ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਰਾਜ ਨ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹ ਦਾਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਕृष੍ਣੇष੍ਟਸੁਂਦਰਦਰੀਸ੍ਰਵਣਾਕੁਲੇਨ ਗਂਧਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਵਨਿਤਾਸ਼ਤਸੇਵਿਤੇਨ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੇਮਾਚਲਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਭਵਨਂ ਵੈਰਿਚ੍ਯਂ ਯਾਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੈਰਿਚਿ ਦਾ ਆਸਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਮਃ ਪਲਸਾਹਸ੍ਰੋ ਮਧ੍ਯਮਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ਤੈਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਜ਼ਾਰ ਪਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਪੰਜ ਸੌ ਪਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦੇਕਪਲਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਪਲ ਜਰੂਰ ਦਵੇ।
ਵਿष੍ਕਂਭਸ਼ੈਲਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕੰਭ ਪਹਾੜ ਬਣਾਕੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦਨਂਤਫਲਦਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਹਿ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯ
ਤੂੰ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ, ਪਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਹੇਮਪਰ੍ਵਤਰੂਪੇਣ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਹਿ ਨਗੋਤ੍ਤਮ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਉਸ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਹੇਮਾਚਲਾਤ੍ਪਰਂ ਦਾਨਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇਮਾਚਲ ਦੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਹੈਮਂ ਮਹੀਂਦ੍ਰਮਣਿਸ਼ृਂਗਸ਼ਤੈਰੁਪੇਤਂ ਲੋਕਾਧਿਪਾष੍ਟਕਯੁਤਂ ਸਹਿਤਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਣਕਾਂ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ।
ਤਿਲਾਚਲਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਤ੍ਪ੍ਰਦਾਨਾਨ੍ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤੁਲਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਪਾਵਨਮ੍
ਤਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮਧੁਕੈਟਭਨਾਮਾਨਾਵਾਸ੍ਤਾਂ ਦਿਤਿਸੁਤੌ ਪੁਰਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਤੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਕਿਲ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਨ ਵ੍ਯਜੀਵਤ ਦਾਨਵਃ
ਉਹ ਦਾਨਵ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।
ਪਤਿਤਸ਼੍ਚ ਧਰਾਪृष੍ਠੇ ਕਣਸ਼ੋ ਲਵਸ਼ਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਰੇਜ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਹਤਸ਼੍ਚ ਹਰਿਣਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ ਮਧੁਰ੍ਬਲਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਅਤੇ ਉਹ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਪਰ ਹਰੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਤਤਃ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪਾਚਲ ਧਾਰਿਣੀ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੈਦਨੀ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਊਚੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਂਗਵਮ੍ ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਤ੍ਵਯਾ ਧृਤਂ ਜਗਦ੍ਦੇਵ ਤ੍ਵਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਭਗਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਹੈ।'
ਤ੍ਵਯੀਸ਼ ਲੀਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯੈਵ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ।
ਪਾਲਯਂਤੁ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਦਾ 4.199.
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਦਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਹੋਮ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਨਹਿ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਭਾਰਤ
ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਨਾ ਤਾਂ ਦੈਤ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਿਸਾਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਂਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਿਲੋਦਕਮ੍
ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲੈਃ ਸਪ੍ਤਾष੍ਟਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਸਮਰ੍ਪਿਤਜਲਾਂਜਲਿਃ
ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਤਿਲ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਕਾਕੋਪਹਤਂ ਯਚ੍ਚ ਪਤਿਤਾਦਿਭਿਰੇਵ ਚ
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਕੁੱਤਿਆਂ, ਕਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਪਤਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ—
ਏਤੈਰ੍ਮृਤੈਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਵਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਉਤ੍ਤਮੋ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦ੍ਰੋਣੈਰ੍ਮਧ੍ਯਮਃ ਪਂਚਭਿਰ੍ਮਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਸ ਡੋਣਾਂ ਨਾਲ, ਮੱਧਮ ਪੰਜ ਡੋਣਾਂ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚਾਪਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਕਂਭਪਰ੍ਵਤਾਦਿਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਹੋਰ ਸਾਰਾ—ਜਿਵੇਂ ਆਸਰਾ ਪਹਾੜ ਆਦਿਕ—
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਧੁਵਧੇ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦੇਹਸ੍ਵੇਦਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਮਧੂ ਦੇ ਵਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਤਿਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ,