ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਘੋਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਵਰ੍ਜ੍ਯਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਗਿਆਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਮਾਦੌ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਥ ਤਤੋऽਧੀਯੀਤ ਸੁਵ੍ਰਤਃ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚੰਗਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇ।
ਚੂਤਭੋਗਸਮਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ਦਰਿਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਭਿਜਾਯਤੇ
ਅੰਬ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਧਿਭਾਗਸਮਭ੍ਯਾਸਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਨਾਰਕੇ ਕੁਲੇ 2.1.8.
ਖਜ਼ਾਨਾ ਵੰਡਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੋਕ੍ਤਾਨਿ ਮਹਿਮ੍ਨਾਨਿ ਨਾਭ੍ਯਸੇਦ੍ਦੂਰਤਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਲ ਕਦੇ ਨਾ ਜਾਵੋ, ਸਦਾ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹੋ।
ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਗੁਰੁਰ੍ਭਵੇਜ੍ਜਾਨਪ੍ਰਦਃ ਪਿਤਾ
ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਗਮਾਨਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਣਾਂ ਵੇਦਾਨਾਂ ਨਾਟਕਸ੍ਯ ਚ
ਵੇਦਾਂ, ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ,
ਵੇਦਾਨਾਂ ਧਰ੍ਭਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੇਦਾਂ, ਧਰਭਾ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ,
ਭਾਗਾਵਸਾਨੇ ਕਥਿਤਃ ਪੁਰਾਣਾਧ੍ਯਾਯ ਏਵ ਚ
ਭਾਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਸ਼੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੈਵ ਹਿ
ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ, ਧਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ,
ਤਤ੍ਸਂਗ੍ਰਹੇਪਿ ਕਵਿਨਾ ਨਿਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ ਏਵ ਹਿ
ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਸੰਕਲਨ ਵਿੱਚ, ਕਵੀ ਵਲੋਂ ਉਹੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਰਸਖ੍ਯਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਨ੍ਨ ਤਚ੍ਚ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਡਿਗਦੇ ਨਹੀਂ।
ਮੋਹਾਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਹੋਮਧੇਨੁਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਗਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਲੌ ਯਃ ਸਂਗ੍ਰਹਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੇ ਚੈਵ ਕੇਸ਼ਵੇ ।। 2.1.8.
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕੇਸ਼ਵ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸੰਕਲਨ ਕਰੇ—
ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਲੋਕਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ, ਉੱਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ੍ ਤਥਾ ਮਧ੍ਯਂਦਿਨੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਮਲਮਾਸੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਸ਼੍ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਨੇ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਲਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸੰਧਿਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ,
ਪੂਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਃ ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣ ਵਾ
ਉਹੀ ਸਮੇਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਚਾਹੇ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ।
ਮਾਯਾਵਿਭਵਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤੇ ਮਹਾਪਾਪਕਲੇਵਰੇ
ਜਦੋਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਨਿਂਦਿਤੋ ਵਾਪਿ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ ਸ ਗਰ੍ਦਭੀਂ ਖਰੀਂ ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਿੰਦਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਗਧੀ ਜਾਂ ਖੱਚਰ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿਚ ਜਰੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਕਮੇਵਾਤ੍ਮਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਦ੍ਵਯਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਪਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰ ਏਕਾਦਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਅਰ੍ਕਾਰ੍ਕਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਃ
ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜ ਹਨ।
ਤਿਥ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਪਂਚਦਸ਼ੇ षੋਡਸ਼ਾਖ੍ਯਾ ਕਲਾਪਰਾ
ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਲਵੀਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਂਤ੍ਰਃ ਪੁਰਾਣਾਤ੍ਮਕ ਏਵ ਚ 2.1.8.
ਅਠਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯਸ਼੍ਚੈਕਵਿਂਸ਼ੋ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ੇ ਕੇਸ਼ਵਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਇੱਕੀਵੀਂ ਚਮਕਦਾਰ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਬਾਈਵੀਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਂਚਵਿਂਸ਼ੇ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ੇ ਚ ਤ੍ਰਿਯਂਬਕਃ
ਪਚੀਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਛਬੀਵੀਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨੈਣੀ ਪ੍ਰਭੂ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਗੇ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪਾਤਾਲਮੇਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਕੇ
ਤੀਹਵੀਂ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਕਤੀਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪਾਤਾਲ।
ਪਂਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ੇ ਤਦਂਤਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਤੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਪੈਂਤੀਵੀਂ ਤੇ ਅੰਤ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੌ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਸੂਰਜ।
ਲਕ੍ਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਥਾ ਕੋਟ੍ਯਾਂ ਦੇਵੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ
ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਰਾਇਣ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਂ ਪਰਂ ਮਹਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਯਾਤਿ ਇਤ੍ਯਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ਮਨੁਃ
ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ—ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ।