ਚਂਦ੍ਰੋऽਯਂ ਦ੍ਵਿਜਰੂਪੇਣ ਸਭਾਰ੍ਯ ਇਤਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਇਸ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮਰੂਪਸ੍ਯ ਤੇ ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਮਾਭੇਦੋऽਸ੍ਤੁ ਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ
ਇਹਨਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਰਹੇ।
ਭੁਕ੍ਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਭਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਯਜ੍ਞੇऽਸ੍ਤੁ ਮੇ ਦृਢਾ
ਮੇਰੀ ਇਹ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਭੋਗ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਪੱਕੀ ਮਿਲੇ।
ਰੂਪਾਰੋਗ੍ਯਾਯੁषਾਮੇਤਦ੍ਵਿਧਾਯਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਧਿਪਤਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤਕਲ੍ਪਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਵਾ ਰੋਹਿਣੀ ਚਂਦ੍ਰਸ਼ਯਨਂ ਵਾ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਹ ਕਰਮ ਔਰਤ, ਰੋਹਣੀ ਜਾਂ ਚੰਦਰੀਆਂ ਵਿਛੌਣੇ ਤੇ ਸੁੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪਠਤਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ ਯ ਇਤ੍ਥਂ ਮਧੁਮਥਨਾਰ੍ਚਨਮਿਂਦੁਕੀਰ੍ਤਨੇਨ 4.206.
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਧੁਮਥਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਕਾਗਮਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਧਰ੍ਮਮੂਲਂ ਯਤਸ਼੍ਚੇਦਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਪਰੋ ਭਵ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦੁਆਰਕਾ ਆਉਣ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮੂਲ ਬਣਾ।
ਜਾਨਤਾऽਪਿ ਮਯਾ ਪਾਰ੍ਥ ਕਾਮਾਰ੍ਥੌ ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤੋ
ਹਾਂ ਪਾਰਥਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀਆਂ।
ਕਾਮਿਨੋ ਵਰ੍ਣਯਨ੍ਕਾਮਾਁਲ੍ਲੋਭਂ ਲੁਬ੍ਧਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਯਨ੍
ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਕੇ, ਤੇ ਜੋ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਕੇ—
ਭਵਿष੍ਯੋਤ੍ਤਰਮੇਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਪਾਂਡੁਨਂਦਨ
ਏ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਇਹ ਭਵਿੱਖੋੱਤਰੀ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਦ੍ਦृष੍ਟਮਿਤਿਹਾਸੇषੁ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਚ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,
ਲੋਕਵੇਦਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਕਥ੍ਯਤੇ ਮਨੁਜੋਤ੍ਤਮ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕ ਰੀਤੀਆਂ ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਅਤਿਸ੍ਨੇਹੇਨ ਭਵਤੋ ਮਮੈਤਤ੍ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਨੈਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨੀਯਂ ਹਿ ਦਾਂਭਿਕਾਯ ਸ਼ਠਾਯ ਵਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਪਖੰਡੀ ਜਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਾਧੁਵृਤ੍ਤਾਯ ਦਾਂਤਾਯ ਸਤ੍ਯਾਰ੍ਜਵਰਤਾਯ ਚ
ਪਰ ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਸਾਮਾਨ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਨਾਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਚ ਨਰੇਂਦ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰ 4.207.
ਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪਾਰ੍ਥ ਭਵਾਨਿਹ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਵਿਦ੍ਦृष੍ਟਪਰਾਵਰਸ਼੍ਚ
ਪਾਰਥਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਪਤਾ ਹਨ, ਤੇ ਨੇੜੇ-ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਹੈ।
ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਂ ਸਮੇष੍ਯਾਮਿ ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ ਚ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੇ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਯਾਤੁਕਾਮਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਸਂਪੂਜਿਤਃ ਪਾਂਡੁਸੁਤੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਇੱਜਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦ੍ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਮੁਨਿਨਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ ਪृष੍ਟਃ ਕਿਲੋਤ੍ਤਰਮੁਵਾਚ ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਮ੍
ਜੇ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਮੁਨੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤੇ।
ਜਯਤਿ ਪਰਾਸ਼ਰਸੂਨੁਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਹृਦਯਨਂਦਨੋ ਵ੍ਯਾਸਃ
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਵਿਆਸ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ!
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸਮਾਪ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗਮਨਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਵਿੱਖ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, 'ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਅੰਤ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਦੁਆਰਕਾ ਨੂੰ ਜਾਣਾ' ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾਕਥਨਮ੍ ( ਅਥ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਾਃ ਮਾਯਾ ਚ ਵੈष੍ਣਵੀ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸਾਰੇ ਦੋषਕੀਰ੍ਤਨਮ੍ ।। ੧ ਪਾਪਭੇਦਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੁਭਾਸ਼ੁਭਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ। (ਹੁਣ, ਵਾਕਿਆਤ: ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ, ਤੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ।)
ਅਸ਼ੋਕਕਰਵੀਰਾਖ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਕੋਕਿਲਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ, ਅਸ਼ੋਕ-ਕਰਵੀਰ ਨਾਮ ਦਾ ਵਰਤ ਤੇ ਫਿਰ ਕੋਕਿਲ ਪੰਛੀ ਦੀ ਗੱਲ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਵ੍ਰਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਸ਼ੂਨ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਤਥਾ
ਦੂਜੇ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਨਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੌਤਾ।
ਪਂਚਾਗ੍ਨਿਸਾਧਨਾ ਰਮ੍ਯਾ ਤृਤੀਯਾਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਤੀਜਾ ਵਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਲਿਤਾਖ੍ਯਾ ਤृਤੀਯਾ ਚ ਯੋਗਾਖ੍ਯਾ ਚ ਤਥਾਪਰਾ
ਤੀਜਾ ਵਰਤ ਲਲਿਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਯੋਗਾ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਵੀ ਹੈ।
ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਤृਤੀਯਾ ਚ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਨਂਦਕਰੀ ਥਾ
ਤੀਜਾ ਵਰਤ ਸੌਭਾਗਿਆ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਆਰਦਰਾ ਨੰਦਕਰੀ ਵੀ ਹੈ।
ਅਨਂਤਰੀ ਤृਤੀਯਾ ਚ ਗਣਸ਼ਾਂਤਿਵ੍ਰਤਂ ਤਥਾ
ਤੀਜਾ ਵਰਤ ਅਨੰਤਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਰਤ ਵੀ ਹੈ।