ਅਵਿਧੌ ਕੂਪਵਾਪ੍ਯਾਦੌ ਖਨਨੇ ਸੂਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਲਭਂਤੇ ਨ ਫਲਂ ਤੇषਾਮਿਹ ਚਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯਧੋਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਬੀਜ ਗਲਤ ਥਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੂਏ, ਝੀਲ ਜਾਂ ਖੋਦਾਈ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਉੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਉਹ ਨੀਵਾਂ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਦੀਤੀਰੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਚ ਸ੍ਵਗृਹਸ੍ਯ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ 'ਚ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ—
ਪਤ੍ਰਪੁष੍ਪਫਲਾਨਾਂ ਚ ਰਜੋਰੇਣੁਸਮਾਗਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਧੂੜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਯਸ੍ਤੁ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਕੁਰੁਤੇ ਛਾਯਾਪੁष੍ਪਫਲੋਪਗਮ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭ੍ਯੇਤਿ ਸ਼ੁਭਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛਾਂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗਾ ਫਲ ਲੈਦਾ ਹੈ।
ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਸ਼੍ਚਾਤਃ ਪਿਤॄਨ੍ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਵਰਗ 'ਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਾਦਪਾ ਇਹ ਕੁਰ੍ਵਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੁੱਖ ਇੱਥੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਤੈਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮੇਕ ਏਵ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਿਹੇਤੁਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟੀਨਿ ਯਾਨਿ ਚ
ਰੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ੋ ਭਾਰ੍ਯਾਪ੍ਰਦਸ਼੍ਚੈਵ ਬਿਲ੍ਵ ਆਯੁष੍ਯਦਃ ਸ੍ਮृਤਃ 2.1.10.
ਪਲਕਸ਼ ਰੁੱਖ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਰੁੱਖ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਂਦੁਕਾਤ੍ਕੁਲਵृਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਾਡਿਮੀ ਕਾਮਿਨੀਪ੍ਰਦਃ
ਤਿੰਡੂਕ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਦਾਦੀਮ ਰੁੱਖ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਾ ਧਾਤਕੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਟੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
ਧਾਤਕੀ ਰੁੱਖ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਟ ਰੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਯਂ ਬਲਬਲੇ ਮਧੁਕੇ ਚਾਰ੍ਜੁਨੇ ਤਥਾ
ਮਧੂਕ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਰੁੱਖ ਸਭ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਂਤ੍ਯਾ ਰੋਗਸ਼ਾਂਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੇਸ਼ਰਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਰ੍ਦਨਃ
ਜੀਵੰਤੀ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਕੇਸਰ ਰੁੱਖ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਪਨਸੇ ਮਂਦਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਲਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਹਰੇਤ੍
ਪਨਸਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨ ਮੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਲੀ ਰੁੱਖ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਖੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚ ਮਰ੍ਕਟੀਨੀਪਰੋਪਣਾਤ੍ਸਂਤਤਿਕ੍ਸ਼ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਕਿਂਸ਼ੁਕਂ ਚੈਵ ਰੋਪਣਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਰਕਟੀਨੀ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੰਸ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼੍ਰੀ ਰੁੱਖ ਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਂਦਾਰੇ ਕੁਲਹਾਨਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਾਲ੍ਮਲੇ ਸ਼ੁਕਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਮੰਦਾਰਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤੋਤਾ ਵਾਂਗ ਚਤੁਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕੁਲਪਾਤਃ ਸ੍ਯਾ ਤ੍ਪਸ਼ੋਰੇਵ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਕ੍ਰਤੌ ਵਿਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਨ ਸਿਂਹਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ 2.1.10.
ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਜੇ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਵੇ, ਤਾੜੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਵਧੀਆ ਲੋਕੋ, ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਹਕਾਰਸਹਸ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਵਰਿष੍ਠਂ ਧਾਤਕੀਦ੍ਵਯਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਧਾਤਕੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਪਾਟਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦੇਕਰਕ੍ਤਵਟੋ ਭਵੇਤ੍
ਸੌ ਪਾਟਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਲਾਲ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਰਿष੍ਠਃ ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਜਂਬੂਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਸ਼੍ਰੀ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਿਂਦੁਕਸ੍ਯ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਜਂਬੂਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪਂਚਕਮ੍ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾਰਯੇਤ੍ਕੀਦृਸ਼ਂ ਬਲਮ੍
ਤਿੰਨ ਟਿੰਡੂਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਪੰਜ ਜੰਬੂ ਦੇ ਰੁੱਖ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਬਲ ਬਣਾਵੇ।
ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜਾਂ ਕੋਟੀਆਂ—
ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਾਦਿਕਂ ਪਾਪਂ ਵਿਨਾਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਆਦਿਕ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਰੋਪਣਾਚ੍ਚੈਤ੍ਰ ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਯੁਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆषਾਢੇ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ਤੁਲਸੀ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਲੋਕੇ ਕृਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਆਸ਼ਾਢ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਵਡਿਆਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਸ੍ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ। ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ; ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂਚਿਚ੍ਛੇਦਂ ਚ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਯ ਵਟਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਕੋਈ ਅਸ਼ਵਥ ਜਾਂ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਕੱਟਦਾ ਹੈ—
ਮੂਲਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਾਃ ਕੁਲਪਾਤੋ ਭਵੇਦਨੁ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਘਰ੍ਮਾਂਤੇ ਸ਼ੀਤਕਾਲੇ ਦਿਨਾਂਤਰੇ ।। 2.1.10.
ਮੂਲ ਕੱਟਣ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ, ਸਵੇਰੇ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਾਦਾ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਨ—
ਫਲਮਾਮਕੁਲਤ੍ਥਸ਼੍ਚ ਮਾषੋ ਮੁਦ੍ਗਾਸ੍ਤਿਲਾ ਯਵਾਃ
ਅੰਬ ਦਾ ਫਲ, ਕੁਲਥ, ਮਾਸ, ਮੁੰਗ, ਤਿਲ ਤੇ ਜੌ—
ਅਵਿਕਾਕਸਕृਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਯਵਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ
ਭੇਡ ਦੀ ਮਲ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਤੇ ਜੌ ਦੇ ਚੂਰਨ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਹਨ—