ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਧਰ੍ਮਃ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਤੇ ਧਰਮ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ ਗਏ?
ਵਿਸ਼ੇषਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਯਦਿ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਜੇ ਸਰਸਵਤੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਤਰਤਿ ਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਸਰ੍ਵੋ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਹਰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕੋਈ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਕਥਿਤੋऽਯਂ ਵ੍ਰਤਤ੍ਵੋਹੋ ਦੇਵਾਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯੋ ਮਯਾ 4.205.
ਇਹ ਵਰਤ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸਿਆ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਹੈ।
ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯੋ ਹਰਿਃ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਰੀ ਹੈ; ਜੋ ਹਰੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਪਾਵਕਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੋਸੌ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੋ ਵਿਨਾਯਕਃ
ਪਾਵਕ ਹੀ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਹੀ ਵਿਨਾਇਕ ਹੈ।
ਦੇਵਂ ਦੇਵੀਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਵ੍ਰਤਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਦੇਵ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਾ ਵਸੁਧਾ ਭੇਦਾਃ ਸਾਗ੍ਨ੍ਯਨਿਲਾਂਭਸਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦ ਹਨ।
ਕਞ੍ਚਿਦ੍ਦੇਵਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰੋਤਿ ਕਿਮਪਿ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੇਵਤੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਵਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇ ਮਯਾ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵ੍ਰਤਦਾਨਵਿਧਿਃ ਪਰਃ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਆਚਾਰਹੀਨਂ ਨ ਪੁਨਂਤਿ ਵੇਦਾ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਧੀਤਾਃ ਸਹ षਡ੍ਭਿਰਙ੍ਗੈਃ
ਜੇਕਰ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੇਦ—even ਜੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਣ—ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਕਪਾਲਸ੍ਥਂ ਯਥਾ ਤੋਯਂ ਸ਼੍ਵਦृਤੌ ਵਾ ਯਥਾ ਪਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਖੋਪੜੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦੁੱਧ।
ਵृਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਵਿਤ੍ਤਮੇਤਿ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚ
ਆਪਣੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੋ; ਦੌਲਤ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮਾਚਾਰਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਰਾਜਨ੍ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ 4.205.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਤੇ ਧਰਮ ਹੀ ਕੁਲ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਕਿਂ ਕੁਲੇਨੋਪਦਿष੍ਟੇਨ੍ ਵਿਪੁਲੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੁਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਹੀਨਜਾਤਿਪ੍ਰਸੂਤੋਪਿ ਸ਼ੌਚਾਚਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤਿ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਨ ਕੁਲਂ ਕੁਲਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰਾਚਾਰਃ ਕੁਲਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਹੀ ਅਸਲ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਮਯਃ ਕੋऽਤ੍ਰ ਸਦਾਚਾਰਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸਾਧੂਨਾਂ ਚ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਸ ਸਦਾਚਾਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਹਾਚਾਰਂ ਯ ਇਚ੍ਛੇਦ੍ਗਤਿਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਕਰੇ।
ਅਦृष੍ਟਮਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵੇਦਂ ਪੁਰੁषਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੇਦ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾ ਨੈष੍ਠਿਕਾਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਤਿਲਂਘਿਨਃ
ਜੋ ਨਾਸਤਿਕ ਹਨ, ਜੋ ਪੱਕੇ ਨਾਸਤਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਗੁਰੂ ਤੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਬੁਧ੍ਯੇਤ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਾਵਨੁਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ 4.205.
ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦਙ੍ਮੁਖੋ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰਾਵੁਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ
ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਖਾਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੇਖਾਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੇਵੋਤ੍ਤਰਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪਾਸੀਤ ਵਾਗ੍ਯਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ऋषਯੋ ਦੀਰ੍ਘਤਪਸਾ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਰਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਲੰਬਾ ਤਪ ਕਰਕੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਪਾਈ।
ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਰਾਜਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕਰ੍ਮਣਿ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਐਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਲਾਵੇ।
ਸ਼ਿਰਸਾ ਪ੍ਰਾਵृਤੇਨੈਵ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਤृਣੈਰ੍ਮਹੀਮ੍
ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੇ, ਘਾਹ ਵਿਛਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਮੂਤ੍ਰਮਧਿਤਿष੍ਠੇਤ ਨ ਕृष੍ਟੇ ਨ ਚ ਗੋਵ੍ਰਜੇ
ਜੋਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਗਉਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਕृਤਸ਼ੌਚਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਪਞ੍ਚ ਵੈ ਮृਦਃ
ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਜੋ ਬਚ ਜਾਵੇ, ਉਹਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।