ਪੂਰ੍ਤਨਿਰ੍ਣਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਬਹਿਰ੍ਵੇਦਂ ਤਥੈਵੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਕਲੌ
ਪੂਰਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਵਰਣਨਾ: ਵੇਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਸਾਧ੍ਯਂ ਤੁ ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਅਂਤਰ੍ਵੇਦੀਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕਰਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੇਦ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਪਾਪੂਰ੍ਤਾਦਿਕਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਤੋषਣਮ੍
ਕੂਆਂ, ਪੋਖਰ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨਾ।
ਅਕਾਮੇਨ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਮ ਚ ਵ੍ਯਸਨਾਦਿਕਮ੍
ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕੀਤਾ ਕਰਮ, ਤੇ ਦੁੱਖ-ਸਹੇ ਕਰਮ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਮੇਤਦ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਪਃ
ਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਰ੍ਬਹਿਰ੍ਵੇਦੀ ਸਾਰਮੇषਾਂ ਤृਤੀਯਕਮ੍
ਬਾਹਰੀ ਵੇਦ ਦੇ ਸਤੱਤਰ-ਅਠ ਸੱਤ ਰਿਵਾਜ ਹਨ; ਚੋਟੀ ਦੇ ਭੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ।
ਤਡਾਗਕਰਣਂ ਚੈਵ ਤृਤੀਯਂ ਨ ਚਤੁਰ੍ਥਕਮ੍
ਤਲਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵੀ ਤੀਜਾ ਹੈ, ਚੌਥਾ ਨਹੀਂ।
ਅਧਿਵਾਸਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਚ ਦੇਵਤਾਨਾਮਵਿਕ੍ਰਿਯਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਪਣ ਤੇ ਸਥਾਪਨਾ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਟੱਲਤਾ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਸਾ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾ ਉਤ੍ਤਮਾ ਚਾਥ ਮਧ੍ਯਮਾ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੱਧਮ।
ਤ੍ਰਿਧਾ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਦਿਵਿਧਿਰ੍ਮਤਃ 2.1.9.
ਹਰ ਥਾਂ, ਸਥਾਪਨਾ ਆਦਿ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰ੍ਯਹਸਾਧ੍ਯਵਿਧਾਨੇਨ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਦੇਵਤਾਃ
ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਠਾਈ ਦਿਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਪਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ षੋਡਸ਼
ਉਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸੋਲ੍ਹ ਜਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਯਾਜਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਦੇਵਤਾਃ
ਉਥੇ ਚਾਰ ਯਾਜਕ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਈ ਦਿਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਹੇਨੈਵ ਪੂਜਾ ਚ ਮਧ੍ਯਮਃ ਕਥਿਤੋ ਵਿਧਿਃ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਮਧਯਮ ਵਿਧੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਕਨਿष੍ਠੋऽਸੌ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਨਿਸ਼ਠ ਵਿਧੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਲਿਨੀਦੀਰ੍ਘਿਕਾਗਰ੍ਤਵਾਪੀਮਲਪ੍ਰਪਾਦਿਕਮ੍
ਕੰਵਲ ਵਾਲੇ ਪੋਖਰ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਕੂਏਂ ਅਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ—
ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਿਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਾਪ੍ਯਾਦੇਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਗਂਗਾਜਲਂ ਤਤਃ
ਪੋਖਰ ਜਾਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੇਤੁਪ੍ਰਾਸਾਦਵਾਪੀਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਨੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਪੁਲਾਂ, ਮਹਲਾਂ ਜਾਂ ਪੋਖਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਣੈਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਰ੍ਹਾ ਜੀਰ੍ਣਾਨਾਂ ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਗਤਾਃ 2.1.9.
ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਉਭਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਨ੍ਮਾਨਂ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਫਲਮ੍
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਾਪ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਮਾਪ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਕषष੍ਟਿਹਸ੍ਤਮਿਤਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਚੋਤ੍ਤਮਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਕਸਠ ਹਸਤ ਦਾ ਮਹਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਵਾ ਦੇਵਮਾਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗੀ ਭੁਤਿ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵ ਮਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਵੇ।
ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਲਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਕਾਰ੍ਯੋ ਲਭਤੇ ਮੌਕ੍ਤਿਕਂ ਫਲਮ੍
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੋਤੀ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਸ਼ਤੇਨ ਸ਼ਤੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯੈष ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਇਹ ਮਹਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਨਿਸਚੈ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਦੋ ਸੌ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੌ।
ਤਡਾਗਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਾਨਮੀਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮਾਪ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਨਿष੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਂਸ਼ਹੀਨਕਮ੍
ਕਨਿਸ਼ਠ ਮਾਪ ਤਿੰਨ ਸੌ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਡਾਗਮਾਨਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਫਲਦਾਯਕਮ੍
ਤਲਾਬ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਾਪ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਡਾਗੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਨੇਮੀ ਮਾਨਾਰ੍ਧੇ ਗਰ੍ਤਮੀਰਿਤਮ੍ 2.1.9.
ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਗੇਰਾ, ਵਿਆਸ ਦਾ ਦੂਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਹਿਰਾਈ ਅੱਧੀ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।