ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਭੁਞ੍ਜਂਤਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ 2.1.5.
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਟੱਲ ਸੁੱਖ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਸੀਦਂਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਰੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਮੁਖਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਃ ਪੁਰਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਸਨ,
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਮੁਖੇ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਪਿਤਾਃ ਪੁਰੁषੇਣ ਹਿ
ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਪੁਰਖ ਨੇ ਵੇਦ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ,
ਪਿਤृਯਜ੍ਞਵਿਵਾਹੇषੁ ਵਹ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸ਼ਾਂਤਿषੁ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਵਿਆਹ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ,
ਦੇਵਾ ਭੁਞ੍ਜਂਤਿ ਹਵ੍ਯਾਨਿ ਬਲਿਂ ਪ੍ਰੇਤਾਦਯੋऽਸੁਰਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਚੜਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭੂਤ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਅਸੁਰ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯੋ ਦਦਯਾਦ੍ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਕੋਈ ਯੱਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਵਿਨਾ ਵਿਪ੍ਰਂ ਚ ਯੋ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਯਾਸਫਲਮਾਤ੍ਰਕਃ
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਹੂਯ ਤਸ੍ਯ ਪੂਜਾਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਚ ਦ੍ਵਿਜਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਦਭਿਵਾਦਨਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਭਿਵਾਦਿਨਾਂ ਵਿਪ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇषਾਦਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਪਿ ਚ । 2.1.5.
ਜੋ ਕੋਈ spite ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,
ਆਯੁਰ੍ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਯਸ਼ੋਰ੍ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਧਨਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ, ਇੱਜ਼ਤ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਨ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਵਿਪ੍ਰਪਾਦੋਦਕਕਰ੍ਦਮਾਨਿ ਨ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਗਰ੍ਜਿਤਾਨਿ
ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਮੈਲਾ ਪਾਣੀ, ਨਾ ਹੀ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ,
षਦ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਦੋषਮਾਹੁਰ੍ਨਰਾ ਨਰਕਭੀਰਵਃ
ਜੋ ਨਰਕ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਬੀ ਵਿਅਸਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਪਿਤृਲੋਕੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇष੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਸੁਰਗ, ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਅਨ੍ਯਥਾ ਨ ਵਸੇਦ੍ਵਾਸਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਤੇਯੀ ਨ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਚੋਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਪਾਪਿष੍ਠੋ ਨष੍ਟਕष੍ਟੌ ਚ ਰੁष੍ਟੋ ਦੁष੍ਟਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤਕਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ, ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਮੰਦੇ ਤੇ ਛੁਟੇ ਹੋਏ,
ਚਣ੍ਡਃ ਖਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਤਾ ਚ ਦਤ੍ਤਸ੍ਯਾਪਹਰਸ੍ਤਥਾ
ਕਠੋਰ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਮਲੀਮਸਸ਼੍ਚ ਤੇ ਦੋषਾਃ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਰਮੀ ਮਤਾਃ
ਅਤੇ ਮੈਲੇ, ਇਹ ਛੱਬੀ ਦੋਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ਬ੍ਰੁਵਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਪਸ਼ੁਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਸ਼੍ਚੈਵ ਕृਪਣੋਪਿ ਹਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਧਾ 2.1.5.
ਚੌਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੰਜੂਸ ਵੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕष੍ਟਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਧਾ ਜ੍ਞੇਯੋ ਰੁष੍ਟੋਪਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਧਾ ਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ਦੁष੍ਟਃ ਸ੍ਯਾਤ੍षਡ੍ਵਿਧੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਪੁष੍ਟਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਵਿਧਾ
ਕਠੋਰ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ। ਮਾੜਾ ਛੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ।
ਹृष੍ਟਸ਼੍ਚਾष੍ਟਵਿਧਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕੁਣ੍ਠਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਧੋਦਿਤਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲਾ ਅੱਠ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਦਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੌ ਚਣ੍ਡੌ ਚਪਲਸ਼੍ਚੈਕਾਵਣ੍ਡਚਣ੍ਡੋ ਦ੍ਵਿਗੁਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਦੋ ਜੰਗਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਚਲ ਇਕ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅੰਨ੍ਹਾ-ਜੰਗਲੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚਾਲਸ਼੍ਚ ਕਦਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰੁਦਾਹृਤਃ
ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕੰਜੂਸ, ਦੋਵੇਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਵੇਕੌ ਚਤੁਰਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਤੇਯੀ ਚੈਕਵਿਧੋ ਭਵੇਤ੍
ਦੋ ਇਕ-ਇਕ ਹਨ, ਤੇ ਚਾਰ ਵੀ ਹਨ; ਚੋਰ ਇਕ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਨਰੋ ਦੇਵਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਚ੍ਚਾਸਨਂ ਗੁਰੋਰਗ੍ਰੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਚੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਿਧਿਵਦ੍ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਧਰ੍ਮੇਣ ਵਰ੍ਤਯਨ੍
ਤੀਰਥ 'ਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ—
ਵਾਚੈਵ ਮਧੁਰਾ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਹृਦਿ ਹਾਲਾਹਲਂ ਵਿषਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਦਿਲ 'ਚ ਹਾਲਾਹਲ ਜਿਹਾ ਜ਼ਹਰ ਹੋਵੇ।