ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਗੇਹੇ ਚ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਸਕृਦੇਵ ਵਾ ।। 2.1.5.
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਕੁष੍ਠਾਨ੍ਵਿਤਃ ਕੁष੍ਠੀ ਤ੍ਰਿਕੁष੍ਠੀ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਨ੍ਦਿਤਃ
ਜੋ ਅੱਠ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੋੜ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਕੋੜੀ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੋੜ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀਟਵਦ੍ਭ੍ਰਮਣਂ ਯਸ੍ਯ ਕੁਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਕੁਪਂਡਿਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਕੀੜੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਗਲਤ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਪੰਡਿਤ ਹੈ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯੋऽਨ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਵਸੇਚ੍ਚਿਰਮ੍
ਜੋ ਅਵਿਮੁਕਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਪੋਲੇਨ ਹਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਭ੍ਰੁਕੁਟੀਕੁਟਿਲਾਨਨਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਗਲ੍ਹਾ ਸੁਜਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਚਿਹਰਾ ਭੌਂਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਵਕਰਾ ਹੋਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਹਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਪਦੇਵ ਸ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਤਰ੍ਪਯਤਿ ਯੋऽਸ਼੍ਨਾਤਿ ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਜਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਭ੍ਯਾਸਨਿਰਤਃ ਪਠਤ੍ਯੇਵ ਨ ਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵਦਤ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਕਰੋਤ੍ਯਨ੍ਯਦ੍ਗੁਰੁਦੇਵਾਗ੍ਰਤੋ ਯਤਃ
ਉਹ ਗੁਰੂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
षਡ੍ਗੁਣਾਲਂਕृਤੇਃ ਸਾਧੋਰ੍ਦੋषਾਨ੍ਮृਗਯਤੇ ਖਲਃ
ਮੰਦ ਬੰਦਾ ਚੰਗੇ, ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਗੁਣ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਦੈਵੇਨ ਚ ਵਿਹੀਨੋ ਯਃ ਕੁਸਂਭਾषਾਂ ਵਦੇਤ੍ਤੁ ਯਃ 2.1.5.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਵੰਞਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਕਸੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੋਵੇ—
ਚਾਂਡਾਲੈਃ ਸਹ ਆਲਾਪਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਪੋषਣੇ ਰਤਃ
ਜੋ ਚੰਡਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤृਣਚ੍ਛੇਦੀ ਲੋष੍ਟਮਦੀ ਵृਥਾ ਮਾਂਸਾਸ਼ਨਸ਼੍ਚ ਯਃ
ਜੋ ਘਾਹ ਕੱਟਦਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਜਾਂ ਵਿਅਰਥ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਰਿਯਾ ਅਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਚ ਮਲੀਮਸਃ
ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਯੇਨ ਗृਹਂ ਵਿਂਦੇਦਨ੍ਯਾਯੇਨ ਗृਹਾਨ੍ਧਨਮ੍
ਜੋ ਗੈਰ-ਇਨਸਾਫੀ ਨਾਲ ਘਰ ਜਾਂ ਧਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦੇਵਪੁਸ੍ਤਕਰਤ੍ਨਾਨਿ ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਵਮੇਵ ਚ
ਦੇਵਤਾਈ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਰਤਨ, ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਵੀ—
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਭਾਵਨਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸ ਸ੍ਤੇਯੀ ਯੋ ਨ ਭਾਵਯੇਤ੍
ਆਪਸੀ ਭਲਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਚੋਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਯਤਿ ਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨ ਪੋषਯਤਿ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਸ ਸ੍ਤੇਯੀ ਚਾਪਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਚੋਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਕਾਰਿਜਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਕਰੋਤਿ ਪਰਿष੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜੋ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਸਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ 2.1.5.
ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰ੍ਮੁਖੋਦ੍ਭੂਤੋ ਹੋਰਾਤਂਤ੍ਰੇ ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰਾਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—
ਗਂਗਾਹੀਨੋ ਹਤੋ ਦੇਸ਼ੋ ਵਿਪ੍ਰਹੀਨਾ ਯਥਾ ਕ੍ਰਿਯਾ
ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਦੀਪਾ ਯਥਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰਨਾਦਿਤ੍ਯਂ ਯਥਾ ਨਭਃ
ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਦੀਵੇ ਰਾਤ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਸਮਾਨ।
ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਧਰ੍ਮਤੋ ਵਿਪ੍ਰਂ ਭਾਵਯੇਤ੍ਕਰ੍ਮਵृਦ੍ਧਯੇ
ਇਨਸਾਫ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਦਿਨਂ ਕਲ੍ਮषਾਪਹਮ੍
ਸਿੱਧਾ ਦਿਖਾਉਣ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸੂਰ੍ਯਵਿਪ੍ਰੇ ਪੂਜਯੇਦ੍ਯਜ੍ਞਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਸੂਰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਕੋਈ ਅਛੂਤਪਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਯਜਨਿਆਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਿਭੇਦਾਸ਼੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਭੋਜਕਃ ਕਥਕਸ੍ਤਥਾ
ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਭੇਦ ਹਨ: ਭੋਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ—
ਕਥਕੋ ਮਧ੍ਯਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਸੂਰ੍ਯਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਥੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੱਧਮ ਦਰਜੇ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਨृਪਸ੍ਯ ਚ ਅਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਰਾਜਾ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਸੂਰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੈਦ, ਤੇ ਰਾਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹਨ; ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਸਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।