ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਜਯਤੇ ਲੋਕਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਵਿਵਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੁਦ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਗਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਮਾਤਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। 2.1.6.
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਾਗਰਾਦੀਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ,
ਗੁਰੁਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਲਬ੍ਧਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰੀ
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਗਿਆਨ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੇਦ ਵੇਦਾਂਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਗ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਇਥੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਗਤਾਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਵਨਂ ਪਰਮਂ ਯਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਚ ਪ੍ਰਣਮੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਦੌ ਮਾਤਰਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਦੀ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤृਮਂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ
ਮਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟੇ ਚ ਸ ਗੁਰੁਰ੍ਗੁਰੁਰ੍ਮਾਤਾ ਤਥਾ ਗੁਰੁਃ
ਚਾਹੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਮਾਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਦਾਤਾ ਗੁਰੁਃ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਸਪ੍ਤਮਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਮੰਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤਵਾਂ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਦੇਵਂ ਚ ਯੋ ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਦृष੍ਟਂ ਚ ਨਿषੇਵਤੇ
ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਥਾ ਪਿਤਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਪਿਤਾ ਕਨੀਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ 2.1.6.
ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ, ਵੱਡਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਛੋਟੇ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਿਤਾ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਮੇਰੁਰ੍ਵ ਸ਼ਿष੍ਠਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਪਿਤਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਚ ਪਿਤ੍ਰਗ੍ਰੇ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਦਾ ਨੂੰ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਦੋਦਕਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਗਂਗਾ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂ ਸ਼ਤ੍ਕੁਂਡਕਸ਼ਿਲਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨੇ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਫਲਮ੍
ਬੱਤੀ-ਦੋ ਪਵਿੱਤਰ ਪਥਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਤਮਾਤृਵਰਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪੋषਣੇ
ਸੌ ਵਧੀਆ ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਦਾਦੀਆਂ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ,
ਗੁਰੁਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰਵਣੇਪਿ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਞ੍ਛ੍ਰੂਯਤਾਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਪੁਰਾ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ: ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਪृष੍ਟੋਵੋਚਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਰਿਂਚੋ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ,
ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषੇ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਿਨਾਂਤੇ ਤੁष੍ਯਤੇ ਹਰਿਃ
ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹਰੀ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਸ੍ਤ੍ਰਧਰਸ਼੍ਚੈਵ ਚੈਲਾਜਿਨਕੁਸ਼ੋਤ੍ਤਰਃ
ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਕਪੜਾ, ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਉਪਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਦਿਕ੍ਪਤਿਭ੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਊਁਕਾਰਾਧਿष੍ਠਿਤਾਨਪਿ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ 'ਊ' ਅੱਖਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੋ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਧਿष੍ਠਾਨਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪੋਥੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਾਮਲਾਨਾਂ ਗਣਪਤਿਰ੍ਡਾਮਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਜਾਮਲਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ, ਤੇ ਡਾਮਰਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਵਾਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਮਾਧਵੋ ਰਾਮਕੇਸ਼ਵੌ ।। 2.1.7.
ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਰਾਮਕੇਸ਼ਵ ਵੀ ਹਨ।
ਵਨਮਾਲੀ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਵਸੁ ਅਥ ਚਾਦਿਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਵਿਰਿਂਚਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਵਨਮਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵ ਸੱਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਤੇ ਆਦਿ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵਿਰਿੰਚੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।