ਗਂਡਂ ਚ ਨਿਯਤਂ ਮੂਰ੍ਤੌ ਕੁਰ੍ਯਾਦਂਗਸਮੁਨ੍ਨਤੇਃ
ਚਿਹਰੇ 'ਚ ਗੱਲ੍ਹਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਸਵਿਤਾਨਲ ਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚਾਰੁਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸ੍ਤਥਾ
ਸੁੰਦਰ ਛੱਤ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਅਭ੍ਯਂਗਪਦਬਨ੍ਧਾਦਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨੋਪਸ਼ੋਭਿ ਚ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਪੈਰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਾਂਚਨੀਂ ਮਾਲਾਂ ਪ੍ਰੋਦ੍ਵਹਂਤੀਂ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਨ੍
ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਵੀ ਉਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਂ ਵਰਦਾਂ ਸੌਮ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਸ਼੍ਰਮਿਣਾਮਿਮਾਮ੍
ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ, ਵਰ ਦਿੰਦੀ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ।
ਨृਸਿਂਹਃ ਪਞ੍ਚਤਾਲਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਯਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਪਂਚਮਃ
ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਉਚਾਈ ਪੰਜ ਤਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਵੀ ਪੰਜਵੇਂ ਤਾਲਾ ਦਾ ਹੋਵੇ।
ਨਵਤਾਲਾ ਭਵੇਦ੍ਦੁਰ੍ਗਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਤਾਲਿਕਾ
ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਚਾਈ ਨੌਂ ਤਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤਿੰਨ ਤਾਲਾ ਦੀ ਹੋਵੇ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਕਰੇ ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ 2.1.12.
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਚ ਚਕਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤਦਧਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍ਪਦ੍ਮਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸੇਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਲਿਨਸਿਂਹੌ ਦ੍ਵੌ ਸੁਭਦ੍ਰਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਕਮਲ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਦੋ ਸ਼ੁਭ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੱਖੋ।
ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦਃ ਕਪਿਲਸ੍ਤਥਾ
ਨਾਰਦ ਤੇ ਕਪਿਲ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦਰਸ਼ਾਏ ਜਾਣ।
ਯਦੁਗ੍ਰਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਤਥਾ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਚ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਉੱਗਰ ਰੂਪ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਦਰਸ਼ਾਏ ਜਾਣ।
ਤੀਰ੍ਥੇ ਗਿਰੌ ਤਡਾਗੇ ਚ ਸਮੀਪੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਥ, ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਣ ਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਕੇ
ਅਵਿਮੁਕਤ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਵਾਂ, ਸਿਧ ਖੇਤਰ ਤੇ ਦਸ਼ਾਰਣਕ ਵਿੱਚ।
ਕੁਲਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਾਃ ਸਮੁਦ੍ਧਰਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਪਹਿਲਾਂ, ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਥਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ।
ਚਂਦਨਾਗੁਰੁਭਿਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬਿਲ੍ਵਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣਿਕਸ੍ਯ ਚ
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਪਰਣੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਨਿਰ੍ਮਾਣਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਸ੍ਯੋਦ੍ਧਾਰਂ ਚ ਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੁਣ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ, ਤੁਸੀਂ ਵੇਦੀਆਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣੋ।
ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਚ ਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਪਾਦਾਰ੍ਧਂ ਚਾਰ੍ਧਚਂਦ੍ਰਕਮ੍
ਇਹ ਚੌਕੋਣੀ, ਗੋਲ, ਅੱਧਾ ਪੈਰ ਜਾਂ ਅੱਧ ਚੰਦ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਧਂ ਚ ਨਵਾਰ੍ਧਂ ਚ ਕੁਂਡਂ ਦਸ਼ਕਮੀਰਿਤਮ੍
ਸੱਤ ਅੱਧ, ਨੌ ਅੱਧ ਤੇ ਦਸ, ਇਹ ਵੇਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਆਕਾਰ ਹਨ।
ਭ੍ਰਾਮਯੇਚ੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਭਸ੍ਮਾਂਗਾਰਾਣਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਖ ਤੇ ਕੋਲੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਪਰ ਵੱਲ ਹਟਾਓ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਮਰ੍ਦਿਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਖਨਿਤ੍ਵਾ ਸੇਚਯੇਜ੍ਜਲੈਃ
ਖੋਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਗੜੋ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਓ।
ਅਰ੍ਕਾਂਗੁਲਮਿਤਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਂਗਲ ਦੇ ਮਾਪ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ ਲੈ ਕੇ, ਚੌਕੋਣ ਬਣਾਓ।
ਮਾਪਯੇਤ੍ਤੇਨ ਮਾਨੇਨ ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ਤਂ ਕੁਂਡਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਸ ਮਾਪ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਚਮਕਦਾਰ ਵੇਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰੋ।
ਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਲਿਕਾਦੀਨਿ ਬਹਿਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਕਾਲਿਕਾ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਬਾਹਰੀ ਗੋਲ ਆਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿਓ।
ਦਸ਼ਧਾ ਭੇਦਯੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਉਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋਰ੍ਧ੍ਵਾਂਗੁਲਦ੍ਵਯਮ੍
ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ, ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਦੋ ਉਂਗਲ ਉਚਾਈ ਦਾ ਹੋਵੇ।
ਪਂਚਧਾ ਭੇਦਿਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕਾਮਂ ਵਾ ਵਿਭਜੇਤ੍ਸੁਧੀਃ 2.1.13.
ਜੇ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋਨਿਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਯ ਦਲਾਕृਤਿਃ
ਜਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਪੀਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸਂਕਲ੍ਪਯੋਗਤਃ
ਚੌਕੋਣ ਬਣਾਕੇ, ਧਾਗਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ृਂਗਾਟਕਂ ਯੁਗ੍ਮਪੁਟਂ षਡਸ੍ਰਂ ਕੁਂਡਤ੍ਰਯਂ ਬੁਧਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਟਕ, ਦੋਹਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਛੇ ਕੋਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਬਣਾਉਣ।
ਚਤੁਸ੍ਰਂ ਭਵੇਤ੍ਕੁਂਡਂ ਦ੍ਵਿਜਸਂਸ੍ਕਾਰਕਰ੍ਮਣਿ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਰਸਮ ਲਈ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਚੌਕੋਣ ਹੋਵੇ।