ਮੁਖਾਵਲੋਕਨਪਰੋ ਵਸ਼ੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭਗਵਨ੍ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਜਾਨਾਮਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਭਗੇ ਤਵ ਵृਤ੍ਤਮਸ਼ੇषਤਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਮਾਸੀਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯ ਮਹਿषੀ ਗਿਰਿਵ੍ਰਜਪੁਰੇ ਪੁਰਾ
ਤੂੰ ਕਦੇ ਗਿਰਿਵਰਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵਤ੍ਸੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਸਮੀਪਤਃ
ਉਥੇ, ਪਿਆਰੀਏ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇषਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਕਥਿਤੋ ਗੁਡਪਰ੍ਵਤਃ 4.197.
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਗੁੜਪਰਵਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਭੁਕ੍ਤਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਉਸ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਫਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।
ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਤਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੋਰ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ।
ਭੂਤਂ ਚੈਵਮਵਸ਼੍ਯਂ ਚ ਗੁਡਪਰ੍ਵਤਦਾਨਜਮ੍
ਇਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਵੀ, ਗੁੜਪਰਵਤ ਦੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਯਮਿਦਂ ਦਾਨਂ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਰਾਜ ਨ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹ ਦਾਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਕृष੍ਣੇष੍ਟਸੁਂਦਰਦਰੀਸ੍ਰਵਣਾਕੁਲੇਨ ਗਂਧਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਵਨਿਤਾਸ਼ਤਸੇਵਿਤੇਨ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੇਮਾਚਲਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਭਵਨਂ ਵੈਰਿਚ੍ਯਂ ਯਾਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੈਰਿਚਿ ਦਾ ਆਸਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਮਃ ਪਲਸਾਹਸ੍ਰੋ ਮਧ੍ਯਮਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ਤੈਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਜ਼ਾਰ ਪਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਪੰਜ ਸੌ ਪਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦੇਕਪਲਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਪਲ ਜਰੂਰ ਦਵੇ।
ਵਿष੍ਕਂਭਸ਼ੈਲਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕੰਭ ਪਹਾੜ ਬਣਾਕੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦਨਂਤਫਲਦਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਹਿ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯ
ਤੂੰ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ, ਪਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਹੇਮਪਰ੍ਵਤਰੂਪੇਣ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਹਿ ਨਗੋਤ੍ਤਮ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਉਸ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਹੇਮਾਚਲਾਤ੍ਪਰਂ ਦਾਨਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇਮਾਚਲ ਦੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਹੈਮਂ ਮਹੀਂਦ੍ਰਮਣਿਸ਼ृਂਗਸ਼ਤੈਰੁਪੇਤਂ ਲੋਕਾਧਿਪਾष੍ਟਕਯੁਤਂ ਸਹਿਤਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਣਕਾਂ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ।
ਤਿਲਾਚਲਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਤ੍ਪ੍ਰਦਾਨਾਨ੍ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤੁਲਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਪਾਵਨਮ੍
ਤਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮਧੁਕੈਟਭਨਾਮਾਨਾਵਾਸ੍ਤਾਂ ਦਿਤਿਸੁਤੌ ਪੁਰਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਤੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਕਿਲ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਨ ਵ੍ਯਜੀਵਤ ਦਾਨਵਃ
ਉਹ ਦਾਨਵ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।
ਪਤਿਤਸ਼੍ਚ ਧਰਾਪृष੍ਠੇ ਕਣਸ਼ੋ ਲਵਸ਼ਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਰੇਜ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਹਤਸ਼੍ਚ ਹਰਿਣਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ ਮਧੁਰ੍ਬਲਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਅਤੇ ਉਹ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਪਰ ਹਰੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਤਤਃ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪਾਚਲ ਧਾਰਿਣੀ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੈਦਨੀ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਊਚੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਂਗਵਮ੍ ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਤ੍ਵਯਾ ਧृਤਂ ਜਗਦ੍ਦੇਵ ਤ੍ਵਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਭਗਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਹੈ।'
ਤ੍ਵਯੀਸ਼ ਲੀਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯੈਵ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ।