ਪृष੍ਟੋਵੋਚਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਰਿਂਚੋ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ,
ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषੇ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਿਨਾਂਤੇ ਤੁष੍ਯਤੇ ਹਰਿਃ
ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹਰੀ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਸ੍ਤ੍ਰਧਰਸ਼੍ਚੈਵ ਚੈਲਾਜਿਨਕੁਸ਼ੋਤ੍ਤਰਃ
ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਕਪੜਾ, ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਉਪਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਦਿਕ੍ਪਤਿਭ੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਊਁਕਾਰਾਧਿष੍ਠਿਤਾਨਪਿ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ 'ਊ' ਅੱਖਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੋ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਧਿष੍ਠਾਨਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪੋਥੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਾਮਲਾਨਾਂ ਗਣਪਤਿਰ੍ਡਾਮਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਜਾਮਲਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ, ਤੇ ਡਾਮਰਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਵਾਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਮਾਧਵੋ ਰਾਮਕੇਸ਼ਵੌ ।। 2.1.7.
ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਰਾਮਕੇਸ਼ਵ ਵੀ ਹਨ।
ਵਨਮਾਲੀ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਵਸੁ ਅਥ ਚਾਦਿਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਵਿਰਿਂਚਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਵਨਮਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵ ਸੱਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਤੇ ਆਦਿ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵਿਰਿੰਚੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧੌਦਨਂ ਯਵਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪਾਯਸਂ ਕृਸ਼ਰਂ ਤਥਾ
ਸ਼ੁੱਧ ਚੌਲ, ਜੌ-ਦੂਧ, ਮਿੱਠਾ ਚੌਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਰਾ ਵੀ,
ਸ਼ਾਲਿਭਕ੍ਤਂ ਸਗੋਧੂਮਂ ਤਿਲਾਕ੍ਸ਼ਤਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਚੌਲ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਗੋਧੂਮ (ਗੰੂ) ਨਾਲ, ਤਿਲ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ,
ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ਚੈਵ ਕਾਂਸ੍ਯੇ ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਮਧ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਂਸ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੇ।
ਸ਼ੀਤੋਦਕਂ ਮਧੁ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਿਤੇਕ੍ਸ਼੍ਵੋਸ਼੍ਚ ਰਸੋ ਗੁਡਃ
ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਸ਼ਹਦ, ਦੂਧ, ਚਿੱਟੀ ਕਾਂਦ ਦੀ ਰਸ ਤੇ ਗੁੜ,
ਸ਼ਾਲਿਤਂਡੁਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤੁ ਤਦਰ੍ਧਂ ਵਾ ਤਦਰ੍ਧਕਮ੍
ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥਾ ਚੌਲ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ,
ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਭਾਗਾष੍ਟਕਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਭਾਗੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਦੂਧ ਨੂੰ ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੀਤਿਪਲਮਾਨੇਨ ਸਿਦ੍ਧਮਾਸਾਦਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਅਸੀ ਪਲ ਦੀ ਮਾਪ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੁਡਮਿਸ਼੍ਰੇਣ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਂਪਰ੍ਕੋ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਯਾਚਕਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ृਣੁਤ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਗੁੜ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ, ਲੈ ਕੇ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਸ਼ृਣੁਤੇ ਵਾਧੀਯਾਨੋ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧਸ੍ਤੇ ਚ ਪੁਸ੍ਤਕਮ੍ 2.1.7.
ਜੋ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁਸਤਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੇਕੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਥਃ ਸ਼੍ਰਾਵਕੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ੍ਤਰੇਣਾਪਿ ਹਸ੍ਤੇਨ ਵਿਨ੍ਯਾਸਃ ਪਂਡਿਤੈਃ ਸਦਾ
ਚਾਹੇ ਆਸਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਵਿਦਵਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਸਕृਦ੍ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪਾਵਮਾਨੀਂ ਜਲੇ ਜਪੇਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਵਮਾਨੀ ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਜਪਦੇ ਹਨ।
ਯਮਦਿਕ੍ਸਂਮੁਖੇ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਵਾਚਕਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾਮੁਖਃ
ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ, ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ।
ਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੇ ਇਹ ਵਿਧੀ ਉਲਟ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਲਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤੋऽਨ੍ਯਥਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਃ ਪ੍ਰਲੁਂਪਂਤਿ ਫਲਂ ਯਤਃ
ਜੇ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿ ਪੁਣ੍ਯਵਿਦ੍ਯਾਂ ਯੋऽਸ਼੍ਨੀਯਾਨ੍ਮਾਂਸਮੇਵ ਤੁ
ਜੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਸ ਖਾਏ—
ਯਦਿ ਦੇਵਾਲਯੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਾਚਯੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦਥ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ—
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਸ਼੍ਰਵਣਾਦੇਵ ਗੋਦਾਨਸ੍ਯ ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਤ੍ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾਚ੍ਯਂ ਸਂਸਦਿ ਪਰ੍ਵਣਿ
ਮਹਾਤਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਗਉ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਠ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸੁਦੇਵਾਮਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰੁਦ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ 2.1.7.
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਮਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਵੀ ਬਿਆਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਗਾਗ੍ਰੇ ਸ਼ਿਵਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵੈष੍ਣਵਾਖ੍ਯਾਨਮੇਵ ਚ
ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ਿਵ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵੀ ਉਚਾਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।