ਮਾਸਮੇਕਂ ਖਰੇ ਕਾਕੇ ਸ੍ਥਾਨਤ੍ਯਾਗਾਨ੍ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਖੋਤੇ ਜਾਂ ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ, ਪਰ ਥਾਂ ਬਦਲਣ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਪਿ ਮਾਰ੍ਜਾਰੇ ਨਕੁਲੇ ਮੂषਕੇ ਖਰੇ
ਬਿੱਲੀ, ਨੇਵਲੇ, ਚੂਹੇ ਜਾਂ ਖੋਤੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਨਿਯਮ ਹਨ।
ਅਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ਗੁਰੋਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕਂ ਸ਼ੁਚਿਮ੍
ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਧਰਮੀ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਾਧ੍ਯਾਪਯੇਦੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਠਂ ਪਾਪਹਰਂ ਦ੍ਵਿषਮ੍ 2.1.8.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚਲਾਕ, ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਨਿਰਰ੍ਥਕਂ ਮਂਥਰਂ ਚ ਵਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਮਯਾਜਕਮ੍
ਜੋ ਨਿਕੰਮਾ, ਆਲਸੀ, ਨਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਯਜਨਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਂਦਕਂ ਚਾਵਿਧਿਜ੍ਞਂ ਚ ਦੂਰਤਃ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਨਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਸਹ ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਪृਥਗ੍ਜਨੇ
ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਅਜਨਬੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ।
ਮਾ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਹੀਨਾਯ ਦੁਰ੍ਜਨਾਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨੇ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਮਾੜਾ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ।
ਸਾਰ੍ਥਕਾਯ ਵਿਧਿਜ੍ਞਾਯ ਸਾਧਵੇ ਦੇਹਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਯੋਗ, ਨਿਯਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ।
ਤਯੋਰੇਕਤਰੋ ਗਚ੍ਛੇਦਚਿਰੇਣ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਜਲਦੀ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਘੋਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਵਰ੍ਜ੍ਯਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਗਿਆਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਮਾਦੌ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਥ ਤਤੋऽਧੀਯੀਤ ਸੁਵ੍ਰਤਃ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚੰਗਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇ।
ਚੂਤਭੋਗਸਮਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ਦਰਿਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਭਿਜਾਯਤੇ
ਅੰਬ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਧਿਭਾਗਸਮਭ੍ਯਾਸਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਨਾਰਕੇ ਕੁਲੇ 2.1.8.
ਖਜ਼ਾਨਾ ਵੰਡਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੋਕ੍ਤਾਨਿ ਮਹਿਮ੍ਨਾਨਿ ਨਾਭ੍ਯਸੇਦ੍ਦੂਰਤਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਲ ਕਦੇ ਨਾ ਜਾਵੋ, ਸਦਾ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹੋ।
ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਗੁਰੁਰ੍ਭਵੇਜ੍ਜਾਨਪ੍ਰਦਃ ਪਿਤਾ
ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਗਮਾਨਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਣਾਂ ਵੇਦਾਨਾਂ ਨਾਟਕਸ੍ਯ ਚ
ਵੇਦਾਂ, ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ,
ਵੇਦਾਨਾਂ ਧਰ੍ਭਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੇਦਾਂ, ਧਰਭਾ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ,
ਭਾਗਾਵਸਾਨੇ ਕਥਿਤਃ ਪੁਰਾਣਾਧ੍ਯਾਯ ਏਵ ਚ
ਭਾਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਸ਼੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੈਵ ਹਿ
ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ, ਧਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ,
ਤਤ੍ਸਂਗ੍ਰਹੇਪਿ ਕਵਿਨਾ ਨਿਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ ਏਵ ਹਿ
ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਸੰਕਲਨ ਵਿੱਚ, ਕਵੀ ਵਲੋਂ ਉਹੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਰਸਖ੍ਯਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਨ੍ਨ ਤਚ੍ਚ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਡਿਗਦੇ ਨਹੀਂ।
ਮੋਹਾਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਹੋਮਧੇਨੁਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਗਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਲੌ ਯਃ ਸਂਗ੍ਰਹਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੇ ਚੈਵ ਕੇਸ਼ਵੇ ।। 2.1.8.
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕੇਸ਼ਵ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸੰਕਲਨ ਕਰੇ—
ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਲੋਕਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ, ਉੱਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ੍ ਤਥਾ ਮਧ੍ਯਂਦਿਨੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਮਲਮਾਸੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਸ਼੍ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਨੇ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਲਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸੰਧਿਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ,
ਪੂਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਃ ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣ ਵਾ
ਉਹੀ ਸਮੇਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਚਾਹੇ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ।
ਮਾਯਾਵਿਭਵਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤੇ ਮਹਾਪਾਪਕਲੇਵਰੇ
ਜਦੋਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਨਿਂਦਿਤੋ ਵਾਪਿ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ ਸ ਗਰ੍ਦਭੀਂ ਖਰੀਂ ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਿੰਦਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਗਧੀ ਜਾਂ ਖੱਚਰ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿਚ ਜਰੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।