ਵਾਹਯੇਤ੍ਸਦਾ ਵृषਭੈਸ੍ਤਡਾਗਾਰ੍ਥੇऽਪਿ ਭੂਮਿਕਾਮ੍
ਤਲਾਬ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਹਲਵਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਭੂਮਿਰ੍ਗ੍ਰਹਯਾਗਾਰ੍ਥੇ ਤਨ੍ਨ ਵਾਹੈਰਪਿ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਲਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੁਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਾਹਯੇਤ੍ਤ੍ਰਿਦਿਨਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪਞ੍ਚਵ੍ਰੀਹੀਂਸ਼੍ਚ ਵਾਪਯੇਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਜ਼ਮੀਨ ਹਲਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚੌਲ ਬੀਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮੁਦ੍ਗਮਾषੌ ਧਾਨ੍ਯ ਤਿਲਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ਪਞ੍ਚਮਃ
ਮੂੰਗ, ਮਾਸ, ਅਨਾਜ, ਤਿਲ ਤੇ ਸ਼ਿਆਮਾਕ — ਇਹ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਸਰ੍षਪਸ਼੍ਚ ਕਲਾਯਸ਼੍ਚ ਮੁਦ੍ਗੋ ਮਾषਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਕਃ
ਸਰੋਂ ਤੇ ਕਲਾਇਆ, ਮੂੰਗ ਤੇ ਮਾਸ — ਇਹ ਚੌਥੀ ਕਿਸਮ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਮृਤ੍ਤਿਕਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰਤ੍ਨਿਮਾਤ੍ਰਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਯष੍ਟਿਹਸ੍ਤਕਮ੍
ਇੱਕ ਹੱਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲਾ ਡੰਡਾ ਮਾਪਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਦਾਰੁਗਰ੍ਤਯੁਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗੁਲਮੇਵ ਚ ।। ਜ੍ਵਾਲਯੇਤ੍ਤਿਲਤੈਲੇਨ ਤਥਾ ਕੇਸ਼ਰਜੇਨ ਵਾ
ਦੂਧ-ਵਾਲਾ ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਬਾਰਹ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਖੱਡ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਜਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਪੂਰ੍ਵਦਿਕ੍ਪ੍ਰਣਵੇ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਸ਼ਾਗਤਿਃ ਸ਼ੁਭਾ 2.1.10.
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪ੍ਰਣਵ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪੇ ਵਿਪਤ੍ਕਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਚੈਵ ਚ ਦਿਗ੍ਗਤੇ
ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵਿਪਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਸਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੇ ਘਟੇ ਤਥਾ ਮਾਸਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭੂਮਿਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਲੈਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਾਸ੍ਤੁਬਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਖਨਿਤ੍ਰਂ ਪਰਿਪੂਜਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਵਾਸਤੂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਖੁਰਪਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਜ੍ਯੇਨ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤੇਨ ਗਾਤ੍ਰਮੇਕਂ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍
ਘੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨਾਭਿਮੁਖੇਨੈਵ ਕੂਪਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਈਸ਼ਾਨ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਕੂਏ ਦੇ ਪਾਸ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਰ੍ਧਂ ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ
ਉਥੇ, ਵੈਵਸਵਤ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਾਰਂਭੇ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਾ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਸ੍ਤੁ ਬਲਿਂ ਤਤਃ ।। ਸ਼ਾਲੈਸ਼੍ਚ ਖਾਦਿਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਲਾਸ਼ੈਃ ਕੇਸ਼ਰਸ੍ਯ ਚ
ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਸ਼ਾਲ, ਖਾਦਰ, ਪਲਾਸ਼ ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਵਾਸਤੂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਿਲ੍ਵਸ੍ਯ ਬਕੁਲਸ੍ਯੈਵ ਕਲੌ ਯੂਪਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਬਿਲਵਾ ਜਾਂ ਬਕੁਲਾ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਯੂਪਾ (ਭੇਟ ਦਾ ਥੰਮ) ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਪਾਕਾਰਸ੍ਤਡਾਗੇ ਚ ਕੂਪੇ ਕੁਮ੍ਭਾਕृਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੱਪ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਕੂਏ ਵਿੱਚ, ਘੜੇ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛੁਨਾਕृਤਿਂ ਸੇਤੌ ਵਿष੍ਣੁਗੇਹੇ ਗਦਾਕृਤਿਮ੍ 2.1.10.
ਪੁਲ 'ਤੇ, ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਆਕਾਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਗਦਾ ਦੀ ਆਕਾਰ।
ਗੋਯਾਗੇ ਚ ਵृषਾਕਾਰਂ ਗृਹਯਾਗੇ ਧ੍ਵਜਾਕृਤਿਮ੍
ਗੋ-ਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬਲਦ ਦੀ ਆਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਘਰ-ਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਝੰਡੇ ਦੀ ਆਕਾਰ।
ਚਕ੍ਰਾਕਾਰੋ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮੇ ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਹਲਾਕृਤਿਃ
ਲੱਖ-ਹੋਮ ਲਈ, ਚੱਕਰ ਦੀ ਆਕਾਰ; ਕਰੋੜ-ਹੋਮ ਲਈ, ਹਲ ਦੀ ਆਕਾਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ਼ਸ੍ਯੋਦਿਤਾਂ ਭੂਮਿਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਪੂਰ੍ਵਪ੍ਲਵਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਜੋ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ।
ਸੋਮਂ ਚ ਨਾਗਰਾਜਾਨਂ ਤਤੋ ਬੀਜਂ ਸੁਸ਼ੋਧਯੇਤ੍
ਸੋਮਾ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਬੀਜ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨਦ੍ਵਯਾਂਤਰੇ ਚੈਵ ਮਂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਮਂਤ੍ਰਯੇਤ੍
ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ 'ਤੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮਸ੍ਯੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਧਾ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਮਾਰ੍ਜਯੇਤ੍
'ਇਵਮ ਅਸ੍ਯ' ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਗृਹੀਤਮਨੁਨਾ ਪਞ੍ਚਧਾ ਪਰਿਮਂਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਹਣ ਨਾ ਕੀਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਯਾਮृਤੁਮਤੀਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮੇऽਹਨਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਓ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕੋ,
ਏਵਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਕਾਰਮਧ੍ਯੇऽਪਿ ਤ੍ਵਨੁਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਰਸਮ ਵਿਚ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹੀ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਉ।
ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਬੀਜਮਾਦਾਯ ਵੈष੍ਣਵਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਦ੍ਵਿਜੋऽਹਨਿ 2.1.10.
ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਬੀਜ ਲੈ ਕੇ, ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਚ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਲਗਾਏ।
ਏਤਾਂ ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਿਤਕੁਂਭੇ ਨਿਪਾਤਯੇਤ੍
ਇਹ ਬੀਜ ਚਿੱਟੇ ਗਮਲੇ 'ਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।