ਵਸੁਭਿਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਗਂਧਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ 2.1.5.
ਧਨ, ਕਪੜੇ, ਸੁਗੰਧ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ—
ਸੂਰ੍ਯਚਕ੍ਰਵਿਦਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਨਾਵਮਨ੍ਯੇਤ੍ਕਥਂਚਨ ਗਣਵਿਪ੍ਰਸਮਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਦੈਵਜ੍ਞਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ
ਸੂਰਜ ਚੱਕਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘਟੀਆ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਰਗਾ ਪੂਜਨਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਾਤੇ ਬਾਲੇ ਨਿਰੂਪ੍ਯੇ ਚ ਲਗ੍ਨਗ੍ਰਹਨਿਰੂਪਣਮ੍ ਦ੍ਵਿਮਾਤ੍ਰਿਕਾਂ ਸਮਭ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵੇਦਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜੰਮਦਾ ਜਾਂ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲਗਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੋ ਮਾਪ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਵਰ੍ਣਨਮ੍ ऋਤੇ ਪਿਤੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਇਤੀਯਂ ਨੈਗਮੀ ਸ੍ਮृਤਿਃ
ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਤਮੋ, ਇਹ ਨਿਗਮਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੋऽਪਿ ਗੁਰਵਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮਾਤਾ ਪਰੋ ਗੁਰੁਃ
ਤਿੰਨੋ ਗੁਰੂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਆਮਵਾਸ੍ਯਾਮਥ ਵਾ ਰਵਿਸਂਕ੍ਰਮੇ
ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਅਮਾਵਸ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤ ਵੇਲੇ—
ਅਯਨੇ ਵਿषੁਵੇ ਚੈਵ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੇ ਤਥਾ
ਅਯਨ, ਵਿਸ਼ੁਵ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ—
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਵਂਦਯੇਤ੍ਪਾਦੌ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਮੇਕਮਾਦ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪਿਤਰਂ ਨਮਾਮਿ
ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਰੋ ਜਨਯਂਤੀਹ ਪਿਤਰਃ ਪਾਲਯਂਤਿ ਚ
ਪਿਤਾ ਇੱਥੇ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਜਯਤੇ ਲੋਕਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਵਿਵਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੁਦ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਗਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਮਾਤਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। 2.1.6.
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਾਗਰਾਦੀਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ,
ਗੁਰੁਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਲਬ੍ਧਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰੀ
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਗਿਆਨ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੇਦ ਵੇਦਾਂਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਗ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਇਥੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਗਤਾਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਵਨਂ ਪਰਮਂ ਯਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਚ ਪ੍ਰਣਮੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਦੌ ਮਾਤਰਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਦੀ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤृਮਂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ
ਮਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟੇ ਚ ਸ ਗੁਰੁਰ੍ਗੁਰੁਰ੍ਮਾਤਾ ਤਥਾ ਗੁਰੁਃ
ਚਾਹੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਮਾਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਦਾਤਾ ਗੁਰੁਃ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਸਪ੍ਤਮਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਮੰਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤਵਾਂ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਦੇਵਂ ਚ ਯੋ ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਦृष੍ਟਂ ਚ ਨਿषੇਵਤੇ
ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਥਾ ਪਿਤਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਪਿਤਾ ਕਨੀਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ 2.1.6.
ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ, ਵੱਡਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਛੋਟੇ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਿਤਾ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਮੇਰੁਰ੍ਵ ਸ਼ਿष੍ਠਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਪਿਤਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਚ ਪਿਤ੍ਰਗ੍ਰੇ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਦਾ ਨੂੰ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਦੋਦਕਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਗਂਗਾ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂ ਸ਼ਤ੍ਕੁਂਡਕਸ਼ਿਲਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨੇ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਫਲਮ੍
ਬੱਤੀ-ਦੋ ਪਵਿੱਤਰ ਪਥਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਤਮਾਤृਵਰਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪੋषਣੇ
ਸੌ ਵਧੀਆ ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਦਾਦੀਆਂ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ,
ਗੁਰੁਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰਵਣੇਪਿ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਞ੍ਛ੍ਰੂਯਤਾਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਪੁਰਾ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ: ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।