ਤਥੇਤਿ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿ ਵਚੋ ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਯ ਦਦੌ ਸ ਸਰ੍ਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ਼੍ਚਾਧਨਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦੀਯਮਾਨਂ ਮੇਰੋਃ ਪ੍ਰਦਾਨਮਿਹ ਧਰ੍ਮਪਰੋ ਮਨੁष੍ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਇਥੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖ,
ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਭਮੁਪੈਤਿ ਪਠ੍ਯਮਾਨੇ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਭਵਭਯਭੇਦਨੇ ਨਰਾਣਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਚਲਦਾਨਵਿਧਿ ਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਸ਼ੱਕਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ' ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸਦਾਚਾਰਧਰ੍ਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਰਹਸ੍ਯਃ ਸਮਂਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਰਂਭੋਦ੍ਯਾਪਨੈਃ ਸਹ
ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਵਗ੍ਰਹਮਖਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹੋਮਕਰ੍ਮਾਵਧਾਰਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਹੋਮ ਦੇ ਕਰਮ ਨਵਗ੍ਰਹ ਦੀ ਰੀਤ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦਾਨਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਦਾਨ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਰਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗਤਂ ਮਮ ਮਨੋ ਮੁਹ੍ਯਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੇਵਕੀਪੁਤ੍ਰ ਨਾਨਾਤ੍ਵਂ ਸਂਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਪਰਾਯਣੈਃ
ਵਿਆਸ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਧਰ੍ਮਃ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਤੇ ਧਰਮ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ ਗਏ?
ਵਿਸ਼ੇषਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਯਦਿ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਜੇ ਸਰਸਵਤੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਤਰਤਿ ਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਸਰ੍ਵੋ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਹਰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕੋਈ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਕਥਿਤੋऽਯਂ ਵ੍ਰਤਤ੍ਵੋਹੋ ਦੇਵਾਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯੋ ਮਯਾ 4.205.
ਇਹ ਵਰਤ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸਿਆ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਹੈ।
ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯੋ ਹਰਿਃ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਰੀ ਹੈ; ਜੋ ਹਰੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਪਾਵਕਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੋਸੌ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੋ ਵਿਨਾਯਕਃ
ਪਾਵਕ ਹੀ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਹੀ ਵਿਨਾਇਕ ਹੈ।
ਦੇਵਂ ਦੇਵੀਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਵ੍ਰਤਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਦੇਵ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਾ ਵਸੁਧਾ ਭੇਦਾਃ ਸਾਗ੍ਨ੍ਯਨਿਲਾਂਭਸਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦ ਹਨ।
ਕਞ੍ਚਿਦ੍ਦੇਵਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰੋਤਿ ਕਿਮਪਿ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੇਵਤੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਵਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇ ਮਯਾ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵ੍ਰਤਦਾਨਵਿਧਿਃ ਪਰਃ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਆਚਾਰਹੀਨਂ ਨ ਪੁਨਂਤਿ ਵੇਦਾ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਧੀਤਾਃ ਸਹ षਡ੍ਭਿਰਙ੍ਗੈਃ
ਜੇਕਰ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੇਦ—even ਜੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਣ—ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਕਪਾਲਸ੍ਥਂ ਯਥਾ ਤੋਯਂ ਸ਼੍ਵਦृਤੌ ਵਾ ਯਥਾ ਪਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਖੋਪੜੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦੁੱਧ।
ਵृਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਵਿਤ੍ਤਮੇਤਿ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚ
ਆਪਣੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੋ; ਦੌਲਤ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮਾਚਾਰਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਰਾਜਨ੍ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ 4.205.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਤੇ ਧਰਮ ਹੀ ਕੁਲ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਕਿਂ ਕੁਲੇਨੋਪਦਿष੍ਟੇਨ੍ ਵਿਪੁਲੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੁਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਹੀਨਜਾਤਿਪ੍ਰਸੂਤੋਪਿ ਸ਼ੌਚਾਚਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤਿ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਨ ਕੁਲਂ ਕੁਲਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰਾਚਾਰਃ ਕੁਲਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਹੀ ਅਸਲ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਮਯਃ ਕੋऽਤ੍ਰ ਸਦਾਚਾਰਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸਾਧੂਨਾਂ ਚ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਸ ਸਦਾਚਾਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਹਾਚਾਰਂ ਯ ਇਚ੍ਛੇਦ੍ਗਤਿਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਕਰੇ।