ਸਂਹਿਤਾਗਮਤਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਵੇਧੇ ਚ ਸਂਕੁਲਮ੍
ਸੰਹਿਤਾ, ਆਗਮ, ਤੰਤ੍ਰ ਤੇ ਹਰ ਛੇਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਹਰੇਦਾਯੁਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵੇਧਃ ਸ਼ਿਵਂ ਹਰੇਤ੍
ਮੱਧਲੇ ਛੇਦ ਨਾਲ ਆਯੁ ਘਟਦੀ ਹੈ; ਪਾਸੇ ਛੇਦ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਗੁਹ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਤੇ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਬਿਲ੍ਵਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਤਥਾ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣਿਕਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਬਿਲਵਾ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀਪਰਣੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਗਾਰਂਭਸ਼੍ਲੋਕਸ਼ਤਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਲਿਖੇਤ੍
ਉਹ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਲਿਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਵਿਲਿਖੇਨ੍ਨ ਮੋਹਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਲਿਖੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਲਿਖਣ ਨਾ ਦੇ।
ਅਨਾਮਾਤ੍ਵੇ ਹੇਮਯੁਤਾਂ ਬਲਾਕਂ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਚ
ਮਾਂ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਬਲਾਕਾ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਲਿਖੋ।
ਗਾਰੁਡਸ੍ਯ ਚ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦਸ੍ਯ ਨ ਲਿਖੇਨ੍ਮਧ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਕਮ੍
ਉਹ ਗਾਰੁੜ ਜਾਂ ਸਕੰਦ ਤੰਤ੍ਰ ਦੇ ਮੱਧਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਨਾ ਦੇ।
ਗृਹਸ੍ਥੋ ਨ ਲਿਖੇਦ੍ਗ੍ਰਂਥਂ ਲਿਖੇਚ੍ਚ ਮਥੁਰਾਂ ਵਿਨਾ 2.1.7.
ਇੱਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੇ ਕੋਈ ਗ੍ਰੰਥ ਨਾ ਲਿਖੇ, ਮਥੁਰਾ ਵਾਲਾ ਛੱਡ ਕੇ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਸਂਹਿਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਲੇਖਨੇ ਚ ਤਥਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਵਾਲਮੀਕੀ ਸੰਹਿਤਾ ਲਿਖਣ ਬਾਰੇ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਲਿਖਿਤਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਲਿਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲਿਖਤ ਬੇਅਸਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਤਿਤੈਰਪਿ ਪਾਖਂਡੈਰ੍ਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਿਲਿਖਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਨ ਲਿਖੇਦ੍ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਪੁਰਾਣਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਸਂਹਿਤਮ੍
ਪਤਿਤ, ਪਾਖੰਡੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਕਦੇ ਵੀ ਲਿਖਣ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਹੀ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਂ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਚ੍ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਸੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਮਣਿਕਰ੍ਦਮਲੋਲੁਪੈਃ
ਜੀਵਤ ਔਰਤ ਲਈ, ਰਸਾਂ ਅਤੇ ਮਣੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਲੋਭੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤੋ।
ਕृष੍ਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰਦਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪੀਤੇ ਵਾਯੁਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਵਿਚ, ਵਾਯੂ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਪੀਲੀ ਵਿਚ, ਵਾਯੂ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਵਿਲਿਖੇਦ੍ਯਨ੍ਮੁਖਾਚ੍ਛृਣੁ
ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲਿਖਣ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਲਿਖੋ।
ਪੂਰ੍ਵਾਮੁਖੇ ਚਾਰ੍ਥਹਾਨਿਰੁਤ੍ਤਰੇ ਚ ਮੁਖੇ ਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਲਿਖਣ 'ਤੇ ਅਰਥ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਲਿਖਣ 'ਤੇ ਧਨ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤृਮੇਧੇ ਭੁਵਃ ਕਂਪੇ ਨ ਲਿਖੇਜ੍ਜਨ੍ਮਵਾਸਰੇ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਤ੍ਰ ਲੇਖਾਦ੍ਦਰਿਦ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ 2.1.7.
ਇਹ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤृਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਿਨੇ ਲੇਖਃ ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਕਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਪਿਤਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਦਿਨ ਲਿਖਤ ਕਰਨਾ ਕੁਲ ਦੀ ਨਾਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ੋਚੇऽਪਿ ਦਰਿਦ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਨ੍ਮਾਹੇ ਚਾਯੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜੇਕਰ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਮਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਰੁਤਲੇਖੀ ਚ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਯੋ ਲੇਖਯਤਿ ਲੇਖਕਃ
ਜੋ ਲੇਖਕ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬਲ ਲੇਖਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿਪਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਏਵਾਗਮਲੇਖਕਃ
ਜੋ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਕਾਮਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਰੈਰ੍ਵਾਪਿ ਯਾਵਚ੍ਚ ਸਂਹਿਤਾਗਣਃ
ਚਾਹੇ ਅੱਖਰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ,
ਯਾਵਦਕ੍ਸ਼ਰਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜਦ ਤੱਕ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ।
ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਤੁ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਯਾਵਦਕ੍ਸ਼ਰ ਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ,
ਕੁਟੁਂਬਭਰਣਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਵੇਤਨਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਮਜਦੂਰੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਪਤਿਤੈਰਂਤ੍ਯਜੈਰ੍ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੈ ਰੋਗੀ ਕੁष੍ਠੀ ਕ੍ਸ਼ਯੀ ਤਥਾ
ਜੇ ਇਹ ਗਿਰੇ ਹੋਏ, ਬਾਹਰਲੇ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਰੋਗੀ, ਕੋੜੀ ਜਾਂ ਖੁੰਝੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ,
ਏਤੈਰ੍ਵਿਲਿਖਿਤਂ ਯਚ੍ਚ ਧਾਰਯੇਨ੍ਨ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੀ 2.1.7.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਗ੍ਰੰਥ ਘਰਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਹੀਨਾਂਗਾ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਚੈਵ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਮਾਨਹੀਨਕਮ੍
ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਪੁਸਤਕ ਠੀਕ ਮਾਪ ਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ,