਚਯੁਗ੍ਮਮੁਦੀਰ੍ਯ ਚ
‘ਪਿਤ੍ਰਪਿੰਗਲਾ, ਸੜ, ਸੜ’ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪੰਜ ਜੋੜੇ ਪੜ੍ਹੇ।
ਵਹ੍ਨਿਬਰ੍ਹਿषਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਾਦਿਯਾਂਤਾਃ ਸਬਿਂਦਵਃ 2.1.15.
ਜੋ ਅੱਗ ਤੇ ਦਰਬਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਤੇ ਬੂੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਹਨ।
ਜਿਹ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਯਜ੍ਞਦਤ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਯਜਨਦੱਤਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮੋ।
ਤ੍ਰਿਮਧ੍ਵਕ੍ਤੈਰ੍ਯਤ੍ਰ ਹੋਮਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਚ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਧ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਰੂਪਾਤਿਰੂਪਾ ਚ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਯੋਗਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਬਹੁ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਤਵਿਕ ਹੈ,
ਲੋਹਿਤਾਸ੍ਯਾਤ੍ਕਰਾਲਾਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਲੀਭਾਸਸ੍ਯ ਇਤ੍ਯਪਿ
ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਕਰਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ — ਇੰਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮਿਦ੍ਭੇਦੇषੁ ਯਾ ਜਿਹ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇਨੈਵ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਜੀਭਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਮਧ੍ਵਕ੍ਤੈਰ੍ਯਥਾ ਹੋਮਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਚ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਧ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਰੂਪਾ ਪੁष੍ਪਹੋਮੇ ਕृष੍ਣਾ ਚਾਨ੍ਨੇਨ ਪਾਯਸੈਃ ।। ਇਕ੍ਸ਼ੁਹੋਮੇ ਪਦ੍ਮਰਾਗਾ ਸੁਵਰ੍ਣਾ ਪਦ੍ਮਹੋਮਕੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਖਾਣੇ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਕਾਲੀ; ਕਾਂਦ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਪਦਮਰਾਗ ਰੰਗੀ; ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ।
ਲੋਹਿਤਾ ਪਦ੍ਮਹੋਮੇ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵੈ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਕੇ
ਕਮਲ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗੀ, ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟੀ।
ਲੋਹਿਤਾਸ੍ਯਾ ਪਿਤृਹੋਮੇ ਤਤੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨੋਜਵਾ
ਪਿਤ੍ਰ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਮਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ।
ਸਮਾਨਮਾਜ੍ਯਹੋਮੇ ਚ ਨਿषਣ੍ਣਂ ਸ਼ੇषਵਸ੍ਤੁषੁ 2.1.15.
ਘੀ ਦੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਹੋਮੇ ਤੁ ਵੈ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਨੇਤ੍ਰੇ ਤਦ੍ਦ੍ਵਯਮੀਰਿਤਮ੍
ਜੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਪਤ੍ਕਰਂ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਥੇ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।